Phân biệt giữa Chương trình Giáo dục mầm non và Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình

 “Phân biệt giữa Chương trình Giáo dục mầm non và Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình”

Điều này rất quan trọng vì ngay trong môi trường giao dục vẫn có nhiều người thường nhầm giữa Chương trình giáo dục mầm non (khung) và Tài liệu hướng dẫn thực hiện.

Có thể hiểu phân biệt như sau:

1. Chương trình Giáo dục mầm non (khung)- Quyết định 388/QĐ-BGDĐT Phê duyệt Chương trình GDMN thí điểm
• Chỉ quy định mục tiêu, yêu cầu cần đạt, các lĩnh vực giáo dục và định hướng tổ chức hoạt động.
• Không quy định chi tiết giáo viên phải dạy từng kỹ năng âm nhạc như thế nào.
2. Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình-Kế hoạch số 324/KH-BGDĐT.
• Được Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng 
• Đây là nơi cụ thể hóa các hoạt động giáo dục.
• Bao gồm hướng dẫn tổ chức hoạt động âm nhạc, nghệ thuật, trải nghiệm, STEAM, giáo dục hòa nhập, đánh giá trẻ…
• Chính trong bộ tài liệu này, yêu cầu về năng lực thực hành của giáo viên sẽ được mô tả chi tiết hơn, thay vì chỉ nêu trong văn bản khung.

Đối với Đề án BEE MUSIC, đây là một căn cứ rất có giá trị. Bạn có thể lập luận theo hướng:

Chương trình Giáo dục mầm non chỉ quy định mục tiêu và yêu cầu cần đạt; còn các nội dung chuyên môn chi tiết, bao gồm kỹ năng âm nhạc và nghệ thuật, được cụ thể hóa trong Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình xây dựng theo Kế hoạch số 324/KH-BGDĐT. Vì vậy, việc bồi dưỡng năng lực thực hành âm nhạc cho giáo viên mầm non thông qua mô hình BEE MUSIC là hoạt động hỗ trợ triển khai Chương trình, đáp ứng yêu cầu thực hiện tại cơ sở giáo dục.

Tuy nhiên, mình lưu ý thêm một điểm để bảo đảm tính chính xác trong hồ sơ:

• Kế hoạch số 324/KH-BGDĐT là văn bản giao nhiệm vụ và lộ trình xây dựng tài liệu.
• Khi Bộ ban hành Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non, bạn nên trích dẫn trực tiếp tài liệu hướng dẫn đó, thay vì chỉ dẫn Kế hoạch 324. Điều này sẽ làm căn cứ pháp lý của đề án mạnh và thuyết phục hơn.

Theo mình, trong Chương 1 của Đề án BEE MUSIC nên có một mục riêng mang tên:

“Phân biệt giữa Chương trình Giáo dục mầm non và Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình”

Mục này sẽ giúp lãnh đạo các Sở Giáo dục, Phòng Giáo dục và hiệu trưởng hiểu ngay vì sao BEE MUSIC tập trung vào năng lực thực hành của giáo viên chứ không phải thay đổi hay bổ sung chương trình chính thức của Bộ. Đây sẽ là một lập luận rất quan trọng để tăng tính thuyết phục của đề án.

Phân biệt giữa Chương trình Giáo dục mầm non và Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình

Trong quá trình triển khai đổi mới giáo dục mầm non, cần phân biệt rõ giữa Chương trình Giáo dục mầm non và Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non. Hai hệ thống tài liệu này có chức năng khác nhau nhưng bổ sung cho nhau trong quá trình tổ chức giáo dục tại các cơ sở giáo dục mầm non.

1. Chương trình Giáo dục mầm non

Chương trình Giáo dục mầm non là văn bản quy định khung do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, áp dụng thống nhất trong cả nước. Chương trình xác định:

• Quan điểm và mục tiêu giáo dục mầm non.
• Yêu cầu cần đạt theo từng độ tuổi và các lĩnh vực phát triển của trẻ.
• Nội dung giáo dục cơ bản.
• Phương pháp giáo dục.
• Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục.
• Đánh giá sự phát triển của trẻ.
• Điều kiện bảo đảm thực hiện chương trình.

Chương trình mang tính định hướng và quy định những yêu cầu cần đạt, nhưng không hướng dẫn chi tiết giáo viên phải tổ chức từng hoạt động giáo dục hoặc thực hiện từng kỹ năng chuyên môn như thế nào. (THƯ VIỆN PHÁP LUẬT⁠)

2. Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình

Bộ Tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình được xây dựng nhằm cụ thể hóa việc triển khai Chương trình Giáo dục mầm non trong thực tiễn.

Bộ tài liệu hướng dẫn tập trung vào:

• Hướng dẫn tổ chức các hoạt động giáo dục theo từng chủ đề.
• Hướng dẫn phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ.
• Hướng dẫn phát triển các lĩnh vực giáo dục như ngôn ngữ, nhận thức, thể chất, tình cảm - kỹ năng xã hội và thẩm mỹ.
• Hướng dẫn tổ chức các hoạt động âm nhạc, nghệ thuật, STEAM, giáo dục hòa nhập và các hoạt động giáo dục khác.
• Gợi ý quy trình tổ chức, ví dụ minh họa, học liệu và hình thức đánh giá trong quá trình thực hiện.

Nói cách khác, nếu Chương trình trả lời câu hỏi “Giáo viên cần đạt mục tiêu gì?”, thì Bộ Tài liệu hướng dẫn trả lời câu hỏi “Giáo viên thực hiện mục tiêu đó bằng cách nào?”

3. Ý nghĩa đối với việc bồi dưỡng giáo viên mầm non

Việc triển khai Chương trình mới không chỉ đòi hỏi giáo viên nắm vững mục tiêu giáo dục mà còn phải có năng lực thực hành để tổ chức hiệu quả các hoạt động học tập và trải nghiệm.

Trong lĩnh vực giáo dục âm nhạc, giáo viên cần có khả năng:

• Đệm hát phục vụ các hoạt động giáo dục.
• Tổ chức trò chơi âm nhạc.
• Tổ chức hoạt động trải nghiệm có sử dụng âm nhạc.
• Phối hợp nhạc cụ với vận động, kể chuyện, STEAM, Montessori và các hoạt động giáo dục tích hợp.
• Ứng dụng công nghệ số và học liệu điện tử trong tổ chức hoạt động.

Những năng lực thực hành này là điều kiện giúp giáo viên thực hiện Chương trình một cách hiệu quả.

4. Ý nghĩa đối với Đề án BEE MUSIC

Đề án tập trung vào việc cung cấp giải pháp hỗ trợ giáo viên mầm non nâng cao năng lực thực hành âm nhạc thông qua mô hình tự học kết hợp thiết bị số, học liệu số và lớp học piano điện tử.

Giải pháp BEE MUSIC hướng tới mục tiêu giúp giáo viên:

• chủ động tự học;
• nâng cao kỹ năng đệm hát và tổ chức hoạt động âm nhạc;
• tăng khả năng tổ chức hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm;
• góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình Giáo dục mầm non và các tài liệu hướng dẫn triển khai của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đề án BEE MUSIC tập trung xây dựng và cung cấp giải pháp hỗ trợ giáo viên mầm non nâng cao năng lực thực hành âm nhạc thông qua mô hình tự học có hướng dẫn, kết hợp giữa học liệu số, thiết bị âm nhạc số và lớp học piano điện tử. Giải pháp được thiết kế nhằm tạo điều kiện để giáo viên học tập linh hoạt, thực hành thường xuyên và từng bước hình thành các kỹ năng cần thiết phục vụ việc tổ chức hoạt động giáo dục theo định hướng lấy trẻ làm trung tâm.

Giải pháp BEE MUSIC hướng tới các mục tiêu sau:

• Hỗ trợ giáo viên mầm non chủ động tự học và tự bồi dưỡng năng lực thực hành âm nhạc theo nhu cầu nghề nghiệp.
• Phát triển kỹ năng đệm hát, sử dụng nhạc cụ và tổ chức các hoạt động âm nhạc phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ mầm non.
• Nâng cao năng lực thiết kế và tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tích hợp âm nhạc với các lĩnh vực giáo dục khác, góp phần phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của trẻ.
• Tăng cường ứng dụng công nghệ số trong hoạt động bồi dưỡng giáo viên và tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc tại cơ sở giáo dục mầm non.
• Góp phần hỗ trợ các cơ sở giáo dục mầm non triển khai hiệu quả Chương trình Giáo dục mầm non và các tài liệu hướng dẫn thực hiện do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.