tháng 9 05, 2020
Ảnh minh họa - Nguồn: Báo Người đưa tin
Bê nguyên xi cách dạy - học truyền thống lên online
Hiện nay, nhiều giáo viên đang áp dụng nguyên xi phương pháp truyền thống sang dạy học online. Giáo viên soạn bài giảng trên các phần mềm quen thuộc như PowerPoint, hoặc biên soạn công phu hơn trên các phần mềm chuẩn LMS, e-Learning, nhưng phổ biến nhất là chiếu nguyên file word hoặc pdf đã có từ trước lên màn hình.
Một buổi học lý thuyết thông thường thường được bắt đầu bằng công việc điểm danh, chiếu câu hỏi vấn đáp ôn tập đầu giờ (kiểm tra bài cũ), rồi sau đó đi vào bài mới, kiến thức mới. Mỗi giáo viên có thể chia bài học thành hai, ba, bốn hoặc năm vấn đề con. Giáo viên sẽ trình bày theo kiểu hàn lâm cho các phần kiến thức này. Học trò ngồi trước màn hình máy tính, điện thoại, hoặc máy tính bảng vừa theo dõi, vừa ghi chép bài học vào vở. Đôi lúc giáo viên có câu hỏi vấn đáp, học sinh tranh nhau trả lời, giơ tay trước camera.
Cũng phải hoàn toàn thông cảm cho giáo viên, do hạn chế của phần mềm dạy học online, người giáo viên không thể quan sát hết được camera của học trò. Lớp học online không có quy định việc đặt tên riêng theo thực tế. Một giáo viên có thể dạy cùng lúc 1-2 lớp và thêm nữa, nhiều thiết bị đầu cuối của học trò không có camera hoặc không có micro để phát biểu, hoặc đã từng có, giờ không sử dụng được, cho nên chỉ còn cách “nhìn”, “nghe”, không thể đóng góp xây dựng bài.
Mô hình này giống hệt kiểu dạy học lý thuyết truyền thống. Giáo viên là người tổng đạo diễn cho lớp học, triển khai kịch bản cho lớp học: lúc nào cần kiểm tra bài cũ, lúc nào cần câu hỏi vấn đáp, lúc nào cần gọi học sinh trả lời, lúc nào triển khai kiến thức mới, lúc nào củng cố ôn tập và ra bài tập về nhà… Vô hình trung, việc giảng dạy truyền thụ kiến thức theo kiểu một chiều, chưa đổi mới phương pháp. Người học khá căng thẳng phải tích cực ghi chép, tích cực ghi nhớ nội dung bài học.
Thực tiễn cũng có không ít giáo viên mạnh dạn thay đổi phương pháp dạy học theo định hướng người học, lấy người học làm trung tâm, giúp người học chủ động, tích cực, sáng tạo. Khi phải chuyển đổi sang mô hình online, các thầy cô cũng gặp khó trong việc triển khai kịch bản dạy học.
Thay đổi tích cực
Kịch bản chung cho các buổi học online nên chia một buổi học thành các hoạt động, học sinh được chủ động hoạt động. Mỗi hoạt động học tập có thời gian khoản năm đến bảy phút.
Trước khi tiến hành bài học online, cần có quy tắc, nguyên tắc hay nội quy của lớp học online. Các điều khoản này cần luôn luôn được nhắc đi nhắc lại và học sinh buộc phải tuân thủ như:
• Vào lớp đúng giờ: Ví dụ 9h bắt đầu học, học sinh cần vào trước 10 phút.
• Chuẩn bị sẵn sàng đồ dùng học tập.
• Luôn theo dõi hướng dẫn của các thầy cô.
• Nguyên tắc một người nói, tại một thời điểm, chỉ có một người được nói trong lớp học, chỉ bật micro khi được giáo viên yêu cầu phát biểu.
• Thái độ học tập tích cực.
Hoạt động: Điểm danh
Hoạt động này với mục đích kiểm tra xem học sinh có tham gia học đầy đủ hay không, tăng tương tác giữa học sinh với giáo viên, học sinh nào chưa tham gia điểm danh cần liên hệ với học sinh, thậm chí là phụ huynh để tìm hiểu lý do là gì? Hoạt động này, người giáo viên có thể sử dụng các công cụ có sẵn ví dụ như Google Form, Microsoft Form, Quizizz, Mentimeter...
Câu hỏi chuyển trạng thái: Các em cảm thấy hôm nay/lúc này/bây giờ thế nào?
Nếu tiết học diễn ra sau các tiết khác, giáo viên cần chú ý tới trạng thái của người học. Người học đang trong trạng thái khá căng thẳng cần ghi nhớ nội dung của bài học trước, nếu giáo viên lại bắt tay ngay vào nội dung mới dẫn tới học sinh khá mệt mỏi. Cho nên giáo viên cần thực hiện thao tác CHUYỂN TRẠNG THÁI.
Thao tác này đơn giản chỉ là một hành động, học sinh bấm vào các biểu tượng được giáo thiết kế sẵn tương ứng với trạng thái của học sinh hiện tại. Khi học sinh hoàn thành xong phần này, giáo viên đã đạt mục tiêu điểm danh, qua đó giáo viên có thể có các câu hỏi thêm để tăng cường tương tác với trò. Một số câu hỏi có thể sử dụng: Tiết trước các em học môn gì? Có mệt lắm không? Có cần thầy, cô cho nghỉ một phút để các em thư giãn hoặc đi vệ sinh không?...
Thông qua hình thức chuyển trạng thái này, học sinh có một khoảng delay (trì hoãn) cần thiết để chuyển hoạt động của não bộ từ trạng thái này sang trạng thái khác. Cũng qua hoạt động này, người giáo viên nhận được nhiều chia sẻ của học trò, cảm thấy mình như một người bạn của học trò, qua đó cảm thấy hạnh phúc hơn, không có sự căng thẳng thường thấy trong lớp học.
So với hoạt động thông thường cơ học, rõ ràng toàn bộ học sinh đều được tham gia hoạt động, giáo viên không mất quá nhiều công sức để “điểm danh” trong khi lại tăng tương tác.
Hoạt động: Triển khai bài học
Học sinh học online theo ba loại hình tiếp cận bài học: nghe, nhìn và vận động cho nên giáo viên cần thay đổi trạng thái thường xuyên để giúp học sinh phát huy được hết các năng lực của mình, không ai phải “ngồi yên” trong lớp học online.
Chia nhỏ nội dung bài học thành các hoạt động, ứng dụng các phần mềm cho học sinh hoạt động để chuyển trạng thái - Nguồn MIE nhóm 8
Giáo viên nên chia nhỏ nội dung hoạt động bài mới thành 3-5 phần, mỗi phần chỉ từ 10-15 phút.
Não bộ của trẻ tiểu học không thể tập trung được nếu vượt quá 10 phút, não bộ của trẻ trung học cơ sở không thể tập trung được nếu quá 15 phút... Nếu giáo viên tổ chức các hoạt động kéo dài lê thê từ phần này tới phần khác dẫn tới học sinh không thể giữ được tinh thần tập trung vào bài học được, chất lượng làm bài tập sau đó không thể tốt được.
Giáo viên cần ứng dụng các phần mềm bổ trợ cho hoạt động này, ví dụ: Quizizz, Form, Kahoot, Nearpod... Chỉ cần 3-5 phút, học sinh dễ dàng chiếm lĩnh bài học, lại có thể thay đổi được trạng thái suy nghĩ.
Hoạt động: Củng cố bài học
Với hình thức dạy học online, giáo viên không có điều kiện nhìn rõ từng khuôn mặt của học sinh, cho nên không quan sát được biểu cảm trên khuôn mặt của trẻ nhỏ. Do vậy cần tăng cường hỏi đáp, tăng cường mở rộng để học sinh suy nghĩ tiếp cận bài học.
Mô hình hoạt động củng cố. Nguồn MIE nhóm 8
Nhắc ghi bài: Học sinh có thể theo dõi và tham gia các hoạt động cùng với giờ học nhưng rất có thể không ghi chép bất kì nội dung nào vào vở. Cho nên giáo viên không có minh chứng để kiểm tra đánh giá học sinh.
Nhắc trao đổi: Khi học sinh học tập online, thời gian có thể dài ngắn tùy bài học, sẽ có những nội dung kiến thức học sinh chưa thể tiếp thu ngay, chưa thể trao đổi với thầy cô ngay lúc đó. Cho nên giáo viên cần liên tục nhắc nhở rằng hãy trao đổi với các thầy cô ngay khi học sinh cần, có thể lúc đó học sinh tự bật micro để trao đổi với giáo viên. Nếu giáo viên cảm thấy có thể trợ giúp ngay học sinh lúc đó mà không phá vỡ kịch bản thì có thể trợ giúp luôn. Ngược lại, giáo viên có thể sử dụng các kênh liên lạc khác để tiến hành.
Nhắc chụp minh chứng: Giáo viên cần nhắc học sinh chụp lại minh chứng để kiểm tra khi cần. Học sinh có thể tham gia lớp học, có tham gia trao đổi với các thầy cô, có tham gia các hoạt động. Hãy yêu cầu học sinh thực hiện việc chụp lại các minh chứng này và gửi lại cho giáo viên. Qua đó tăng cường tương tác thầy trò, tăng cường kĩ năng sử dụng công cụ học tập, giúp học sinh chủ động, giúp giáo viên nhẹ nhàng hơn.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét