Quan điểm Hoa Kỳ: “Dùng piano như phương tiện dạy học — không phải để biểu diễn”

 

Quan điểm Hoa Kỳ:

“Dùng piano như phương tiện dạy học — không phải để biểu diễn”

Đây là một quan điểm rất quan trọng trong đào tạo giáo viên mầm non và tiểu học tại Hoa Kỳ.

Piano trong môi trường giáo dục phổ thông thường được xem là:

• Công cụ hỗ trợ giảng dạy

• Phương tiện tổ chức hoạt động

• Thiết bị hỗ trợ hát, vận động, trò chơi âm nhạc

• Công cụ giúp trẻ tương tác âm nhạc

• KHÔNG đặt nặng mục tiêu đào tạo nghệ sĩ biểu diễn piano cổ điển.

Quan điểm này tạo ra một hệ thống phương pháp hoàn toàn khác với cách đào tạo piano truyền thống.

1. Hai triết lý đào tạo khác nhau

Piano biểu diễn truyền thống	Piano dùng để dạy học
Đào tạo nghệ sĩ	Đào tạo giáo viên
Chú trọng kỹ thuật biểu diễn	Chú trọng khả năng tổ chức hoạt động
Học tác phẩm khó	Học đệm hát đơn giản
Đọc bản nhạc phức tạp	Biết dùng hợp âm thực hành
Luyện ngón nhiều năm	Học nhanh để ứng dụng
Biểu diễn độc tấu	Hỗ trợ trẻ hát và vận động
Ưu tiên độ chính xác nghệ thuật	Ưu tiên tính thực dụng
Học cá nhân	Dùng cho lớp học tập thể
Giáo viên là “người chơi đàn”	Giáo viên là “người tổ chức âm nhạc”

2. Vì sao Hoa Kỳ hình thành quan điểm này?

a) Giáo dục phổ thông cần “ứng dụng”

Trong trường học:

• Giáo viên cần:

• đệm hát,

• hướng dẫn trò chơi,

• tổ chức vận động,

• hỗ trợ trẻ hát đúng cao độ,

• tạo không khí lớp học.

Họ KHÔNG cần:

• chơi sonata Beethoven,

• concerto,

• kỹ thuật biểu diễn chuyên nghiệp.

Do đó piano được đơn giản hóa để phục vụ giáo dục.

b) Thiếu giáo viên âm nhạc chuyên sâu

Ở nhiều trường:

• giáo viên mầm non không phải nghệ sĩ piano,

• nhưng vẫn cần sử dụng âm nhạc mỗi ngày.

Vì vậy Hoa Kỳ phát triển hướng:

“Functional Piano”

(Piano chức năng / piano ứng dụng)

Tức:

• học đủ dùng,

• học để hỗ trợ công việc,

• học thực hành nhanh.

c) Âm nhạc là hoạt động tập thể

Trong giáo dục Mỹ:

Âm nhạc không chỉ là “ngồi đàn”.

Mà là:

• hát,

• vận động,

• tương tác,

• sáng tạo,

• hợp tác nhóm.

Piano chỉ là:

• công cụ giữ nhịp,

• tạo hòa âm,

• dẫn dắt lớp học.

3. Từ quan điểm đó dẫn đến phương pháp dạy hoàn toàn khác

PHƯƠNG PHÁP PIANO CHỨC NĂNG (FUNCTIONAL PIANO)

Mục tiêu:

Không đào tạo nghệ sĩ.

Mà đào tạo:

giáo viên biết:

• đệm hát,

• bắt tông,

• giữ nhịp,

• chơi hợp âm,

• tổ chức hoạt động âm nhạc.

4. Nội dung học thay đổi mạnh

Thay vì:

• luyện Hanon nhiều năm,

• etude,

• sonatine

• kỹ thuật cổ điển phức tạp,

thì chuyển sang:

Nội dung ứng dụng	Mục tiêu
Hợp âm cơ bản	Đệm hát
Tiết điệu đơn giản	Hỗ trợ sinh hoạt
Chuyển tone	Phù hợp giọng trẻ
Đọc ký hiệu hợp âm	Đệm nhanh
Đệm tay trái đơn giản	Dễ áp dụng
Chơi theo vòng hợp âm	Học nhanh
Improvisation cơ bản	Linh hoạt
Chơi bằng tai	Không lệ thuộc bản nhạc

5. Tư duy “đơn giản hóa”

Quan điểm Mỹ:

Giáo viên không cần trở thành nghệ sĩ piano mới được dùng piano trong lớp học.

Đây là điểm rất tiến bộ.

Nếu áp dụng mô hình biểu diễn chuyên nghiệp:

• giáo viên sẽ:

• sợ học,

• mất nhiều năm,

• dễ bỏ cuộc.

Ngược lại:

Nếu đơn giản hóa:

• giáo viên học nhanh hơn,

• ứng dụng ngay,

• tăng tự tin,

• tạo được môi trường âm nhạc thường xuyên cho trẻ.

6. Điều này rất phù hợp với giáo viên mầm non Việt Nam

Thực tế:

Nhiều giáo viên:

• rất yêu âm nhạc,

• nhưng:

• không có nền tảng piano cổ điển,

• không có nhiều thời gian,

• áp lực công việc lớn.

Nếu bắt đầu bằng:

• kỹ thuật hàn lâm,

• đọc nhạc phức tạp,

• luyện ngón nặng,

thì:

• khó triển khai đại trà.

Trong khi nhu cầu thực sự là:

“Biết đệm hát đơn giản để tổ chức hoạt động cho trẻ.”

7. Vì sao phương pháp của BEE MUSIC phù hợp với tư tưởng này?

Hệ sinh thái BEE:

• dùng piano như công cụ giáo dục,

• không đặt nặng biểu diễn chuyên nghiệp.

Điều này rất gần với triết lý “Functional Piano” của Hoa Kỳ.

8. Những điểm tương đồng rất rõ

Functional Piano (Hoa Kỳ)	Hệ sinh thái BEE
Học để dạy học	Học để tổ chức hoạt động
Đệm hát là trung tâm	Đệm hát là trung tâm
Học nhanh	Học trực quan
Chơi hợp âm đơn giản	Finger chord đơn giản
Hỗ trợ giáo viên phổ thông	Hỗ trợ GVMN
Tập trung thực hành	Tập trung ứng dụng
Không đặt nặng biểu diễn	Không nặng hàn lâm
Âm nhạc tập thể	Âm nhạc tương tác
Học bằng trải nghiệm	Học bằng phím sáng

9. Ý nghĩa rất lớn đối với giáo dục Việt Nam

Nếu chuyển tư duy từ:

“Đào tạo giáo viên như nghệ sĩ piano”

sang:

“Trang bị kỹ năng âm nhạc thực hành cho giáo viên”

thì có thể:

• phổ cập âm nhạc thực hành rộng hơn,

• giảm áp lực học đàn,

• giúp giáo viên tự tin hơn,

• đưa âm nhạc vào lớp học hàng ngày,

• tăng hoạt động trải nghiệm cho trẻ.

10. Điểm cốt lõi nhất

Quan điểm Hoa Kỳ cho rằng:

Giá trị của piano trong giáo dục không nằm ở biểu diễn phức tạp.

Mà nằm ở khả năng:

• kết nối trẻ,

• hỗ trợ hoạt động,

• tạo môi trường âm nhạc,

• giúp giáo viên tổ chức lớp học sinh động.

Đây chính là:

“Piano phục vụ giáo dục”

chứ không phải:

“Giáo dục phục vụ biểu diễn piano”.

Kết luận

Quan điểm:

“Dùng piano như phương tiện dạy học — không phải để biểu diễn”

đã dẫn đến

• sự ra đời của phương pháp “Functional Piano” tại Hoa Kỳ,

• ưu tiên đệm hát,

• học hợp âm,

• thực hành nhanh,

• phục vụ lớp học,

• giảm tính hàn lâm,

• tăng tính ứng dụng.

Đây cũng là cơ sở lý luận rất mạnh để bảo vệ và phát triển mô hình:

• piano đệm hát,

• piano thực hành,

• piano ứng dụng cho giáo viên mầm non,

• mà hệ sinh thái BEE MUSIC đang theo đuổi.