tháng 5 04, 2026
trẻ.
GDVN - Theo lãnh đạo nhiều CSGDMN, dự thảo không chỉ trao quyền chủ động cho các trường mà còn hướng tới việc nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.
Trước yêu cầu nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, việc trao quyền chủ động cho các cơ sở giáo dục mầm non trong việc lựa chọn tài liệu, đồ chơi, học liệu là xu hướng tất yếu.
Theo Dự thảo Thông tư Quy định việc biên soạn, thẩm định, phê duyệt và lựa chọn tài liệu, đồ chơi, học liệu sử dụng trong các cơ sở giáo dục mầm non, mỗi cơ sở giáo dục mầm non thành lập hội đồng lựa chọn học liệu do người đứng đầu đơn vị quyết định. Hội đồng này chịu trách nhiệm rà soát, lựa chọn các tài liệu, đồ chơi, học liệu phù hợp với thực tiễn, phục vụ hiệu quả việc triển khai Chương trình Giáo dục mầm non.
Góp phần hạn chế tình trạng lựa chọn học liệu theo cảm tính, dàn trải hoặc gây lãng phí
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Ma Thị Liên - Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Thịnh (xã Phượng Tiến, tỉnh Thái Nguyên) nhận định, dự thảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định rõ tiêu chuẩn từ khâu biên soạn đến lựa chọn, sử dụng tài liệu, đồ chơi, học liệu, bảo đảm phù hợp với độ tuổi và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ mầm non.
Từ thực tiễn triển khai, cô Liên cho biết, trước thềm năm học 2025-2026, nhà trường đã chủ động thành lập hội đồng lựa chọn tài liệu, đồ chơi, học liệu cho trẻ mầm non. Cụ thể, hội đồng gồm 11 thành viên, trong đó có cán bộ quản lý và giáo viên trực tiếp giảng dạy, giúp bảo đảm việc lựa chọn học liệu bám sát hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ tại nhà trường. Ngoài ra, nhà trường triển khai quy trình lựa chọn trên cơ sở tuân thủ các văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời chủ động trao đổi, xin ý kiến chính quyền địa phương để bảo đảm tính thống nhất trong quản lý.
Theo cô Liên, nhà trường đã cân nhắc kỹ lưỡng từng loại đồ chơi, học liệu trước khi đưa vào sử dụng thực tế. Trong đó, nhà trường ưu tiên các sản phẩm có khả năng hỗ trợ phát triển kỹ năng, năng lực cho trẻ, thay vì chỉ chú trọng hình thức hoặc giá thành. Về kinh phí, nhà trường chủ động cân đối giữa nguồn ngân sách được cấp và nguồn tự chủ nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng thường xuyên.
“Từ thực tiễn triển khai, tôi cho rằng dự thảo hướng tới việc chuẩn hóa quy trình lựa chọn tài liệu, đồ chơi, học liệu là cần thiết. Bởi, trong bối cảnh thị trường còn tồn tại nhiều loại đồ chơi, học liệu trôi nổi, chưa được kiểm định, các tiêu chí và quy trình thẩm định cụ thể sẽ góp phần giúp nhà trường hạn chế rủi ro, bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của trẻ.
Bên cạnh đó, việc siết chặt quy định lựa chọn tài liệu, đồ chơi, học liệu cũng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Bởi, khi các cơ sở giáo dục lựa chọn học liệu có định hướng, phù hợp với độ tuổi và mục tiêu phát triển của trẻ, giáo viên sẽ tổ chức hoạt động giáo dục hiệu quả hơn, thay vì sử dụng những sản phẩm mang tính hình thức.
Ngoài ra, quy trình thực hiện có hội đồng và tiêu chí cụ thể sẽ giúp nhà trường hạn chế tình trạng lựa chọn cảm tính, dàn trải hoặc lãng phí, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan”, cô Liên nêu quan điểm.
Cùng bàn vấn đề này, cô Lê Thị Quang - Hiệu trưởng Trường Mầm non Tam Quang (xã Tam Quang, tỉnh Nghệ An) cho biết, hiện nay, nhà trường giao nhiệm vụ lựa chọn tài liệu, đồ chơi, học liệu cho hội đồng chuyên môn. Hội đồng này bao gồm ban giám hiệu, tổ trưởng chuyên môn và đại diện một số giáo viên. Các giáo viên này trực tiếp giảng dạy nên nắm rõ nhu cầu thực tế của từng nhóm trẻ, từ đó đưa ra đề xuất phù hợp với yêu cầu sử dụng củaMột giờ học trải nghiệm kỹ năng sống của học sinh Trường Mầm non Tam Quang. Ảnh: Website nhà trường
Theo cô Quang, nhà trường đã triển khai việc lựa chọn học liệu dựa trên kế hoạch năm học và nhu cầu thực tế từ các lớp. Ngay từ đầu năm học, các tổ chuyên môn xây dựng danh mục đề xuất, sau đó nhà trường tổng hợp và rà soát theo mức độ cần thiết. Từ đó, nhà trường sẽ ưu tiên bố trí những học liệu phục vụ trực tiếp cho hoạt động dạy học. Một trong những tiêu chí quan trọng nhất khi lựa chọn học liệu, đồ chơi của nhà trường là bảo đảm chất lượng, an toàn và phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ theo từng độ tuổi.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là nhà trường vẫn còn hạn chế về kinh phí. Nguồn ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng một phần nhỏ, trong khi nhu cầu sử dụng học liệu tại các lớp rất lớn. Vì vậy, nhà trường phải huy động thêm nguồn xã hội hóa từ phụ huynh. Song, việc huy động gặp nhiều trở ngại do điều kiện kinh tế của phụ huynh không đồng đều, dẫn đến việc bổ sung học liệu chưa thực sự đầy đủ và đồng bộ.
“Tôi cho rằng việc trao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục mầm non là cần thiết, bởi quy định này giúp nhà trường linh hoạt và bám sát nhu cầu thực tế sử dụng. Tuy nhiên, Bộ cần ban hành hướng dẫn cụ thể về quy trình thực hiện, đồng thời cần có cơ chế bảo đảm nguồn lực tài chính đi kèm.
Bên cạnh đó, Bộ cần xây dựng bộ tiêu chí lựa chọn rõ ràng theo từng nhóm tuổi; thiết kế quy trình thẩm định tinh gọn, dễ triển khai. Song song với đó, các cơ quan quản lý cần có kế hoạch đầu tư dài hạn và tăng cường tập huấn, kiểm tra nhằm bảo đảm thực hiện thống nhất, hiệu quả”, cô Quang bày tỏ.
Cần có cơ chế phân bổ ngân sách hợp lý để cơ sở giáo dục mầm non phát huy quyền tự chủ
Chia sẻ về thực tế triển khai tại cơ sở, cô Phùng Thị Trại - Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Tiến (xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai) cho biết, trong nhiều năm qua, việc trang bị tài liệu, đồ chơi, học liệu của nhà trường còn gặp một số khó khăn.
Cụ thể, trước đây, nhà trường gần như không có quyền chủ động trong việc lựa chọn học liệu, đồ chơi cho trẻ. Việc trang bị học liệu chủ yếu do cấp huyện thực hiện phân bổ, nhà trường chỉ có nhiệm vụ tiếp nhận. Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, đến nay nhà trường chưa nhận được hướng dẫn cụ thể về phân cấp lựa chọn học liệu, dẫn đến đơn vị gặp khó khăn trong việc chủ động lựa chọn tài liệu, đồ chơi phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu chương trình.
Bên cạnh đó, mặc dù các thiết bị, đồ chơi được cấp phát đều bảo đảm chất lượng và có nguồn gốc rõ ràng, nhưng danh mục phân bổ chưa sát với nhu cầu thực tế của trường. Trên thực tế, có những đồ dùng cần thiết nhưng chưa được cấp kịp thời, trong khi một số học liệu chưa cần thiết lại được phân bổ, thậm chí trùng lặp với những loại đã có sẵn. Tình trạng này dẫn đến sự “lệch pha” giữa cấp phát và nhu cầu sử dụng, gây ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức hoạt động giáo dục.
Trước những bất cập trên, cô Trại cho rằng việc dự thảo quy định thành lập hội đồng lựa chọn học liệu ngay tại cơ sở giáo dục mầm non là một bước tiến tích cực. Theo cô, khi được trao quyền chủ động, nhà trường có thể rà soát nhu cầu thực tế, xác định rõ mức độ cần thiết của từng loại học liệu để ưu tiên đầu tư, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng. Đồng thời, việc phân cấp về cơ sở cũng giúp tăng khả năng kiểm soát, trách nhiệm của nhà trường, hạn chế tình trạng cấp phát dàn trải hoặc trùng lặp.
“Tuy nhiên, theo tôi, để chính sách phát huy hiệu quả cần đi kèm với cơ chế bảo đảm nguồn lực tài chính. Nếu chỉ trao quyền mà không có kinh phí, các cơ sở giáo dục mầm non sẽ khó triển khai. Do đó, bên cạnh việc hoàn thiện quy định, Bộ cần có cơ chế phân bổ ngân sách hợp lý để các trường thực sự phát huy quyền tự chủ, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non”, cô Trại bày tỏ.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét