Các quán ăn uống vùng Little Saigon

(Quận Cam, Nam California, Hoa kỳ) 2011

 

 

 

 

Phố Bolsa (Little Saigon) thuộc Quận Cam, tiểu bang California Hoa kỳ đã được mệnh danh là thủ đô của người Việt tị nạn.  Dù cho quí vị có muốn nghĩ thế nào về phố Bolsa; nhưng chúng ta, nói chung, không thể phủ nhận đây là một trung tâm văn hóa, kinh tế và chính trị quan trọng của người Việt tự do sống bên ngoài Việt Nam.  Đã có nhiều tác giả viết về phố Bolsa, người Bolsa, cộng đồng vả các hội đoàn người Việt ở Bolsa… nhưng hình như vẫn chưa có ai (?) viết về vấn đề “dĩ thực,” các quán ăn uống (Ăn ở đâu? Ai bán cái gì? Mắc rẻ ra sao? Cách tiếp đãi và vệ sinh ra sao?) để khách từ xa đến thăm (và ngay cả dân Bolsa như người viết bài này!) đến thưởng thức cho thỏa dạ, cho  biết chỗ hàng quán có những món ngon theo sở thích riêng, giá cả hợp với ngân sách cá nhân và gia đình của mình…

 

Người Mỹ họ thường nói là:

 

“Life is too short (You can't live long enough) to make all mistakes yourself…  (Of course you might but... if you want to experience them all, that's beyond the scope of this article)... Learn the mistakes of others…  ” 

 

Người viết cũng thường hay vờ vĩnh triết lý vụn, loại chổi cùn, lải nhải (như lời bà vợ yêu quí của tôi vẫn mắng vốn!):

 

“Cuộc đời là vô thường (impermanent), có rất nhiều thay đổi.”

 Thành ra bài “lượm lặt” này sẽ không thể tránh được các nhận định rất chủ quan và còn thiếu sót (phiến diện) như trường hợp có rất nhiều hàng quán đã “tưng bừng khai trương và âm thầm đóng cửa từ lâu rồi không ai hay?” hay là cũng có nhiều hàng quán vừa mới mở chưa có ai có dịp ghé qua ăn thử hoặc có lời bình phẩm xa gần nào.  Tuy nhiên trong tinh thần “có sao xài vậy;” hay là “có còn hơn không,” tôi xin mạn phép ghi lại một số hàng quán với các chi tiết, cho đến lúc này, vẫn có thể còn tạm xài được.  Các chi tiết phần lớn chép lại từ các bài viết, các phản hồi lẻ tẻ của các người sành điệu trên các trang mạng, phố rùm, cộng thêm vài lời bàn của người viết để quí vị biết qua; cũng để may ra giúp quí vị đỡ tốn công chạy ngược chạy xuôi tìm kiếm trong lúc giá xăng cứ tăng phi mã; và nhất là không phải đến lầm chỗ, ăn nhằm món mà mình cứ tưởng là… ối giời ơi!!!

 

OK!  Mời quí vị cột giây an toàn xong xuôi và bắt đầu cùng tôi dạo một vòng, khởi hành từ cửa chính Thương xá Phước Lộc Thọ.

 

Bên trong Thương xá Phước Lộc Thọ có vô số hàng ăn, quán uống…  nhưng đại đa số chỉ là những quán ăn nhanh (“fast food”) rất ồn ào, bàn ghế lỏng chỏng; rất thích hợp là nơi “tụ điểm” của các bô lão quá “hưởn,” có nhiều thời giờ mà chẳng biết làm gì, và các chủ tịch / phó chủ tịch các hội đòan (cũng rất “hưởn” vì hội ta chỉ có số hội viên đếm chưa đủ mười ngón tay)…  để bàn chuyện “kíu nước.” và “tiên đoán” các “diễn biến dân chủ toàn cầu,” và các chương trinh trợ cấp của chính phủ.  Các hàng quán ở trong thương xá là nơi chỉ ăn để tạm cho qua cơn đói bụng, cho tiện lúc đang đi “kinh lý” lòng vòng mà vẫn phải giữ lấy chỗ đậu xe chết bỏ. Nói vậy hơi quá kỳ ngôn, chứ cũng có các quán nhỏ…. với các món rất “đặc biệt” giúp quí vị “cầm hơi” trong 1-2 giờ “shopping” như “ốc leng xào dừa,” bò bía, gỏi cuốn, cháo lòng, gỏi đu đủ gan cháy, bánh cay, nước sinh tố đủ lọai, boba…  Nhiều món ăn chơi (“finger foods”) đã được sửa soạn và bầy sẵn trong tử kiếng.  Quí vị cứ việc thong thả nhẩn nha nhìn rồi tha hồ chỉ tay mà “order” ăn cho đến khi ngán chè đậu thì thôi.  Còn nếu muốn ăn cho ngon, cho ra bữa, cho trịnh trọng thì mời quí vị hãy cùng tôi bước ra khỏi Phước Lộc Thọ.

 

Từ trước cửa trước của Thương xá Phước Lộc Thọ, đi về phía trái (theo hướng Tây / mặt trới lặn) thì có:

 

- Chợ Bến Thành nổi tiếng cháo lòng, lòng heo mắm tôm, ăn tại chỗ hoặc đem về, khá ngon (nhưng hơi dơ).

 

- Đi tiếp tới thì có quán “Le Crossant Dore” nổi tiếng món bánh mì bò kho, bánh trái cây và cà phê phin. 

 

- Cùng dẫy này còn có Nhà hàng Hà Nội.  Nội cái tên gọi gọi cũng cho biết họ bán toàn đặc sản miền bắc như phở gà, bún chả Hà Nội, bánh tôm Cổ Ngư, chả cá Lã vọng…  nhưng nghe nói là dàn đầu bếp chính (cùng với cả chủ cũ) đã “vượt biên” ra đi cho nên tiệm Hà Nội cũng bị mất theo một số khách cũ (?)

 

Băng qua đường Magnolia là khu chợ ABC (góc Bolsa và Magnolia) có một lô hàng quán san sát nhau: 

 

- Chợ ABC.  Từ 11giờ trưa tới khoảng 3 chiều chợ này có bán cơm phần “togo” khá ngon và rẻ.  Nếu quí vị mới lãnh “check” thì có thể chơi sang “order” luôn một con tôm hùm xào đặc biệt “togo” vào lúc “sale” chỉ có $7.99/lb (cũng phải coi chừng mấy bố đầu bếp của chợ đang “nhất trí” “giải phóng” mấy em “lobsters” trong thời kỳ “quá độ,”bơi ngửa). 

 

- Bánh mì Chè Cali rẻ và ngon luôn luôn bán “mua hai tặng một.”  Nếu lỡ mà quí vị ăn ngon miệng chơi luôn một lúc ba ổ bánh mì thịt và tráng miệng thêm ba ly chè thì có thể nhờ vợ gọi 911 trước dùm cũng không muộn. 

 

- Long An nước mía; hột vịt hột gà lộn đủ cỡ, đủ tuổi: trứng non, già, sồn sồn (nhiều lông hay ít lông?!)… 

 

- Van Barkery thì có sẵn đủ loại bánh kẹo mức ăn chơi cũng như ăn thật. 

 

- Phở 54 thì “sale” quanh năm suốt tháng; chứ không phải chờ đến sinh nhật “boác.”  Ăn phở được “free” tất cả thức uống kể cả café sữa đá.  Nước lèo chỉ ngửi qua đã nghe mùi bột ngọt ba con số 8.  Đề nghị các bố già đang bị cao máu thì nên ngả mũ chào và bước qua tiệm này…

 

- Bước thêm vài bước là thấy 2, 3 hàng trái cây đầy đủ hương vị miền nhiệt đới liền nhau với lời mời chào hang, níu kéo quá vồn vã (!) làm khách hơi hãi - y hệt như bến xe đò miền Tây.

 

- Tiệm mì tươi Thái Sơn nổi tiếng là mì sợi dai dòn, không bao giờ nhão.  Tiệm này có bán cả bột chiên (chín hoặc sống) theo kiểu bột chiên ngã sáu Saigon cũ, ngon hết xẩy. 

 

- Mì La Cay nằm ngay kế bên cho ai thèm mì vịt tiềm Saigon, hoành thánh mì, dầu cháo quẩy.  Tiệm này họ cũng làm lấy mì sợi của họ tại chỗ; ăn rất dai thơm ngon. 

 

- Cơm tấm Thuận Kiều có gỏi cuốn Nha Trang / Ninh hòa cũng khá; nhưng cơm tấm có bữa ngon bữa không? (có lẽ vì đầu bếp thay đổi “ca?” Hay thường bị ấm đầu?)  

 

- Bún Ban Mai chuyện trị đủ các loại bún. Nhiều người ăn khen ngon; nhưng vì có bán bún mắm cho nên tiệm hơi bị nặng mùi “lựu đạn mắm” có thể chết người…  (if you don’t mind!)

 

Còn nếu quí vị thuận tay phải thì cứ tà tà đi về hướng phải của Phước Lộc Thọ lần xuống (hướng Đông mặt trời mọc) khu Bolsa và Bushard sẽ có: 

 

- “Dim sum togo” Giai Phát.  Chả cá tươi và bò viên ngon nhất phố Bolsa ở tiệm này.  Ngoài ra, cơm gà Hải Nàm cũng đáng để thưởng thức; và cuối tuần thì có mì hoành thánh cũng nhiều người thích,. 

 

- Phở và nhà hàng Thăng Long.  Nên biết trong khu này có tới hai tiệm phở Thăng long cùng chủ (?)  mới châm!  Chưa thấy ai “tự tin” (“overconfident”) như ông bà chủ hai tiệm này !  Mặc dù là cả hai tiệm cùng có cơm đĩa nổi tiếng tệ nhất Bolsa; phở thì có dư bột ngọt mà lại nhạt nhẽo.  Hai tiệm cạnh tranh kịch liệt xem ai nấu dở hơn ai?  Oái oăm!

 

- Huỳnh Restaurant (Ái chà chà! Nghe nói đầu bếp chính của nhà hàng Hà Nội nổi tiếng ngày xưa, ở khúc trên thượng lưu Bolsa, vượt biên qua tới tiệm này thì tạm định cư chứ cũng không muốn đi xa hơn…)  Tiệm có Chả cá Hà Nội, bánh tôm Cổ Ngư, phở gà khá ngon… 

 

- Chợ Tam Biên có món cháo lòng hẩu xực. 

 

- Hoàng Yến có bún vịt xáo măng chấm mắm gừng ăn quên đường về (mặc dù trời đang quang mây tạnh !). 

 

- Lục Đỉnh Ký 2, cơm đĩa hay mì nước, mì xào các loại, nước mát (free). 

 

- Thả bộ xuống cuối dãy là Coner View Bakery.  Ngoài bánh trái, sau 6 giờ chiều tiệm còn có cơm bò lúc lắc, bún bò Huế Mụ Béo. Ăn vô vài bát bảo đảm sẽ lên cân… Không béo xin trả tiền lại đầy đủ…

 

Nếu thấy đã nản khu này (khu chợ Bolsa cũ) rồi thì mời đi tiếp về hướng ngã tư Bolsa và Brookhurst có:

 

-  Bánh cuốn Tây Hồ và các loại bún cũng khá trên trung bình.

 

- Bánh cuốn Tân Hồng Mai có luôn cả cơm bò lúc lắc, mắm và rau. 

 

- Quán Thành nổi tiếng cơm tấm và có đủ loại bún.  

 

- Vỹ Dạ chuyên môn các món ăn Huế và cơm gà Vỹ Dạ. Tiệm này mới “remodeled” lại nhìn sạch sẽ, gọn gàng hơn lúc trước.  Nhân viên nhanh nhẹn, bà chủ vui vẻ.  Quan trọng là thức ăn vừa miệng.  Món đặc biệt là cơm gà Vỹ dạ, giá khoảng 6 đồng, hột cơm mềm rất thơm và đậm đà, gà xé ra từng miếng trộn với chanh muối tiêu hành tây và rau răm, thịt gà đi bộ (dai) ăn chung với mắm gừng.  Bánh bèo chén, bèo dĩa, bánh nậm, lọc, chả tôm chả Huế ăn ngon và nước mắm ngọt rất ngon.  Có 2 món không vừa ý lắm là bún bò và mít non trộn lá lốt xúc bánh tráng (!)

 

Bây giờ làm một cái “U turn” (từ góc Brookhurst & Bolsa – coi chừng cảnh sát cho lãnh “tickets; » tệ hơn nữa là ngã tư này còn có cả “ traffic camera” nữa giời ạ !) vòng lại về phía bắc đường Bolsa thì có:

 

Khu Catinat Plaza:

 

-  Bánh cuốn Hồng Mai, chuyện trị bánh cuốn đủ loại và bánh cống. Hai vợ chồng người Bắc làm chủ rất vui vẻ niềm nở.  Chồng nấu dưới bếp, vợ chỉ huy phía trên, dọn bàn.   Quán này ngoài bánh cuốn cũng có vài món rất vừa miệng.  Đặc biệt nhất có món “steak” rất ngon.  Miếng “steak” thấm đậm đà và “ “ juicy; ” dọn chung với khoai tây chiên và một đĩa rau trộn dấm rất ngon.  Kế đến phải kể các món cơm bò lúc lắc, gỏi cuốn, bún chả Hà Nội cũng ngon.  Miếng chả ngon thơm và mềm mại;  Và món cá hấp hành gừng cuốn bánh tráng cũng OK.  

 

- Royal Banquet mới xây với khung cảnh trang nhã, có nhiều món ăn Tây cũng khá.  Cuối tuần còn có đàn piano phụ diễn free.

 

- Yogurt Passion.  Quán bán yogurt thời thượng với đủ loại “toppings“ tùy theo ý thích của khách.  Các đấng nhi đồng đều rất yêu chuộng chỗ này vì chúng có dịp “bổ sung“ thêm “sugar power, energy” để có sức mà quấy nhiễu bố mẹ thêm được vài tiếng đồng hồ.

 

Kế bên là khu thương xá T&K có:

 

- Chè Hiển Khánh nổi tiếng về chè đủ loại và các món ăn chơi khó tiệm nào qua mặt nổi.  

 

- Quán Hỷ (ngay trước mặt, bên kia đường từ quán Hiển Khánh) nổi tiếng với bún bò Huế, mì Quảng, cơm hến, mít non xúc bánh tráng và các loại bánh của xứ Huế.  Trang hoàng bên trong nhìn cũng lạ mắt với tre trúc chung quanh trông như thật (mà không phải thật !)  Tất cả đều ngon nhưng giá cả ở đây ở đây hơi mắc!  Ăn một bữa ở đây với cả gia đình có thể bay hết một nửa “paycheck” như chơi.

 

- Trong khu này còn có các quán nhỏ vua khô bò Đại Vương, hủ tiếu mì, cơm chỉ …

 

Quá bộ tiếp tới là khu Bolsa Mini Mall.  Đây là khu thương mại lâu đời nhất của Little Saigon.  Trong đây có cơm tấm Trần Quý Cáp cũng OK thôi. Bún Bò Huế Gia Hội thì có người khen kẻ chê lẫn lộn.

 

Băng qua đường Bushard, tiếp nối theo thì có : 

 

- Nhà hàng Thiên Ân.  Quí vị có thể tiếp đãi bạn bè thân hay sơ ở đây rất tiện vì quí vị vừa đánh vừa đàm 2-3-4 tiếng đồng hồ liền mới xong với Bò 7 món, cá nướng da dòn và bia rượu. 

 

- Tasty Garden là nhà hàng Tầu mới nhất khu Bolsa.  Họ nấu theo “taste” Đài Loan nên ăn khá lạ miệng và ngon. 

 

- Nhà hàng Song Long nằm khuất trong ngõ hẻm là một nhà hàng khá lâu đời nổi tiếng với những món cơm Tây, bún suông, hủ tíu gà cá và chả cá Thăng Long.

 

Băng qua đường Moran là có:

 

- Nhà hang “Zen” chuyên bán cơm chay, cũng khá ngon và ít bột ngọt (nên biết các tiệm cơm chay vì nấu nướng không có xương có thịt cho nên họ chơi bột ngọt, đường mà muối… xả láng.  Nếu không thì nước lèo chỉ ngọt hơn nước rửa chén một bậc). 

 

-  Tiệm thịt quay Liên Hòa lâu đời với món gà vịt, vit Bắckinh, heo quay rất đông khách, giá hơi mắc…  Cũng vì thói đời; có đông khách nên nhân viên tiệm Liên hoa bán hàng bán thâu tiền mặt mà sử sự với khách hàng như phát của bố thí (?) Tôi khuyên quí vị nên né tiệm này vì không có chỗ đậu xe, hàng khá dài và đã vừa mất tiền vừa bị xem như đi ăn xin… Bad business practice !

 

- Kế ngay bên cạnh là tiệm thị quay Liên Hoa là tiệm Khang Lạc với mấy cô bán hàng con gái ông chủ trắng cao đẹp như tài tử Hồng kông và tiếp đãi nhã nhặn.  Sáng nào cũng thấy bà con ngồi đầy tiệm húp cháo cá và nhai mì bò kho rổn rảng.  Tiệm còn có bánh bao, dầu cháo quẩn và bột chiên khá ngon.

 

Băng qua đường Moran, về tới khu chợ Á Đông đối diện Phước Lộc Thọ là đến lúc đi đúng một vòng tiếu ngạo giang hồ rồi.  Trong khu chợ Á Đông có:

 

- Lee sandwiches nằm ở bìa bên ngoài với đủ loại bánh mì. 

 

- Phở Quang Trung nằm ngay đầu dẫy.  Hầu hết phở, cơm, bún ở quán Quang Trung đều trên trung bình và có món chè đậu đen tráng miệng khá ngon. 

 

- Nhà hàng Tàu SeaFood Cove #2 (trên lầu phở Quang Trung) có Dim sum hay Cơm tối cũng khá ngon.

 

Đó là những nơi ăn uống tiêu biểu một vòng “phố Bolsa không có cái quái gì lạ đâu em!” (đã có người gọi phố Bolsa là “đất Thần Kinh” - vì người nào ở đây lâu cũng mắc bệnh Thần kinh hết trơn hết trọi).

 

Ngoài vùng Bolsa chu vi khoảng 3 miles thì còn (và nên kể thêm) những nhà hàng từ trung bình trở lên và có thể tạm phân loại và liệt kê ra như sau:

 

Phở Bò: Phở 86, Nguyễn Huệ, 54, 79, Tàu Bay Lý Thái Tổ, Kimmy,

Phở Gà: Nguyễn Huệ, Quang Trung, Bolsa

Bánh Cuốn: Lý thái Tổ, Tây Hồ, Hồng Mai,

Cơm Tấm: Trần Q Cáp (Harbor, Mc Fadden), Thuận Kiều,

Món Huế: Hỷ, Hợp, Hương Vỹ, Hương Giang, Huế Randez-Vous, Ngự Bình

Bún: Huỳnh, Hồng Mai, Ban Mai, Brodard, Vân,

Hủ Tíu: Thanh Xuân, Phương, Triều Châu, Tân Triều châu.

Mì: Mì La Cay, Mỹ Vị Mì Gia, Á Đông, Lục Đỉnh Ký, Phát Ký Mì Gia.

Cơm Tây: Song Long, Favori, Brodard Chataeu, Royal, Uyên Thy, Tài Bửu.

Cơm Tầu: Seafood Paradise, Furiwa, China Feast, Tân Cảng, Royal Capital, Kim Sư,

Cơm Thái: Jasmine, PhuKet,

Bò 7 Món: Thiên Ân (Harbor), Hồng Ân, Ánh Hồng, Pagolac.

Cá Nướng: Hồng Ân, Thiên Ân (Harbor), Làng Ngon, Favori, Nam Giao

Food Togo: Hương Hương, Bánh Mì số 1, chợ ABC, Đa kao, Phúc lộc

Cháo: Tân Hoàng Hương, Chợ Tam Biên, Cháo cá Chợ Cũ, Phúc lộc.

Bún Vịt: Hồng Mai, Hoàng Yến, Nam Giao

Cơm Gia Đình: Phở Nguyễn Huệ, Hà Nội Phố, Huỳnh, Miranda, Vân., Cali.

 

…

___­­_________

Phần phụ đính:

 

 

Bây giờ xin phép tổng liệt kê trở lại các món ăn đặc biệt (trên trung bình) của các nhà hàng ăn ở Little Saigon theo các món ăn và trên một chu vi rộng hơn.  Quí vị có lỡ quên thì có dịp nhìn lại.

 

Xin lưu ý: 

 

Danh sách này được chọn rất chủ quan… cần có thêm ý kiến bổ túc của đọc gỉa:

 

1. Cơm tấm Thuận Kiều, Thành, Trần Quí Cáp.

2. Nem cuốn Brodard (trong thương xá Tam Đa góc Brookhurst / Westminster)..

3. Cá nướng Favori trên đường First /Fairview... nhà hàng nhỏ nhưng lịch sự... cuối tuần nên gọi giữ chỗ trước nếu kg muốn đợi... ngoài cá nướng còn có món soup đuôi bò và Steak cũng ngon lắm, cù lao bãi biển...

4. Bò 7 món Hồng Ân (trong góc khu Thương Xá Tam đa), nhà hàng rộng rãi và thức ăn cũng good.

5. Mì Triều Châu: Tân Triều châu (chơ 99 cents, góc Brookhurst / Westminster), Triều châu (góc First / New Hope) tiệm này ngon rẻ nhưng đông kháck, hơi do, nên mua “take out,” đóng cửa lúc 5giờ chiều.

6. Bún bò Huế Rendez-vous, Gia Hội, Công Lý, Vỹ Dạ...

7. Mì quảng Rendez-vous.

8. Phở Gà Dakao,

9. Phở Bò 79 (Brookhurst/Hazard), Phở Nguyễn Huệ (First / Ward).

10. Bánh xèo ở Cây dừa Deli (First / Fairview), nhà hàng Vân (Brookhurst).  

11. Dim sum: Kim sư (First / Ward), SeaFood Cove #2 (trên lầu phở Quang Trung).

12. Bún riêu, bún chả Hà Nội - Quán Bình Minh (khu Thương xá Tam Đa), Viễn Đông (Brookhurst, đối diện nhà hàng Vân)

13.Bánh Xèo, Bánh khọt, bánh bèo bì - nhà hàng Vân.

14. Bánh Cuốn - Phở Lý Thái Tổ (First / Fairview). Hồng Mai (Bolsa, Catinat Plaza).

15. Món tôm cổ ngư (khoai và tôm chiên cuốn rau) – Huỳnh restaurant, quán bún Bình Minh (khu Thương xá Tam Đa).

16. Lẩu mắm và rau, bánh canh, ba rọi mắm thái cuốn bánh tráng - Cây Dừa (First / Fairview).  

17. Lẩu Dê, Dê rựa mận, “Vietnamese Pizza” (tiết canh vịt) – Quán nhậu Bình Dân (Brookhust / McFadden).

18. Bánh bèo chén, bánh bột lọc, bánh ram ít, mì quảng – Rendez-vous (góc Brookhust / McFadden, trong khu Taco Bell).

19. Nước mía - Viễn Tây (Brookhust / Harzard, gần tiệm Bánh Vân, chợ Nam Hoa).

20. Gỏi Chân Gà (order to go cho tiệc hay ăn tại chổ cũng được) - Quán Ngon (là quán nhậu - góc McFadden / Ward).

21. Đồ ăn Thái - Thai Nakon (góc Beach  / Chapman).

22. Hủ tiếu Thanh Xuân, Bánh Hỏi combo - Phương (Westminster and Taft / Euclid).

23. Mì và Hủ Tiếu La Cay - Mì La Cay (First and Magnolia).

24. Buffet - International (Garden Grove / Harbor, trong khu bánh mì Lee Sandwich).

25. Cơm gà Hải Nam - Grand (Brookhust / Westminster) ăn OK, hơi mắc. 

26. Cơm Việt gia đình – La Mirada (góc McFadden / Magnolia, gần Green Farm Supermarket hồi trước là chợ Á Châu), món nào cũng ngon, Nhà hang Cali (gần Brookhurst / Edinger), Phở Nguyễn Huệ.

27. Dim sum và Đồ ăn Tầu – Kim Su (First / Ward).

28. Cơm Tầu gia đình - Tân Cảng (First  / Newhope); hay là Sea Food Cove (Westminster  / Newland).  Nhất là sea food (cua, tôm hùm, tôm) của họ rất ngon, giá cả phải chăng. Nên đi tránh giờ “Lunch” và sau 7:30PM  (cả 2 tiệm), đông khách lắm.

29. Chè, xôi - Hiển Khánh (góc Brookhust /  Westminster).

30. Bò kho (ăn với bánh mì hay với hủ tiếu) – Khang Lạc, quán Thành (Bolsa).

31. Mì xào dòn, mì Vịt Tiềm, mì and hủ tiếu nước và khô - Mỹ Vị Mì Gia (gần Hiển Khánh, Brookhust / Westminster).

 

Read more »

Người Việt trẻ ở Mỹ biến khu Little Sài Gòn thành 'thánh địa ẩm thực'

 

Thế hệ Việt kiều thứ hai và thậm chí trẻ hơn tại Mỹ đang biến khu Little Sài Gòn thành một trung tâm ẩm thực nức tiếng của nam California.

Một trong những kỷ niệm đẹp nhất thời thơ ấu của Sonny Nguyễn là được cha mẹ dẫn đi ăn nhà hàng ở khu Little Sài Gòn, quận Cam, bang California.

 

"Cả nhà ra ngoài ăn tối mỗi tháng một lần và lần nào cũng tại một tiệm phở", anh Sonny 38 tuổi nhớ lại. "Nó in đậm trong tâm trí tôi như một trải nghiệm xa xỉ".

 

Hàng chục năm trôi qua, anh Sonny chứng kiến Little Sài Gòn "thay da đổi thịt", từ một khu tập trung một vài nhà hàng kiểu gia đình "với rất ít sự lựa chọn" thành một nơi mà Sonny miêu tả là "thánh địa ẩm thực" của vùng nam California, Los Angeles Times ngày 29/11 đưa tin.

Sonny Nguyễn, 38 tuổi, đồng sáng lập chuỗi 7 Leaves Cafe nằm trên phố Garden Grove,
thuộc khu Little Sài Gòn, quận Cam, bang California, Mỹ. Ảnh: Los Angeles Times.

 

Little Sài Gòn giờ đây ồn ào và náo nhiệt với những cửa tiệm bán đồ tráng miệng và đồ uống được chế biến tinh tế. Những nhà hàng pha trộn phong cách ẩm thực đa văn hóa nức tiếng khắp vùng nhờ sức mạnh truyền miệng qua các trang mạng xã hội. Khách hàng có thể tìm thấy ở Little Sài Gòn quẩy churro của Tây Ban Nha, bánh rán kiểu Mỹ nhân kem mát lạnh, cho đến tách trà phủ kẹo bông hay bánh taco truyền thống kiểu Mexico nhưng với hương vị đặc trưng châu Á.

 

"Mọi thứ đã hoàn toàn thay đổi", Sonny nhận xét. Bản thân Sonny cũng góp phần vào sự thay đổi này. Anh là đồng chủ sở hữu chuỗi cửa hàng đồ uống 7 Leaves Cafe nổi tiếng với các loại trà châu Á như trà sữa vị khoai môn, trà xanh Nhật Bản và trà đậu đỏ Hàn Quốc.

 

"Chính thế hệ người Việt Nam thứ hai, thậm chí thứ ba, tạo ra sự thay đổi mà anh đang thấy ở Little Sài Gòn. Họ chắt lọc những điều tinh túy và gia giảm khiến cho những điều đó trở nên tuyệt vời hơn", Sonny nói.

 

Theo cô Linda Trịnh Võ, giáo sư nghiên cứu văn hóa của người Mỹ gốc châu Á, cho rằng Little Sài Gòn giờ không còn là khu vực co cụm của những người Việt di cư đến Mỹ, không thông thạo tiếng Anh.

 

"Little Sài Gòn đang trở thành một nơi thu hút thực khách, doanh nghiệp, thế hệ những người Việt trẻ và cả những người không phải là gốc Việt. Nơi đây đang được biết tới như là địa điểm của những sáng tạo ẩm thực", giáo sư Linda nói.

 

Little Sài Gòn, tập trung người Việt Nam di cư sau năm 1975, ban đầu chỉ có một vài nhà hàng và cửa tiệm kiểu gia đình. Các nhà hàng chuyên tâm nấu các món ăn đậm chất Việt Nam và chỉ nhắm đến đối tượng thực khách là người Việt mới nhập cư lúc nào cũng nhớ món ăn quê nhà.

 

Theo giáo sư Linda, ngày nay, thế hệ người Việt thứ hai đứng lên làm chủ các nhà hàng ở Little Sài Gòn áp dụng chiến lược kinh doanh khác. Họ lưu giữ các hương vị đặc trưng của ẩm thực Việt rồi sáng tạo bằng cách hòa quyện chúng với ẩm thực của vùng nam California.

 

"Thế hệ này lớn lên trong môi trường đa văn hóa, đa sắc tộc nên họ được trải nghiệm sự đa dạng ẩm thực. Và chính điều đã mở rộng vị giác của họ", cô Linda nhận xét.

 

Tại quán 7 Leaves Cafe, anh Sonny giới thiệu thức uống bán chạy nhất là cà-phê sữa đá kiểu Việt Nam phiên bản biến tấu có kèm kem tươi, gần giống cà-phê trộn bằng máy xay sinh tố với đá bào và các nguyên liệu khác được người Mỹ gọi là Frappuccino.

 

Tương tự, Andy Nguyễn, chủ của chuỗi cửa hàng kem Afters Ice Cream, cho biết anh lấy cảm hứng từ trà hoa nhài mà thời thơ ấu anh hay uống để sáng tạo ra kem vị hoa nhài.

 

Trong khi đó, Hop Phạm, đồng sáng lập nhà hàng Dos Chinos, kể rằng anh sáng tạo thực đơn pha trộn giữa ẩm thực Việt Nam và Mexico dựa trên ký ức thời thơ ấu sống ở vùng Santa Ana và nhờ những người bạn Mỹ gốc Mexico.

 

"Lũ bạn đưa cho tôi thử món cây xương rồng, tôi nghĩ trong bụng 'Cái gì thế này. Làm sao có thể ăn thứ đầy gai nhọn này?' nhưng hóa ra món đó cực ngon", anh Hop nhớ lại. "Và khi bạn tôi giới thiệu quả bơ ăn với muối, tôi đã ngạc nhiên kiểu 'Quả bơ ăn mà ăn kèm với muối á?' Bởi vì người Việt Nam hay ăn quả bơ với đường, vậy nên, món đó hoàn toàn trái ngược với thứ tôi thường ăn".

 

Nhờ những người bạn gốc Mexico, nhờ sự giao thoa văn hóa và nhờ những kỷ niệm đẹp về tình bạn thời thơ ấu, anh Hop đã nảy ra ý tưởng mở nhà hàng pha trộn các món ăn Việt Nam với Mexico. Trên menu của Dos Chinos, thực khách dễ dàng tìm thấy món bánh taco truyền thống của Mexico nhưng nhân bên trong hoàn toàn được chế biến theo kiểu Việt Nam.

Andy Nguyễn (áo đen), chủ của chuỗi cửa hàng kem Afters Ice Cream. Ảnh: Los Angeles Times.

Ngành công nghiệp ẩm thực ở Little Sài Gòn trong 5 năm gần đây phát triển bùng nổ nhờ làn sóng những người Việt trẻ nhiệt huyết. Nhiều người bỏ nghề dược, luật, ngân hàng và công nghệ để về đây đầu tư mở nhà hàng, theo Tam Nguyễn, cựu chủ tịch của phòng thương mại người Mỹ gốc Việt ở quận Cam.

 

Anh Tam cho biết dù người Việt sinh sống và làm ăn rải rác khắp quận Cam, nhiều chủ nhà hàng trẻ vẫn đổ về Little Sài Gòn để khởi nhiệp vì nhiều lý do. Thứ nhất, giá thuê mặt bằng ở khu vực này rẻ hơn rất nhiều so với mặt bằng chung của quận. Bên cạnh đó, nhiều người vẫn còn họ hàng, gia đình hoặc bạn bè đang sinh sống gần đây, những người sẵn lòng giúp đỡ họ khi cần kíp. Và quan trọng hơn cả, theo anh Tam, "một nhà hàng Việt trước hết phải thành công ở một nơi chuẩn vị Việt".

 

Little Sài Gòn chuyển mình thành một trung tâm ẩm thực sầm uất cũng là mơ ước của những người Việt trẻ muốn "nơi đây tiếp tục là khu thu hút các hoạt động văn hóa, ẩm thực" dành cho các thế hệ kế tiếp, anh Sonny chia sẻ.

 

"Giờ đây, chúng tôi đã làm bố, làm mẹ. Con cái của chúng tôi sinh ra ở đây. Chúng tôi muốn bọn trẻ thấy Little Sài Gòn hấp dẫn y như cảm nhận của chúng tôi hồi xưa vậy", Sonny nói.

 

Các nhà hàng mới "mọc lên như nấm" cũng khiến đối tượng thực khách đến Little Sài Gòn đa dạng hơn, không chỉ có người gốc châu Á mà rất nhiều người bản địa trở thành khách hàng thường xuyên ở đây.

 

"Phải đến 80-90% khách hàng của chúng tôi không phải là người Á", Loan Nguyễn, chủ chuỗi The Loop, nổi tiếng với món quẩy churro kiểu Tây Ban Nha được biến tấu đa dạng.

 

"Little Sài Gòn đã thay đổi khẩu vị của quận Cam... Mới chỉ 5 năm trước, chẳng ai biết 'bánh mì' nghĩa là gì?", giáo sư Linda nhận xét.

 

An Hồng - Vnexpress

Read more »

Ẩm thực ở Little Saigon: ‘Từ Đông Sang Tây,’ món gì cũng có

April 27, 2022

Thiện Lê/Người Việt

LITTLE SAIGON, California (NV) – Trong nhiều năm, ai cũng biết Little Saigon có không biết bao nhiêu tiệm ăn hay nhà hàng Việt Nam bán những món truyền thống và là một phần không thể thiếu làm nên diện mạo của ‘thủ đô của người Việt tỵ nạn.”

Đầu bếp cắt thịt tại “quầy taco trên đường Beach” gần siêu thị Thuận Phát ở Westminster. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Tuy vậy, văn hóa ẩm thực của cộng đồng gốc Việt lớn nhất hải ngoại ngày càng phong phú, với nhiều món ăn của các sắc dân khác xuất hiện. Trong gần một thập niên vừa qua, cộng đồng gốc Việt ngày càng mở rộng khẩu vị, và vui mừng vì nơi mình sinh sống có những món ăn mới lạ, tô điểm cho sự phong phú trong ẩm thực của khu vực.

Có thể nói Little Saigon món gì cũng có, từ món ăn Nhật Bản đến Nam Hàn, và món ăn của người Mexico.

Không chỉ có thực khách hiếu kỳ về các món ăn của những sắc dân khác, mà đầu bếp gốc Việt còn nấu những món  này, làm ẩm thực ở Little Saigon phong phú thêm nhiều lần.

Khách đứng xếp hàng chờ mua taco. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Taco, món “ăn đêm” mới của dân Little Saigon 

Sống ở Nam California chắc chắn ai cũng biết đến những món ăn của người Mexico, nhất là món taco. Những miếng bánh tortilla kẹp nhiều loại thịt ăn cùng với hành ngò và các loại nước xốt salsa hoàn toàn không xa lạ với dân Little Saigon.

Với mùi vị đậm đà và giá “mềm,” taco là một món ăn khó có thể bỏ qua.

Các xe bán taco với ánh đèn neon đậu ngay lề đường với nhiều thực khách đứng xếp hàng là một cảnh quen thuộc ở Little Saigon, và một trong những xe taco đông khách nhất là Tacos Rigoberto’s Bros ở Santa Ana.

Xe taco này nằm gần đường First, bên kia đường là quán Triều Châu, và chỉ cách thương xá Phước Lộc Thọ khoảng năm phút lái xe.

Mở cửa từ 4 giờ rưỡi chiều đến 2 giờ sáng, xe taco này là địa điểm ăn khuya của nhiều cư dân gốc Việt.

Taco với thịt heo al pastor và khóm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Anh Jimmy Lê, cư dân Santa Ana, chia sẻ: “Tôi sống ở bên kia đường, và hay đi bộ ra đây ăn taco. Mấy lúc tôi với bạn bè uống rượu hơi nhiều, chúng tôi thường đi bộ ra mua taco ăn để giải rượu. Xe này bán đủ loại thịt, và loại nào cũng hấp dẫn.”

Gần xe taco này là một bãi đất trống để thực khách dễ đậu xe, sau đó đi bộ ra mua taco. Khách có thể đứng ăn ngay trên vỉa hè, hay có thể dùng vài bàn ăn đặt gần xe.

Từ thịt bò nướng đến lưỡi bò hay thịt má bò và nhiều loại thịt khác, xe Tacos Rigoberto’s Bros luôn là một tụ điểm ăn đêm quen thuộc của Little Saigon.

Trong những tháng gần đây, không biết tại sao, nhiều gian hàng bán taco trên vỉa hè xuất hiện khắp Little Saigon, và được nhiều thực khách gốc Việt đến ủng hộ.

Các gian hàng này xuất hiện ở khu chợ ABC; gần Tòa Thị Chính Westminster; gần trung học Westminster; và gần siêu thị Thuận Phát ngay ngã tư Beach với McFadden ở Westminster.

Gian hàng gần siêu thị Thuận Phát là nơi được nhiều người khen ngợi nhất, với một tảng thịt heo lớn được trên lò nướng quay tròn như thịt shawarma của Trung Đông. Đó là món thịt heo “al pastor” được ướp với nhiều loại gia vị, và có màu đỏ đặc trưng vì có dầu hạt điều.

Xe Taco Rigoberto’s Bros đông khách ở Santa Ana. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Đầu bếp liên tục cạo từng lớp thịt thơm giòn, sau đó cắt một miếng khóm để ăn kèm với thịt heo. Mùi vị mặn mà, cay thơm của thịt heo cùng vị ngọt của khóm ngon khó tả, và điều đó làm nhiều người bắt đầu xếp hàng từ 6 giờ rưỡi tối.

Gian hàng taco này không có tên, nên thực khách chỉ gọi là “Quầy taco trên đường Beach.”

Nơi này có ánh đèn rất sáng, có những ánh lửa hay lóe lên khi thịt mỡ văng vào bếp, lại có âm thanh nhộn nhịp của đầu bếp đứng cắt thịt và những người khác phía sau

 quầy.

Xem thêm video: ‘Thơm lừng’ chợ đêm Phước Lộc Thọ ngày giáp Tết

ĂN Hàng Chợ đêM Plt

 

Anh Lê Tuấn Hào, cư dân Westminster, nói: “Taco ở đây ngon tuyệt với. Tôi từng ăn nhiều tiệm, và tôi nghĩ gian hàng này bán ngon nhất. Cái thịt heo màu đỏ này có mùi hơi khét làm tôi nhớ đến sườn nướng của người Việt Nam mình. Ai mà nghĩ được cho thêm miếng khóm nhỏ ở trên lại ngon như vậy. Tôi nói thật là cả tuần nay, gần như ngày nào tôi cũng ra đây ăn. Chắc phải ăn đến khi ngán rồi tạm ngưng vài ngày rồi mới ra lại.”

Với giá $2 cho một cái taco, nhiều thực khách ngấu nghiến đến cả chục cái.

“Ngon, ăn hoài không ngán!” Một thực khách trẻ gốc Việt nói.

Các loại taco của Taco Rigoberto’s Bros. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Món ăn Nhật lúc nào cũng có

Những món ăn của Nhật Bản lúc nào cũng phổ biến, và thường được coi là trào lưu ẩm thực, khiến nhiều thực khách hiếu kỳ tìm đến ăn thử.

Một món ăn Nhật mà ai cũng biết là món sushi có miếng cá sống được nặn lên trên viên cơm giấm, hay là cơm và các loại nhân được cuốn trong rong biển.

Với sushi, người giàu có hay người thường đều có thể ăn được vì có rất nhiều loại, từ sushi hạng sang đến sushi chạy trên băng chuyền rất “bình dân.”

Vài loại sushi của nhà hàng Kura Sushi trong khu chợ Hòa Bình, Garden Grove. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Nhà hàng Kura Sushi mang món sushi băng chuyền đến giữa cộng đồng Little Saigon, nằm trong khu chợ Hòa Bình ngay ngã tư đường Westminster và Brookhurst thuộc thành phố Garden Grove. Đây là kiểu sushi “bình dân” của Nhật Bản, có rất nhiều loại sushi và nhiều món ăn khác để thực khách có nhiều lựa chọn. Không cần phải ăn cá sống mới ăn sushi được.

Băng chuyền sẽ chạy chậm qua từng bàn của thực khách, và trên băng là nhiều loại sushi để thực khách lấy loại mình muốn ăn. Nếu không thấy loại sushi mình muốn thử, thực khách có thể gọi món bằng máy trên bàn. Đĩa sushi đó sẽ được giao thẳng đến bàn bằng một băng chuyền “cao tốc” ở trên.

Băng chuyền đưa các loại sushi đến tận bàn cho khách. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Vừa thưởng thức sushi, một nhóm thực khách gốc Việt chia sẻ: “Người Nhật làm gì cũng có công nghệ tân tiến. Sushi chạy ngang qua bàn như vậy, lại còn có người máy mang nước và mấy thứ ăn kèm đến bàn cho mình nữa. Phải nói là người Nhật quá hay.”

Một món ăn khác của Nhật Bản luôn phổ biến là món mì ramen, và thành phố nào ở Orange County cũng có tiệm ramen, và dĩ nhiên là Little Saigon cũng có tiệm mì kiểu Nhật.

Món mì này có nhiều kiểu nước súp như loại được nấu bằng xương heo hầm lâu để tủy tan vào nước và có màu trắng đục như sữa, hay loại súp nấu từ xương gà, hoặc nước súp nấu từ cá khô và rong biển.

Một nơi có mấy tiệm ramen gần nhau là khu phố Đại Hàn của Garden Grove, nằm trên con đường cùng tên với thành phố.

Mì ramen lòng bò kết hợp mùi vị Việt Nam và Nhật Bản của Kin Craft Ramen & Izakaya ở Fountain Valley. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Ngay gần ngã tư đường Garden Grove với đường Brookhurst là hai tiệm mì trong hai khu thương mại đối diện nhau.

Một tiệm là Kopan Ramen, thương hiệu bán mì Nhật nổi tiếng ở Nam California có đến 12 chi nhánh, được nhiều thực khách ủng hộ trong nhiều năm, và trong đó có nhiều người gốc Việt.

Tiệm ở bên kia đường Butaton Ramen, có chủ và đầu bếp là người gốc Việt có tên James Nguyễn. Vì vậy, không chỉ mở rộng khẩu vị, mà cư dân Little Saigon còn mở rộng tay nghề nấu bếp vào những món ăn của nước khác.

Các đầu bếp gốc Việt còn kết hợp mùi vị của Việt Nam và Đông Nam Á vào món mì ramen, tạo ra món một mì hoàn toàn mới.

Một tiệm mì kiểu mới đó là Kin Craft Ramen & Izakya ở Fountain Valley. Tiệm mì này do nhóm Kei Concepts làm chủ, với sự hợp tác của nhiều đầu bếp và chủ nhà hàng gốc Việt. Nhóm này có một số nhà hàng Việt Nam thành công ở Little Saigon và Orange County như The Vox Kitchen và Nếp Café ở Fountain Valley.

Robo mang nước đến cho khách. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Nhà hàng Kin Craft Ramen & Izakaya kết hợp nước súp nấu từ tôm và nước cốt dừa của món bún lạc xá với sợi mì của người Nhật, lại sử dụng các loại lòng bò quen thuộc với khẩu vị của người Á Châu.

Món mì này lại có điểm đặc biệt là sử dụng bơ trộn với rau răm, một nguyên liệu quen thuộc với người Việt Nam. Trên thực đơn, nhà hàng này không dịch thành tiếng Anh, mà ghi “rau ram butter.”

Món ăn Nam Hàn gắn liền với cộng đồng Little Saigon

Little Saigon bao gồm hai thành phố chính là Westminster và Garden Grove. Không chỉ là nơi có đông dân gốc Việt, Garden Grove còn là nơi cư ngụ của một cộng đồng người Nam Hàn.

Với nhiều nhà hàng và tiệm ăn Nam Hàn lâu đời, dĩ nhiên là cư dân gốc Việt phải tìm đến ăn, và những món ăn đó là một phần không thể thiếu của Little Saigon.

Một trong những nơi có nhiều thực khách gốc Việt tìm đến ăn là khu ăn uống trong siêu thị Arirang trên đường Garden Grove. Các quán ăn trong siêu thị này bán những món ăn rất chính gốc, thu hút được thực khách thuộc nhiều sắc dân khác.

Han Kook Kwan nằm trong cùng của khu ăn uống là tiệm lâu năm nhất. Trong gần 20 năm, nhiều tiệm từng mở cửa rồi dẹp tiệm ở hai không gian bên cạnh, nhưng Han Kook Kwan vẫn tồn tại, và phần lớn là do những món ăn chính gốc của Nam Hàn rất hấp dẫn.

Món mực nướng kiểu Nam Hàn của quán Han Kook Kwan trong siêu thị Arirang ở Garden Grove. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Trong nhiều năm, phẩm chất thức ăn của tiệm này không hề giảm vì bà chủ đích thân đi chợ ngay trong siêu thị, và nấu hết mọi món ăn. Từ các loại súp đến các món nướng hay những ăn kèm, bà chủ đều rất chu đáo, và điều đó giúp bà giữ thực khách trong gần hai thập niên.

Ông Vũ Hà, cư dân Garden Grove, chia sẻ: “Mình sống gần với người Đại Hàn thì phải ăn thử đồ ăn của họ chứ, đây là nước hiệp chủng quốc mà. Tôi lúc nào ra đây cũng ăn món mực nướng với cơm. Mực dai giòn ăn với hành củ, ớt xanh rất ngon. Tôi đến đây nhiều năm và chỉ thấy có mình bà chủ nấu, lần nào bà nấu cũng ngon cả.”

Dĩ nhiên là nói đến ẩm thực Nam Hàn thì phải nói đến món thịt nướng, với bếp ngay trên bàn để khách tự nướng thịt. Tiếng xèo xèo của thịt trên bếp, rồi khói bốc lên nghi ngút lên máy hút trên đầu làm lần nào đi ăn thịt nướng kiểu Nam Hàn cũng nhộn nhịp. Giới trẻ thì chỉ lo ăn, còn những người trong thế hệ cha chú thì phải gọi thêm bia hay vài chai rượu soju.

Vào những ngày cuối tuần, các quán thịt nướng Nam Hàn có khá nhiều thực khách gốc Việt, và các quý ông thường hô hào “Một! Hai! Ba! Dô!” và nhiều tiếng cụng ly quen thuộc vang lên.

Món bánh hình con cá nhân kem kiểu Nam Hàn của tiệm SomiSomi ở Garden Grove. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Ngày càng phong phú

Những món nói trên chỉ là một phần của ẩm thực phong phú và đa dạng của Little Saigon. Cộng đồng gốc Việt lớn nhất hải ngoại này còn có nhiều món ngon khác như các loại nước uống, các món tráng miệng hay các món ăn vặt của những sắc dân khác.

Cộng đồng gốc Việt ở đây ngày càng cởi mở với những món ăn của các sắc dân khác, và điều đó khích lệ các đầu bếp hay chủ nhà hàng.

Không chỉ có thực khách ăn đồ nước ngoài, mà các đầu bếp gốc Việt còn nấu những món ăn không phải món Việt Nam mới lạ, và gặt hái được nhiều thành công, làm ẩm thực của Little Saigon có nhiều màu sắc hơn.

Vì vậy, Little Saigon không chỉ có các món đặc sản của Việt Nam là đáng thử, mà những món của các cộng đồng khác cũng khó có thể bỏ được. [kn]

Read more »

Người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến châu Mỹ

 

Người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến châu Mỹ

Nguyễn Hiến Lê

08:54 SA @ Thứ Ba - 23 Tháng Năm, 2017

Từ một người đi tìm vàng ở California, ông đã trở thành ký giả người Việt đầu tiên trên đất Mỹ. Ông là Trần Trọng Khiêm, người làng Xuân Lũng, phủ Lâm Thao, Phú Thọ.

Trần Trọng Khiêm sinh năm Tân Tỵ (1821), tức năm Minh Mạng thứ 2, là con của một gia đình thế gia vọng tộc ở phủ Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ nhưng trong người lúc nào cũng sẵn máu phiêu lưu. Năm ông 21 tuổi, vợ ông bị một viên chánh tổng âm mưu làm nhục rồi giết hại. Sau khi giết tên chánh tổng báo thù cho vợ, ông xuống Phố Hiến (Hưng Yên), xin làm việc trong một tàu buôn ngoại quốc và bắt đầu bôn ba khắp năm châu bốn bể.

Suốt từ năm 1842 đến 1854, Trần Trọng Khiêm đã đi qua nhiều vùng đất từ Hương Cảng đến Anh Cát Lợi, Hoà Lan, Pháp Lan Tây. Do trí tuệ sắc sảo, đến đâu ông cũng học được ngoại ngữ của các nước đó. Năm 1849, ông đặt chân đến thành phố New Orleans (Hoa Kỳ), bắt đầu chặng đường 4 năm phiêu bạt ở Mỹ cho đến khi tìm đường về cố hương.

Tuy không phải sứ giả, nhưng Lê Kim đến Hoa Kỳ trước Bùi Viện 20 năm
.
Sau khi đến Mỹ, ông cải trang thành một người Trung Hoa tên là Lê Kim rồi gia nhập đoàn người đi tìm vàng ở miền Tây Hoa Kỳ. Sau đó, ông trở về thành phố Xanh–Phát–Lan–Xích–Cố (phiên âm của San Francisco) và làm kí giả cho tờ Daily News 2 năm. Cuộc phiêu lưu của Trần Trọng Khiêm (tức Lê Kim) trên đất Mỹ đã được nhiều tài liệu ghi lại.

Trong cuốn sách La Ruée Vers L’orcủa tác giả Rene Lefebre (NXB Dumas, Lyon, 1937) có kể về con đường tìm vàng của Lê Kim và những người đa quốc tịch Gia Nã Đại, Anh, Pháp, Hòa Lan, Mễ Tây Cơ… Họ gặp nhau ở thành phố New Orleans thuộc tiểu bang Louisiana vào giữa thế kỷ 19 rồi cùng hợp thành một đoàn đi sang miền Viễn Tây tìm vàng.

Thời đó, “Wild West” (miền Tây hoang dã) là từ ngữ người Mỹ dùng để chỉ bang California, nơi mà cuộc sống luôn bị rình rập bởi thú dữ, núi lửa và động đất. Trong gần 2 năm, Lê Kim đã sống cuộc đời của một cao bồi miền Tây thực thụ. Ông đã tham gia đoàn đào vàng do một người ưa mạo hiểm người Canada tên là Mark lập nên.

Để tham gia đoàn người này, tất cả các thành viên phải góp công của và tiền bạc. Lê Kim đã góp 200 Mỹ kim vào năm 1849 để mua lương thực và chuẩn bị lên đường. Đoàn có 60 người nhưng Lê Kim đặc biệt được thủ lĩnh Mark yêu quý và tin tưởng. Do biết rất nhiều ngoại ngữ, ông được ủy nhiệm làm liên lạc viên cho thủ lĩnh Mark và thông ngôn các thứ tiếng trong đoàn gồm tiếng Hòa Lan, tiếng Trung, tiếng Pháp. Ông cũng thường xuyên nói với mọi người rằng ông biết một thứ tiếng nữa là tiếng Việt Nam nhưng không cần dùng đến. Lê Kim nói ông không phải người Hoa nhưng đất nước nằm ngay cạnh nước Tàu.

Ông và những người tìm vàng đã vượt sông Nebraska, qua núi Rocky, đi về Laramie, Salt Lake City, vừa đi vừa hát bài ca rất nổi tiếng thời đó là “Oh! Suzannah” (Oh! My Suzannah! Đừng khóc nữa em! Anh đi Cali đào vàng. Đợi anh hai năm, anh sẽ trở về. Mình cùng nhau cất ngôi nhà hạnh phúc). Họ thường xuyên đối mặt với hiểm họa đói khát và sự tấn công của người da đỏ để đến California tìm vàng. Sốt rét và rắn độc đã cướp đi mất quá nửa số thành viên trong đoàn.

Ở Hoa Kỳ, Lê Kim vừa tìm vàng, vừa làm nhà báo và được một nhà văn viết trong cuốn “Đổ xô đi tìm vàng”.

Trong đoàn, Lê Kim nổi tiếng là người lịch thiệp, cư xử đàng hoàng, tử tế nên rất được kính trọng nhưng đó đúng là một chuyến đi mạo hiểm, khiến già nửa thành viên trong đoàn chết vì vất vả, đói khát và nguy hiểm dọc đường đi.

Sau khi tích trữ được một chút vàng làm vốn liếng, Lê Kim quay trở lại San Francisco. Vào giữa thế kỷ 19, nơi đây còn là một thị trấn đầy bụi bặm, trộm cướp. Là người học rộng, hiểu nhiều, lại thông thạo nhiều ngoại ngữ, Lê Kim nhanh chóng xin được công việc chạy tin tự do cho nhiều tờ báo như tờ Alta California, Morning Post rồi làm biên tập cho tờ nhật báo Daily Evening.

Đề tài mà Lê Kim thường viết là về cuộc sống đầy hiểm họa và cay đắng của những người khai hoang ở bắc California và quanh khu vực San Francisco, trong đó ông hướng sự thương cảm sâu sắc đến những người da vàng mà thời đó vẫn là nạn nhân của sự phân biệt chủng tộc. Lê Kim cho rằng các mỏ vàng đã khiến cuộc sống ở đây trở nên méo mó và sa đọa không gì cứu vãn được.

Nhiều bài báo của ông đăng trên tờ Daily Eveninghiện vẫn còn lưu giữ ở thư viện Đại học California. Đặc biệt, trong số báo ra ngày 8.11.1853, có một bài báo đã kể chi tiết về cuộc gặp giữa Lê Kim và vị tướng Mỹ John A. Sutter. Tướng Sutter vốn trước là người có công khai phá thị trấn San Francisco. Khi Lê Kim mới đến đây, ông đã được tướng Sutter giúp đỡ rất nhiều. Sau khi bị lật đổ, Sutter đã bị tâm thần và sống lang thang ở khắp các bến tàu để xin ăn, bạn bè thân thiết đều không đoái hoài đến.

Khi tình cờ gặp lại, Lê Kim đã cho vị tướng bất hạnh 200 Mỹ kim. Ông đã chê trách thái độ hững hờ, ghẻ lạnh của người dân San Francisco và nước Mỹ đối với tướng Sutter, điều mà theo ông là đi ngược với đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ông.

Sang năm 1854, khi đã quá mệt mỏi với cuộc sống hỗn loạn và nhiễu nhương ở Mỹ, cộng thêm nỗi nhớ quê hương ngày đêm thúc giục, Lê Kim đã tìm đường trở lại Việt Nam. Nhưng ông cũng đã kịp để lại nước Mỹ dấu ấn của mình, trở thành người Việt Nam đầu tiên cưỡi ngựa, bắn súng như một cao bồi và cũng là người Việt đầu tiên làm ký giả cho báo chí Mỹ.

Người Minh Hương cầm quân chống Pháp

Năm 1854, Trần Trọng Khiêm trở về Việt Nam vẫn dưới cái tên Lê Kim. Để tránh bị truy nã, ông không dám trở về quê nhà mà phải lấy thân phận là người Minh Hương đi khai hoang ở tỉnh Định Tường. Ông là người có công khai hoang, sáng lập ra làng Hòa An, phủ Tân Thành, tỉnh Định Tường. Tại đây, ông tục huyền với một người phụ nữ họ Phan và sinh được hai người con trai, đặt tên là Lê Xuân Lãm và Lê Xuân Lương.

Trong di chúc để lại, ông dặn tất cả con cháu đời sau đều phải lấy tên đệm là Xuân để tưởng nhớ quê cũ ở làng Xuân Lũng.

Trong bức thư bằng chữ nôm gửi về cho người anh ruột Trần Mạnh Trí ở làng Xuân Lũng vào năm 1860, Lê Kim đã kể tường tận hành trình hơn 10 năm phiêu dạt của mình từ một con tàu ngoại quốc ở Phố Hiến đến những ngày tháng đầy khắc nghiệt ở Hoa Kỳ rồi trở về an cư lạc nghiệp ở Định Tường. Khi người anh nhắn lại: “Gia đình bình yên và lúc này người đi xa đừng vội trở về”, Lê Kim đã phải tiếp tục chôn giấu gốc gác của mình ở miền Tây Nam Bộ.

Nhưng chưa đầy 10 năm sau, khi Pháp xâm lược Việt Nam. Lê Kim đã từ bỏ nhà cửa, ruộng đất, dùng toàn bộ tài sản của mình cùng với Võ Duy Dương mộ được mấy ngàn nghĩa binh phất cờ khởi nghĩa ở Đồng Tháp Mười. Tài bắn súng học được trong những năm tháng ở miền Tây Hoa Kỳ cùng với kinh nghiệm xây thành đắp lũy đã khiến ông trở thành một vị tướng giỏi.

Di tích làng Xuân Lũng – quê gốc Lê Kim.

Năm 1866, trong một đợt truy quét của Pháp do tướng De Lagrandière chỉ huy, quân khởi nghĩa thất thủ, Lê Kim đã tuẫn tiết chứ nhất quyết không chịu rơi vào tay giặc. Gia phả nhà họ Lê do hậu duệ của Lê Kim gìn giữ có ghi lại lời trăng trối của ông: “Trước khi chết, cụ dặn cụ bà lánh qua Rạch Giá gắng sức nuôi con, dặn chúng tôi giữ đạo trung hiếu, đừng trục lợi cầu vinh, đừng ham vàng bỏ ngãi. Nghĩa quân chôn cụ ngay dưới chân Giồng Tháp. Năm đó cụ chưa tròn ngũ tuần”. Trên mộ của Lê Kim ở Giồng Tháp (tỉnh Đồng Tháp) có khắc đôi câu đối:

“Lòng trời không tựa, tấm gương tiết nghĩa vì nước quyên sinh
Chính khí nêu cao, tinh thần hùng nhị còn truyền hậu thế”.

Ghi công ông, hiện ở phường Long Bình, quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh có con đường mang tên Trần Trọng Khiêm nối phố Nguyễn Xiển với phố Mạc Hiển Tích.

Cuộc đời sinh động và bi hùng của Trần Trọng Khiêm được hai nhà văn hư cấu nghệ thuật trong hai cuốn tiểu thuyết có nhan đề: La rueé vers l'or (Đổ xô đi tìm vàng) của Rene Lefebre (Nhà Xuất bản Dumas, 1937) và Con đường thiên lýcủa Nguyễn Hiến Lê (năm 1972).

Nguồn:Con đường Thiên lý

Read more »

Chủ nhân ‘Bikini Airlines’ muốn ‘xù’ $186 triệu tài trợ Đại Học Oxford

October 9, 2022

LONDON, Anh Quốc (NV).- Một đại học Anh Quốc chờ đã hơn ba tháng nhưng chẳng thấy đồng tiền nào chuyển đến từ nữ tỉ phú Nguyễn Thị Phương Thảo, chủ nhân hãng hàng không Vietjet ở Việt Nam.

Báo Telegraph hôm Thứ Bảy 8, Tháng Mười, đưa tin nói rằng số tiền tặng một trường college thuộc đại học danh tiếng Oxford, Anh Quốc, của chủ hãng hàng không “Bikini Airlines” (hàng không áo tắm hai mảnh), tiếng lóng để chỉ hãng Vietjet, bị nghi ngờ có thật hay không.

Bà Nguyễn Thị Phương Thảo và Giáo Sư Nick Brown, viện trưởng trường Linacre College ký thỏa thuận tặng 155 triệu bảng Anh để đổi tên trường thành “Thảo College”. (Hình: TTXVN)

Theo nguồn tin trên, bà Nguyễn Thị Phương Thảo, sáng lập viên kiêm tổng giám đốc hãng hàng không Vietjet Air, chủ tịch hội đồng quản trị tập đoàn SOVICO, dự trù chuyển giao số tiền đầu tiên 50 triệu bảng Anh (hơn $55.4 triệu) vào ngày 30 Tháng Sáu vừa qua. Tuy nhiên đến nay vẫn chưa thấy gì.

Vào đầu Tháng Mười Một năm ngoái, bà Nguyễn Thị Phương Thảo tháp tùng Thủ Tướng Phạm Minh Chính công du hai nước Anh và Pháp. Dịp này, báo chí nhà nước Việt Nam và báo chí Anh Quốc đưa tin bà trao tặng Linacre College của đại học Oxford số tiền 155 triệu bảng Anh (hay khoảng $186 triệu).

Báo chí nước Anh đưa tin với sự ngạc nhiên vì một nữ tỉ phú của quốc gia hàng năm vẫn còn ngửa tay xin viện trợ khắp thế giới mà lại hào phóng cho một đại học của nước Anh văn minh và giàu có một số tiền nhiều như thế.

Nước Anh có hàng trăm tỉ phú giàu có gấp trăm lần bà Thảo nhưng từ trước tới giờ, đại học Oxford không được ai tặng nhiều tiền đến như vậy.

Để bà Thảo cho tiền, đại học Linacre College sẽ được đổi tên thành Thảo College, tức là tên trường này mang tên bà chủ tịch tập đoàn Sovico, tổng giám đốc Vietjet Air, phó chủ tịch ngân hàng HD 

Theo báo Telegraph, chuyện cho tiền có thể bị “xù” vì các tai tiếng trên mạng về đổi tên trường. Hiệu trưởng, thủ quỹ và giám đốc trường Linacre College đã bay tới Việt Nam cuối Tháng Chín vừa qua trong nỗ lực cố gắng bảo đảm thỏa thuận.

“Nếu bà ấy không được đổi tên trường, bà ấy có thể không cho tiền”, một nguồn tin cho hay và cho biết thêm nguyên nhân chưa thấy tiền là “việc đổi tên trường không chắc chắn và những thông tin trái chiều” là các lý do dẫn đến việc trì hoãn trao tiền.

Tháng Sáu vừa qua, báo chí nước Anh nói rằng chính phủ Anh Quốc mở cuộc điều tra về số tiền tặng nói trên sau khi một dân biểu tại Quốc Hội khuyến cáo rằng bà Thảo “vô cùng thân cận với nhà cầm quyền CSVN”. Tuy nhiên, cuộc điều tra cũng đã khép lại, và Bộ Giáo Dục Anh Quốc ca ngợi các nỗ lực của Linacre College.

Đại học Oxford là một đại học cổ kính, nổi tiếng hàng đầu của Anh Quốc. Theo thủ tục, để có thể đổi tên trường, phải được sự chấp thuận của Hội Đồng Cơ Mật (Privy Council), tức là từ “Linacre College” thành “Thảo College”. Mấy tháng trước, các cựu sinh viên của trường này đã mở chiến dịch chống đối vì cho rằng như thế giống như bán cái tên cho người trả giá cao nhất.

Trên mạng xã hội, nhiều người ở Việt Nam cũng đả kích rằng các đại học tại Việt Nam thiếu thốn đủ thứ, nhà nước không có tiền đầu tư nên năm nào cũng tăng học phí, không có tiền tài trợ cho các dự án nghiên cứu. Bà Thảo quăng tiền đi xa như thế, chẳng khác gì “chở củi về rừng”, còn kẻ nghèo khó trước mặt lại không nhìn thấy.

Tiến Sĩ Julian Lewis, dân biểu Hạ Viện và cũng là thành viên của Privy Council khuyến cáo cơ chế này chống lại việc đổi tên trường.

Ông phát biểu tại Hạ Viện: “Nếu chúng ta muốn trừ diệt tiền bẩn và những loại tặng biếu ranh mãnh trên đất nước này, thì đây là nơi rất tốt để khởi đầu”.

Ông Lewis là thành viên Ủy Ban Tình Báo và An Ninh tại Hạ Viện Anh Quốc. Tuy nhiên, ông phát biểu với tư cách cá nhân. Ông cho rằng nhà trường có thể nhận quà tặng bất kể chính quyền thích hay không thích. Nhưng “Nhà trường không thể đổi tên mà không được sự chấp thuận của cơ chế Privy. Do đó, chỉ có Privy Council có khả năng can thiệp một cách hiệu quả.”

Sự thỏa thuận giữa Linacre Collge và bà Nguyễn Thị Phương Thảo viết rằng nhà trường sẽ “dùng các nỗ lực hợp lý” để đổi tên trường chậm nhất là Tháng Chín, 2023, sau khi nhận được số tiền đầu tiên 50 triệu bảng Anh. Tuy nhiên bản thỏa thuận cũng viết rằng việc đổi tên trường “tùy thuộc sự chấp thuận của Privy Council”.

Linacre College được thành lập từ năm 1962, đặt theo tên nhà vật lý nổi tiếng Thomas Linacre từ thế kỷ thứ 15.

Bà Nguyễn Thị Phương Thảo, năm nay 52 tuổi, khởi nghiệp từ năm 21 tuổi khi đang học môn kinh tế tại một đại học ở Moscow, Nga. Bà bắt đầu kiếm tiền bằng việc nhập cảng máy Fax, plastic và cao su vào nước này khi vẫn còn là Liên Xô.

Các nữ tiếp viên Vietjet Air mặc bikini trước máy bay của hãng trong ngày quảng cáo ra mắt, nay hình đã bị gỡ xuống. (Hình: Vietjet Air)

Năm 2007, bà Thảo thành lập Vietjet Air, hãng hàng không giá rẻ đầu tiên tại Việt Nam. Hãng nổi tiếng dư luận ngay khi mở chiến dịch quảng cáo với một đoàn nữ tiếp viên mặc bikini đứng trước máy bay. Vợ chồng bà còn là thành viên 

chi phố tập đoàn đầu tư tài chính Sovico, ngân hàng HD bank và chủ nhân nhiều tài sản địa ốc.

Theo Telegraph, đại diện Linacre College đang thảo luận với Sovico và các cố vấn tài chính của họ để tìm cách chuyển giao tiền tặng sao cho minh bạch, kiểm toán được theo đúng luật lệ của cả nước Anh và Việt Nam. Viên chức này còn nói rằng việc tìm giải pháp đã dẫn tới chậm trễ. Sau khi gặp trực tiếp ở Việt Nam “chúng tôi đang lập các thủ tục liên quan để chuyển ngân”.

Tháng Sáu vừa qua, chính phủ Anh Quốc đã điều chỉnh luật lệ để ngăn chặn tiền bạc nước ngoài ảnh hưởng đến nền giáo dục nước này.

Một viên chức Bộ Giáo Dục Anh Quốc được thuật lời cho hay sẽ không chấp nhận các hợp tác nếu làm nguy hại đến an ninh quốc gia. Chính phủ Anh Quốc tiếp tục yểm trợ lãnh vực giáo dục để xác định và giảm thiểu các nguy cơ can thiệp. (TN) [kn]

Read more »