Vì sao kỹ năng thực hành âm nhạc của giáo viên là chìa khóa để triển khai giáo dục theo năng lực trong mầm non nhưng chương trình đảo tạo của các trường cao đẳng sư phạm Trung ương 1,2,3 hiện nay môn kỹ năng thực hành âm nhạc được dạy rất ít và chỉ là môn tự chọn?

 

Vì sao kỹ năng thực hành âm nhạc của giáo viên là chìa khóa để triển khai giáo dục theo năng lực trong mầm non nhưng chương trình đảo tạo của các trường cao đẳng sư phạm Trung ương 1,2,3 hiện nay  môn kỹ năng thực hành âm nhạc được dạy rất ít và chỉ là môn tự chọn - không bắt buộc?

Câu hỏi này phản ánh một nghịch lý trong đào tạo giáo viên mầm non:

Âm nhạc rất quan trọng trong giáo dục mầm non, nhưng kỹ năng thực hành âm nhạc lại không phải môn bắt buộc trong nhiều chương trình đào tạo giáo viên tại các trường như:

• Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương

• Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương TP.HCM

• Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương Nha Trang

Có thể phân tích nguyên nhân theo 5 nhóm yếu tố chính.

⸻

1️⃣ Quan niệm đào tạo thiên về “lý thuyết sư phạm” hơn kỹ năng thực hành

Trong nhiều năm, chương trình đào tạo giáo viên mầm non tập trung vào các môn:

• tâm lý học

• giáo dục học

• phương pháp giảng dạy

Trong khi đó, các kỹ năng nghệ thuật như:

• đàn

• hát

• múa

• nhạc cụ

thường được coi là môn hỗ trợ, không phải năng lực cốt lõi.

Hệ quả:

• giáo viên hiểu phương pháp dạy học

• nhưng không đủ kỹ năng thực hành để tổ chức hoạt động.

⸻

2️⃣ Hạn chế về thời lượng đào tạo

Chương trình đào tạo giáo viên mầm non thường chỉ khoảng:

• 90 – 120 tín chỉ

Trong khi giáo viên phải học nhiều lĩnh vực:

• phát triển ngôn ngữ

• toán

• khám phá khoa học

• tạo hình

• thể chất

• âm nhạc

• tâm lý

Do đó các môn nghệ thuật thường bị:

• giảm thời lượng

• chuyển thành môn tự chọn.

⸻

3️⃣ Thiếu giảng viên chuyên về âm nhạc ứng dụng cho mầm non

Một vấn đề lớn là:

• nhiều giảng viên âm nhạc được đào tạo theo hướng hàn lâm

Ví dụ:

• piano cổ điển

• thanh nhạc nghệ thuật

Trong khi giáo viên mầm non cần kỹ năng rất khác:

• đệm đàn đơn giản

• tổ chức trò chơi âm nhạc

• hướng dẫn trẻ gõ nhịp

• hòa tấu đơn giản

Do thiếu chương trình âm nhạc ứng dụng cho giáo dục mầm non, môn này thường không được ưu tiên.

⸻

4️⃣ Điều kiện cơ sở vật chất hạn chế

Để dạy kỹ năng âm nhạc cần:

• đàn piano / organ

• nhạc cụ gõ

• phòng học nhạc

Nhiều trường sư phạm:

• thiếu nhạc cụ

• lớp đông

Vì vậy khó tổ chức đào tạo thực hành hiệu quả.

⸻

5️⃣ Chưa gắn đào tạo với thực tiễn lớp học mầm non

Trong thực tế trường mầm non:

• âm nhạc xuất hiện hằng ngày

• giáo viên phải:

• hát

• đệm đàn

• tổ chức trò chơi âm nhạc

• hướng dẫn vận động

Nhưng trong chương trình đào tạo:

• nội dung này không được coi là kỹ năng nghề nghiệp cốt lõi.

Do đó xảy ra tình trạng:

Đào tạo	Thực tế
học nhiều lý thuyết	cần nhiều kỹ năng
ít thực hành âm nhạc	lớp học cần âm nhạc hàng ngày

6️⃣ Hệ quả đối với giáo dục mầm non

Khi giáo viên thiếu kỹ năng âm nhạc:

• giờ âm nhạc đơn điệu

• trẻ ít được trải nghiệm

• hoạt động tích hợp khó thực hiện

Điều này làm giảm hiệu quả của phương pháp giáo dục theo năng lực.

⸻

7️⃣ Xu hướng cải cách hiện nay

Nhiều hệ thống giáo dục đang tăng cường đào tạo nghệ thuật cho giáo viên mầm non.

Các tổ chức như:

• UNESCO

• OECD

đều khuyến nghị:

• nghệ thuật và âm nhạc là công cụ quan trọng để phát triển năng lực trẻ em.

Do đó nhiều quốc gia đã:

• tăng thời lượng đào tạo âm nhạc

• chú trọng kỹ năng thực hành

• tích hợp âm nhạc vào các hoạt động học tập.

⸻

✅ Kết luận

Việc kỹ năng thực hành âm nhạc chưa được coi là môn bắt buộc trong nhiều chương trình đào tạo giáo viên mầm non xuất phát từ:

• quan niệm đào tạo thiên về lý thuyết

• hạn chế thời lượng

• thiếu giảng viên chuyên ngành ứng dụng

• điều kiện cơ sở vật chất

• khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn lớp học.

Tuy nhiên, trong xu thế giáo dục hiện đại, việc nâng cao kỹ năng thực hành âm nhạc cho giáo viên mầm non là điều cần thiết để triển khai hiệu quả giáo dục theo hướng phát triển năng lực trẻ.