Khái niệm cảm thụ âm nhạc ? Dạy cảm thụ âm nhạc lứa tuổi mau giao khác trẻ tieu hoc như thế nào?

 

Khái niệm cảm thụ âm nhạc ? Dạy cảm thụ âm nhạc lứa tuổi mau giao khác trẻ tieu hoc như thế nào? 

Khái niệm “cảm thụ âm nhạc” là khả năng:

• nghe,
• cảm nhận,
• phản ứng,
• hiểu,
• và thể hiện cảm xúc với âm nhạc.

Nói đơn giản:

“Cảm thụ âm nhạc” không phải chỉ biết hát đúng hay đàn đúng

mà là:

• trẻ nghe được nhịp điệu,
• cảm được vui buồn của âm nhạc,
• biết vận động theo nhạc,
• biết lắng nghe,
• biết biểu đạt cảm xúc,
• và dần hình thành tư duy âm nhạc.

Trong giáo dục hiện đại, cảm thụ âm nhạc được xem là:

• nền tảng trước khi học kỹ thuật,
• giống như “nghe nói” trước khi “đọc viết”.

⸻

1. Cảm thụ âm nhạc ở trẻ mẫu giáo

Đặc điểm

Trẻ mẫu giáo:

• học bằng cảm giác,
• học qua vận động,
• học qua chơi,
• chưa tư duy logic âm nhạc,
• chưa phân tích được lý thuyết.

Vì vậy:

Dạy cảm thụ cho trẻ mẫu giáo = “cho trẻ trải nghiệm âm nhạc”.

Không phải:

• ép học nốt nhạc,
• ép luyện kỹ thuật,
• ép đàn đúng bài khó.

⸻

2. Mục tiêu cảm thụ âm nhạc lứa tuổi mẫu giáo

Trẻ cần:

• thích âm nhạc,
• phản ứng với tiết tấu,
• biết hát tự nhiên,
• biết nghe và bắt chước,
• biết vận động theo nhạc,
• cảm nhận nhanh/chậm,
• to/nhỏ,
• vui/buồn,
• mạnh/nhẹ,
• cao/thấp.

⸻

3. Phương pháp dạy cảm thụ cho trẻ mẫu giáo

a) Học qua vận động

Ví dụ:

• đi theo nhịp,
• vỗ tay,
• lắc chuông,
• chơi tambourine,
• vận động minh họa.

Âm nhạc với trẻ nhỏ phải:

“được nhìn thấy và được vận động”.

⸻

b) Học qua trò chơi

Ví dụ:

• nghe tiếng đoán nhạc cụ,
• nhạc nhanh chạy — nhạc chậm đi nhẹ,
• dừng nhạc thì đứng im,
• bắt chước tiết tấu.

⸻

c) Học qua hát và lặp lại

Trẻ mẫu giáo học:

• bằng bắt chước,
• bằng nghe nhiều lần.

Không cần giải thích dài.

⸻

d) Cho trẻ “chạm vào âm nhạc”

Ví dụ:

• gõ trống,
• bấm vài phím piano,
• chơi xylophone,
• hát cùng giáo viên.

Đây là lý do nhiều nước:

• Mỹ,
• Nhật,
• Hàn Quốc,
• Châu Âu

đều tổ chức:

• ensemble,
• group music,
• percussion group,
• movement music.

⸻

4. Dạy cảm thụ âm nhạc cho trẻ tiểu học khác gì?

Khi lên tiểu học:

• não phát triển logic hơn,
• khả năng tập trung tốt hơn,
• bắt đầu hiểu quy luật,
• bắt đầu học kỹ thuật được.

Lúc này:

cảm thụ âm nhạc không chỉ là “cảm nhận

mà bắt đầu chuyển sang:

• hiểu,
• phân tích,
• biểu diễn,
• sáng tạo.

⸻

5. So sánh mẫu giáo và tiểu học

Nội dung	Mẫu giáo	Tiểu học
Cách học	Chơi và trải nghiệm	Có mục tiêu học tập
Trọng tâm	Cảm xúc và vận động	Kỹ năng + cảm xúc
Thời gian tập trung	Ngắn	Dài hơn
Học nhạc cụ	Khám phá	Bắt đầu luyện tập
Ký âm	Không quan trọng	Bắt đầu học
Tiết tấu	Cảm nhận tự nhiên	Phân tích được
Hoạt động chính	Hát, chơi, vận động	Học đàn, ensemble
Vai trò giáo viên	Tổ chức trò chơi	Hướng dẫn kỹ năng

6. Sai lầm phổ biến ở Việt Nam

Hiện nay nhiều nơi:

• dạy trẻ mẫu giáo như học sinh nhạc viện,
• bắt đọc nốt sớm,
• ép luyện đàn,
• học thụ động,
• ngồi yên quá lâu.

Điều này:

• làm trẻ chán âm nhạc,
• mất tự nhiên,
• giảm sáng tạo.

Trong khi giáo dục âm nhạc hiện đại:

ưu tiên “yêu âm nhạc trước

rồi mới:

• học kỹ thuật,
• học lý thuyết,
• học biểu diễn.

⸻

7. Quan điểm giáo dục âm nhạc hiện đại

Các phương pháp:

• Montessori,
• Orff,
• Kodály,
• Dalcroze,
• Yamaha group lesson,
• Music Together của Mỹ

đều có điểm chung:

Giai đoạn đầu:

• cảm thụ,
• vận động,
• hát,
• chơi nhóm,
• trải nghiệm.

Sau đó mới:

• kỹ thuật,
• đọc nhạc,
• biểu diễn.

⸻

8. Ý nghĩa với mô hình của BEE MUSIC

Hướng:

• piano đệm hát,
• ensemble,
• học nhóm,
• vừa đàn vừa hát,
• vận động theo nhạc,
• percussion,
• phím sáng hỗ trợ trải nghiệm

rất phù hợp với:

• giáo dục cảm thụ âm nhạc hiện đại,
• đặc điểm phát triển của trẻ mẫu giáo và tiểu học đầu cấp.

Vì:

mục tiêu đầu tiên không phải đào tạo nghệ sĩ

mà là:

• phát triển năng lực cảm thụ,
• khả năng phối hợp,
• sự tự tin,
• tình yêu âm nhạc,
• và kỹ năng tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ.