GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CÔNG VĂN 5069/BGDĐT-GDPT

 GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CÔNG VĂN 5069/BGDĐT-GDPT

Xây dựng môi trường thực hành âm nhạc trong cơ sở giáo dục phổ thông bằng mô hình BEE MUSIC

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngày 03/8/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn số 5069/BGDĐT-GDPT về việc tăng cường tổ chức phong trào rèn luyện thể chất và thực hành nghệ thuật trong các cơ sở giáo dục phổ thông từ năm học 2026–2027.

Điểm có ý nghĩa đặc biệt của Công văn 5069 là không chỉ đặt ra yêu cầu tổ chức thêm các hoạt động nghệ thuật, mà hình thành một định hướng giáo dục tương đối đầy đủ: học sinh là chủ thể; được lựa chọn; được tham gia trên tinh thần tự nguyện; được thực hành thường xuyên; nhà trường tạo môi trường; các nguồn lực xã hội được huy động hợp pháp; công nghệ số được khuyến khích khai thác; và quá trình tham gia được ghi nhận, động viên.

Đặc biệt, Công văn xác định tại mục II.1.a việc tổ chức cho học sinh đăng ký lựa chọn, trên tinh thần tự nguyện, ít nhất một môn thể thao và/hoặc một nhạc cụ hoặc một loại hình nghệ thuật, phù hợp với sở thích, năng lực, điều kiện sức khỏe và điều kiện thực tiễn của cơ sở giáo dục.

Tại mục II.3, Công văn dành riêng nội dung cho “phong trào thực hành nghệ thuật”, trong đó yêu cầu tổ chức các hoạt động thực hành nghệ thuật, khuyến khích học sinh lựa chọn và duy trì thực hành thường xuyên ít nhất một nhạc cụ hoặc một loại hình nghệ thuật; đồng thời xác định nội dung thực hành có thể bao gồm nhạc cụ, hát, hợp xướng, múa, mỹ thuật, thiết kế, nhiếp ảnh, nghệ thuật dân gian và các loại hình nghệ thuật khác.

Như vậy, vấn đề đặt ra sau Công văn 5069 không còn đơn thuần là:

> **“Dạy thêm âm nhạc như thế nào?”**

mà là:

> **“Làm thế nào để mỗi học sinh có cơ hội lựa chọn và duy trì một hoạt động thực hành nghệ thuật phù hợp, trong một môi trường giáo dục an toàn, tự nguyện, thường xuyên, có hướng dẫn và có khả năng triển khai thực tế tại nhà trường?”**

Từ yêu cầu đó, BEE MUSIC đề xuất “Giải pháp thực hiện Công văn 5069” theo hướng xây dựng Môi trường thực hành âm nhạc trong trường phổ thông, trong đó công nghệ, thiết bị, học liệu số, phương pháp tổ chức và nguồn lực xã hội được tích hợp thành một hệ thống thống nhất.

II. CƠ SỞ TRỰC TIẾP TỪ CÔNG VĂN 5069

Giải pháp BEE MUSIC không xây dựng một hoạt động nằm ngoài Công văn 5069, mà được thiết kế để cụ thể hóa những yêu cầu đã được Công văn xác định.

1. Học sinh là chủ thể và được lựa chọn

Mục I.2.b của Công văn yêu cầu:

> “Bảo đảm học sinh là chủ thể của hoạt động; được tạo điều kiện đăng kí lựa chọn và tham gia trên tinh thần tự nguyện, phù hợp với sở thích, năng lực, điều kiện sức khỏe và nhu cầu của bản thân.”

Mục II.1.a tiếp tục yêu cầu tổ chức cho học sinh đăng ký lựa chọn ít nhất một nhạc cụ hoặc một loại hình nghệ thuật.

Đây là cơ sở để giải pháp BEE MUSIC không tổ chức theo mô hình “tất cả học sinh học cùng một chương trình”, mà xây dựng môi trường có nhiều cơ hội lựa chọn, trong đó piano/keyboard là một hướng thực hành có thể triển khai hiệu quả bằng công nghệ số.

2. Thực hành nghệ thuật phải hướng tới sự thường xuyên

Mục II.3.a xác định:

> “Tổ chức các hoạt động thực hành nghệ thuật nhằm bồi dưỡng năng lực thẩm mỹ, phát huy khả năng sáng tạo…”

Mục II.3.b khuyến khích học sinh:

> “lựa chọn và duy trì thực hành thường xuyên ít nhất 01 nhạc cụ hoặc 01 loại hình nghệ thuật…”

Như vậy, mục tiêu không chỉ là tạo ra một hoạt động biểu diễn nhất thời, mà là hình thành thói quen luyện tập và thực hành thường xuyên.

Đây chính là cơ sở giáo dục của mô hình:

HỌC → THỰC HÀNH → LUYỆN TẬP → TIẾN BỘ → DUY TRÌ THÓI QUEN.

3. Nhà trường cần xây dựng môi trường và điều kiện thực hiện

Mục II.4.a yêu cầu các cơ sở giáo dục:

> “chủ động xây dựng kế hoạch, tạo môi trường và bố trí các điều kiện cần thiết để học sinh tham gia rèn luyện thể chất, thực hành nghệ thuật thường xuyên…”

Mục IV.2.a yêu cầu rà soát, khai thác và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị, dụng cụ và học liệu hiện có; đồng thời từng bước bổ sung nhạc cụ, thiết bị âm thanh và các học liệu cần thiết.

Như vậy, Công văn đã xác định rất rõ:

> **Muốn thực hành thường xuyên phải có môi trường và nguồn lực thực hiện.**

Đây chính là khoảng trống mà một giải pháp công nghệ–thiết bị–học liệu có thể hỗ trợ nhà trường giải quyết.

III. KHOẢNG TRỐNG THỰC TIỄN MÀ GIẢI PHÁP CẦN GIẢI QUYẾT

Nếu chỉ ban hành yêu cầu học sinh thực hành thường xuyên thì chưa đủ để bảo đảm kết quả.

Một cơ sở giáo dục muốn tổ chức thực hành âm nhạc hiệu quả cần đồng thời có:

1. Không gian thực hành;

2. Nhạc cụ và thiết bị;

3. Học liệu phù hợp;

4. Phương pháp tổ chức;

5. Người hướng dẫn;

6. Thời gian luyện tập;

7. Cơ chế hỗ trợ học sinh có trình độ khác nhau;

8. Công nghệ hỗ trợ tự học và luyện tập;

9. Cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội;

10. Cách thức ghi nhận quá trình tham gia và tiến bộ.

Trong thực tế, không phải cơ sở giáo dục nào cũng có đầy đủ các điều kiện trên.

Vì vậy, thách thức lớn nhất của việc triển khai Công văn 5069 không nằm ở việc “có chủ trương hay không”, mà nằm ở câu hỏi:

> **Làm thế nào chuyển chủ trương thành một mô hình vận hành được trong điều kiện thực tế của từng nhà trường?**

IV. GIẢI PHÁP BEE MUSIC: BIẾN YÊU CẦU CHÍNH SÁCH THÀNH MÔI TRƯỜNG THỰC HÀNH

BEE MUSIC đề xuất xây dựng:

“PHÒNG THỰC HÀNH ÂM NHẠC BEE MUSIC”

Đây không phải là một phòng dạy piano theo mô hình trường âm nhạc truyền thống.

Đó là một môi trường giáo dục thực hành âm nhạc, trong đó:

Học sinh

→ lựa chọn

→ được hướng dẫn

→ thực hành

→ luyện tập thường xuyên

→ nhận phản hồi

→ tiến bộ

→ hình thành thói quen tự luyện tập.

Mô hình được cấu thành từ 6 thành tố:

1. Không gian thực hành

Không gian được nhà trường bố trí phù hợp với điều kiện thực tế.

2. Thiết bị thực hành

BEE KL-4.0, keyboard/MIDI, tablet, thiết bị âm thanh và các thiết bị hỗ trợ.

3. Phần mềm

Ứng dụng BEE và hệ thống Piano eClassroom hỗ trợ quá trình học tập và luyện tập.

4. Học liệu số

Bài hát, bài tập, video, dữ liệu MIDI/XML và thư viện âm nhạc số.

5. Phương pháp “tự học có hướng dẫn”

Giáo viên không phải trực tiếp kèm từng học sinh trong toàn bộ thời gian luyện tập; công nghệ hỗ trợ học sinh tự luyện tập theo nhiệm vụ phù hợp.

6. Hệ thống hỗ trợ và đánh giá quá trình

Theo dõi quá trình luyện tập, phản hồi, ghi nhận sự tiến bộ và động viên học sinh.

V. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA GIẢI PHÁP

Giải pháp được xây dựng theo một nguyên lý giáo dục cơ bản:

> **Năng lực không hình thành chỉ bằng việc nghe giảng, mà được phát triển thông qua hoạt động, thực hành, phản hồi và luyện tập lặp lại trong thời gian đủ dài.**

Đối với âm nhạc, quá trình phát triển năng lực càng phụ thuộc vào thực hành.

Do đó, mô hình BEE MUSIC chuyển trọng tâm từ:

Giáo viên truyền đạt → học sinh tiếp nhận

sang:

Học sinh hoạt động → thực hành → nhận phản hồi → điều chỉnh → tiến bộ.

Công nghệ số được sử dụng không nhằm thay thế giáo viên, mà nhằm:

● tăng cơ hội thực hành;

● hỗ trợ cá nhân hóa;

● cung cấp phản hồi nhanh;

● mở rộng học liệu;

● hỗ trợ giáo viên quản lý quá trình;

● tạo điều kiện cho học sinh tự luyện tập.

Đây là cơ sở của mô hình:

“TỰ HỌC CÓ HƯỚNG DẪN”

Trong đó giáo viên giữ vai trò tổ chức, hướng dẫn, động viên và hỗ trợ; công nghệ trở thành công cụ giúp học sinh thực hành nhiều hơn và chủ động hơn.

VII. XÃ HỘI HÓA: ĐIỂM KHÁC BIỆT CỦA MÔ HÌNH

Một căn cứ đặc biệt quan trọng của Công văn nằm tại mục IV.3.b.

Công văn khuyến khích:

> “sự phối hợp, đồng hành và hỗ trợ tự nguyện, hợp pháp của cha mẹ học sinh, cộng đồng, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, các cơ quan, tổ chức, cá nhân…”

Đồng thời yêu cầu:

> “không ép buộc, không bình quân hóa mức đóng góp, không làm phát sinh khoản thu trái quy định và không để điều kiện kinh tế trở thành rào cản đối với sự tham gia của học sinh.”

Do đó, BEE MUSIC đề xuất xã hội hóa theo hướng cung cấp nguồn lực và giải pháp, chứ không lấy việc thu tiền học sinh làm trung tâm.

Mô hình có thể được tổ chức theo nguyên tắc:

Nhà trường

Cung cấp không gian, tổ chức học sinh, quản lý hoạt động và phối hợp giáo viên.

BEE MUSIC

Cung cấp thiết bị, phần mềm, học liệu, công nghệ, đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật.

Gia đình và cộng đồng

Đồng hành trên cơ sở tự nguyện và phù hợp quy định.

Cơ sở giáo dục đại học

Có thể phối hợp về chuyên môn, đào tạo, nghiên cứu và đánh giá.

Sở GD&ĐT

Định hướng, hướng dẫn, lựa chọn mô hình thí điểm và đánh giá kết quả theo thẩm quyền.

VIII. CÔNG NGHỆ SỐ – NỀN TẢNG TẠO KHẢ NĂNG TRIỂN KHAI Ở QUY MÔ LỚN

Mục IV.5 của Công văn dành riêng cho “Ứng dụng công nghệ số”.

Công văn khuyến khích công nghệ số trong quản lý, tổ chức, kết nối, chia sẻ học liệu và phát triển phong trào; đồng thời cho phép khai thác học liệu số, nền tảng số, thư viện số và các nguồn học liệu mở phục vụ hoạt động thực hành nghệ thuật.

Điều này tạo điều kiện để giải pháp BEE MUSIC không chỉ là một mô hình “phòng đàn”, mà có thể trở thành:

HỆ SINH THÁI THỰC HÀNH ÂM NHẠC SỐ

bao gồm:

Thiết bị

→ Phần mềm

→ Học liệu số

→ Thư viện dữ liệu âm nhạc

→ Môi trường thực hành

→ Giáo viên hướng dẫn

→ Tự học có hướng dẫn

→ Dữ liệu quá trình luyện tập

→ Đánh giá và cải tiến.

Đặc biệt, giải pháp phải tuân thủ yêu cầu của Công văn về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền tác giả và pháp luật liên quan.

IX. TÍNH KHẢ THI CỦA GIẢI PHÁP

Ưu điểm lớn nhất của mô hình không phải là giả định rằng mọi trường đều có điều kiện giống nhau.

Ngược lại, Công văn 5069 yêu cầu việc tổ chức phải:

> “phù hợp với … điều kiện thực tiễn”

và căn cứ vào đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, học liệu của từng cơ sở giáo dục.

Vì vậy, BEE MUSIC đề xuất triển khai theo mô hình mô-đun, có thể bắt đầu từ quy mô nhỏ:

Mức 1 – Góc thực hành âm nhạc

Một số thiết bị và học liệu.

Mức 2 – Phòng thực hành âm nhạc

Một phòng với hệ thống thiết bị và phần mềm đồng bộ.

Mức 3 – Câu lạc bộ âm nhạc

Kết hợp thực hành cá nhân, nhóm và biểu diễn.

Mức 4 – Music Hub

Kết nối phòng thực hành, giáo viên, học liệu, công nghệ và hoạt động ngoại khóa.

Mức 5 – Hệ sinh thái thực hành âm nhạc

Kết nối nhiều trường, cơ sở giáo dục đại học, chuyên gia, doanh nghiệp và nguồn học liệu số.

Nhờ đó, nhà trường không phải đầu tư ngay một hệ thống lớn, mà có thể triển khai theo khả năng và đánh giá từng bước.

X. PHƯƠNG ÁN THÍ ĐIỂM – CƠ SỞ ĐỂ KIỂM CHỨNG TÍNH KHOA HỌC

Để bảo đảm tính thuyết phục, BEE MUSIC không đề nghị đánh giá giải pháp chỉ bằng lời giới thiệu sản phẩm.

Giải pháp nên được triển khai theo chu trình nghiên cứu:

THIẾT KẾ

↓

THÍ ĐIỂM

↓

THU THẬP DỮ LIỆU

↓

ĐÁNH GIÁ

↓

ĐIỀU CHỈNH

↓

THÍ ĐIỂM MỞ RỘNG

↓

NHÂN RỘNG

Các chỉ số có thể nghiên cứu gồm:

● tỷ lệ học sinh đăng ký;

● tỷ lệ duy trì tham gia;

● tần suất thực hành;

● thời lượng luyện tập;

● mức độ tiến bộ về kỹ năng;

● mức độ hứng thú;

● mức độ tự chủ trong luyện tập;

● mức độ tham gia của giáo viên;

● mức độ sử dụng thiết bị;

● hiệu quả khai thác học liệu;

● chi phí triển khai;

● khả năng vận hành của nhà trường;

● mức độ hài lòng của học sinh, giáo viên và phụ huynh.

Như vậy, tính hiệu quả của mô hình được kiểm chứng bằng dữ liệu, không chỉ bằng nhận xét chủ quan.

XI. NHỮNG ĐIỂM ƯU VIỆT CỦA GIẢI PHÁP

1. Bám sát trực tiếp Công văn 5069

Giải pháp không tạo ra một mục tiêu giáo dục mới, mà tập trung vào việc cụ thể hóa yêu cầu thực hành nghệ thuật và thực hành nhạc cụ đã được Công văn xác định.

2. Lấy học sinh làm trung tâm

Học sinh được lựa chọn, tham gia tự nguyện và thực hành phù hợp với sở thích, năng lực và điều kiện của mình.

3. Không biến thực hành nghệ thuật thành một môn học mới

Giải pháp tôn trọng yêu cầu của Công văn:

> không thay đổi Chương trình giáo dục phổ thông, không phát sinh môn học mới, không làm tăng thời lượng học chính khóa và không tạo thêm áp lực không cần thiết.

4. Tăng thời gian thực hành thay vì chỉ tăng thời gian giảng dạy

Giá trị cốt lõi nằm ở việc tạo ra cơ hội thực hành thường xuyên.

5. Công nghệ hỗ trợ giáo viên thay vì thay thế giáo viên

Giáo viên vẫn giữ vai trò chuyên môn và giáo dục; công nghệ giúp mở rộng khả năng hướng dẫn và hỗ trợ học sinh tự luyện tập.

6. Có thể triển khai theo từng bước

Từ một nhóm học sinh → một phòng → một trường → cụm trường → địa phương.

7. Có khả năng xã hội hóa

Công văn 5069 đã xác định doanh nghiệp và các nguồn lực xã hội là những lực lượng có thể phối hợp, đồng hành và hỗ trợ tự nguyện, hợp pháp.

8. Có thể nghiên cứu và đánh giá

Đây là điểm quan trọng nhất đối với một giải pháp giáo dục.

Mô hình có thể được thiết kế như một chương trình thí điểm có dữ liệu, từ đó xác định điều kiện cần thiết để nhân rộng.

XII. NGUYÊN TẮC PHÁP LÝ VÀ ĐẠO ĐỨC CỦA GIẢI PHÁP

BEE MUSIC xác định việc thực hiện giải pháp phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc được Công văn 5069 đặt ra:

● học sinh tham gia trên tinh thần tự nguyện;

● không sử dụng việc đăng ký tham gia làm điều kiện bắt buộc;

● không sử dụng hoạt động này như một tiêu chí đánh giá kết quả học tập;

● không làm thay đổi Chương trình giáo dục phổ thông;

● không làm tăng thời lượng học chính khóa;

● không tạo áp lực không cần thiết cho học sinh và giáo viên;

● không ép buộc đóng góp;

● không bình quân hóa mức đóng góp;

● không phát sinh khoản thu trái quy định;

● không để điều kiện kinh tế trở thành rào cản;

● bảo đảm an toàn cho học sinh;

● bảo vệ dữ liệu cá nhân;

● tôn trọng quyền tác giả;

● tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật có liên quan.

Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là nguyên tắc thiết kế của toàn bộ mô hình BEE MUSIC.

XIII. KẾT LUẬN: TỪ CÔNG VĂN 5069 ĐẾN MỘT MÔ HÌNH CÓ THỂ TRIỂN KHAI

Công văn 5069 đã tạo ra một định hướng rất rõ:

> **Học sinh phải có cơ hội lựa chọn và duy trì hoạt động thực hành nghệ thuật phù hợp; nhà trường phải tạo môi trường và điều kiện; cơ sở vật chất, nhạc cụ, học liệu cần được khai thác và từng bước bổ sung; các nguồn lực xã hội, trong đó có doanh nghiệp, được khuyến khích phối hợp, đồng hành và hỗ trợ tự nguyện, hợp pháp; công nghệ số được khuyến khích khai thác để hỗ trợ tổ chức, học liệu và phát triển phong trào.**

BEE MUSIC đề xuất đáp ứng yêu cầu đó bằng một cách tiếp cận có tính hệ thống:

> **Không chỉ cung cấp nhạc cụ.**

> **Không chỉ cung cấp phần mềm.**

> **Không chỉ tổ chức lớp học piano.**

Mà xây dựng:

MỘT MÔI TRƯỜNG THỰC HÀNH ÂM NHẠC

trong đó:

HỌC SINH là chủ thể

↓

NHÀ TRƯỜNG tạo môi trường

↓

GIÁO VIÊN hướng dẫn

↓

CÔNG NGHỆ hỗ trợ

↓

THIẾT BỊ tạo điều kiện thực hành

↓

HỌC LIỆU SỐ mở rộng cơ hội học tập

↓

GIA ĐÌNH – CỘNG ĐỒNG – DOANH NGHIỆP – ĐẠI HỌC cùng đồng hành

↓

DỮ LIỆU VÀ ĐÁNH GIÁ kiểm chứng hiệu quả

↓

THÍ ĐIỂM → CẢI TIẾN → NHÂN RỘNG.

Vì vậy, “Giải pháp thực hiện Công văn 5069” của BEE MUSIC được định hướng không phải như một đề xuất thương mại đơn thuần, mà như một mô hình giải pháp giáo dục có cơ sở chính sách, cơ sở khoa học, cơ sở công nghệ và cơ chế triển khai thực tế, có thể được nghiên cứu, thí điểm, đánh giá và từng bước hoàn thiện trước khi nhân rộng.

Mục tiêu cuối cùng không phải là đưa một sản phẩm vào nhà trường.

Mục tiêu là:

GIÚP NHÀ TRƯỜNG THỰC HIỆN ĐƯỢC MỤC TIÊU CỦA CÔNG VĂN 5069:

MỞ RỘNG CƠ HỘI ĐỂ MỖI HỌC SINH ĐƯỢC LỰA CHỌN, ĐƯỢC THỰC HÀNH NGHỆ THUẬT THƯỜNG XUYÊN, PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THẨM MỸ, SÁNG TẠO VÀ HÌNH THÀNH THÓI QUEN TỰ RÈN LUYỆN.

Read more »