Huấn luyện giáo viên nhạc tiểu học dạy piano theo phương pháp thao tác theo tập thể lớp

 

Đào tạo giáo viên âm nhạc biết dạy piano cho trẻ tiểu học theo “phương pháp thực hành thao tác tập thể lớp” cần khác hoàn toàn cách đào tạo nghệ sĩ piano biểu diễn.

Mục tiêu không phải:

• đào tạo trẻ thành nghệ sĩ độc tấu,

    mà là:

• dùng piano như công cụ giáo dục âm nhạc,
• tổ chức lớp học đông,
• giúp mọi trẻ đều được tham gia,
• học bằng vận động – quan sát – thao tác – nghe – phối hợp nhóm.

Đây là hướng rất gần với mô hình:

• lớp group piano của Yamaha Music School,
• lớp ensemble keyboard ở United States,
• giáo dục âm nhạc tiểu học của South Korea,
• và nhiều chương trình giáo dục âm nhạc tại Japan, Germany, Finland.

⸻

I. TƯ DUY ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN PHẢI THAY ĐỔI

1. Không đào tạo theo kiểu “thầy đàn – trò chép”

Giáo viên cần học:

• cách tổ chức lớp,
• cách chia nhóm,
• cách điều khiển thao tác,
• cách tạo phản xạ tập thể,
• cách biến bài piano thành hoạt động âm nhạc.

Không chỉ:

• đánh đúng nốt,
• đọc nhạc,
• luyện kỹ thuật cá nhân.

⸻

II. MỤC TIÊU ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN

Một giáo viên sau khóa học phải làm được:

A. Điều khiển lớp piano tập thể

Ví dụ:

• 20–40 học sinh,
• 10 đàn,
• 2 trẻ/1 đàn.

Giáo viên phải:

• chia nhóm xanh – đỏ,
• ra hiệu lệnh,
• tổ chức thao tác đồng loạt,
• cho lớp chơi luân phiên,
• giữ nhịp toàn lớp.

⸻

B. Biên soạn bài học theo từng bước thao tác

Ví dụ bài piano đơn giản:

“Twinkle Twinkle Little Star”

Giáo viên phải biết chia:

Bước 1:

Gõ tiết tấu trên bàn.

Bước 2:

Đọc tên nốt bằng nhịp.

Bước 3:

Tập tay phải từng câu ngắn.

Bước 4:

Tập tay trái đệm đơn giản.

Bước 5:

Ghép hai tay.

Bước 6:

Chia nhóm hòa tấu.

⸻

C. Chỉ huy lớp như một dàn nhạc nhỏ

Giáo viên cần học:

• khẩu lệnh,
• nhịp tay,
• ký hiệu dừng,
• ký hiệu vào đàn,
• ký hiệu đổi nhóm,
• kỹ năng “count in”.

Ví dụ:

“1 – 2 – ready – play!”

hoặc:

“Nhóm đỏ chuẩn bị…

Nhóm xanh giữ hợp âm…

Tất cả cùng vào!”

⸻

III. PHƯƠNG PHÁP DẠY GIÁO VIÊN

Giai đoạn 1 — Giáo viên học như trẻ em

Đây là phần rất quan trọng.

Giáo viên phải:

• ngồi theo nhóm,
• thao tác tập thể,
• chơi luân phiên,
• học bằng vận động,
• trải nghiệm cảm giác lớp đông.

Nếu chỉ học lý thuyết:

→ sau này không thể tổ chức lớp thật.

⸻

IV. MÔ HÌNH LỚP HỌC

1. Hai học sinh chung một đàn

• 1 trẻ chơi,
• 1 trẻ quan sát,
• rồi đổi vai.

Ưu điểm:

• giảm chi phí,
• tăng tương tác,
• trẻ học qua quan sát,
• giáo viên dễ điều khiển lớp.

⸻

V. CÁCH BIÊN SOẠN MỘT BÀI PIANO CHO LỚP TẬP THỂ

Giáo viên phải học cách “cắt bài”

Một bài hát phải chia thành:

1. Tiết tấu

• vỗ tay,
• bước chân,
• gõ nhịp.

2. Hình tay

• ngón nào dùng,
• vị trí bàn tay.

3. Câu nhạc ngắn

Ví dụ:

• câu A,
• câu B,
• ghép AB.

4. Vai trò nhóm

• nhóm melody,
• nhóm bass,
• nhóm hợp âm,
• nhóm percussion.

⸻

VI. PHƯƠNG PHÁP “STEP BY STEP”

Đây là cốt lõi.

Ví dụ dạy 1 câu nhạc:

STEP 1

Nghe mẫu.

STEP 2

Hát tiết tấu.

STEP 3

Gõ bàn phím không phát âm.

STEP 4

Chơi từng ngón.

STEP 5

Chơi chậm theo giáo viên.

STEP 6

Chơi cùng cả lớp.

STEP 7

Biểu diễn nhóm.

Khẩu lệnh	Ý nghĩa
Ready	Chuẩn bị
Eyes on me	Nhìn giáo viên
Count	Đếm nhịp
Play	Chơi
Stop	Dừng
Change	Đổi vai
Left hand	Tay trái
Right hand	Tay phải
Together	Cùng chơi

VIII. GIÁO VIÊN PHẢI BIẾT “ĐƠN GIẢN HÓA”

Đây là kỹ năng cực kỳ quan trọng.

Không dùng:

• bài quá khó,
• hòa âm phức tạp,
• kỹ thuật hàn lâm.

Mà:

• 5 ngón,
• hợp âm đơn giản,
• tiết tấu lặp lại,
• mô hình đệm dễ nhớ.

Ví dụ:

C\ -\ G\ -\ Am\ -\ F

Chuỗi hợp âm đơn giản này có thể dùng cho rất nhiều bài thiếu nhi.

⸻

IX. PHƯƠNG PHÁP “ENSEMBLE”

Không phải mọi trẻ đều chơi giống nhau

Có thể chia:

• nhóm melody,
• nhóm bass,
• nhóm chord,
• nhóm rhythm.

Như vậy:

• trẻ yếu vẫn tham gia được,
• lớp học vui hơn,
• tạo cảm giác “dàn nhạc”.

⸻

X. GIÁO TRÌNH ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN NÊN GỒM

Module 1

Tâm lý trẻ tiểu học.

Module 2

Tổ chức lớp piano tập thể.

Module 3

Kỹ thuật piano căn bản.

Module 4

Đệm hát đơn giản.

Module 5

Phương pháp step-by-step.

Module 6

Chỉ huy lớp ensemble.

Module 7

Thiết kế trò chơi âm nhạc.

Module 8

Biên soạn bài tập theo nhóm.

Module 9

Ứng dụng công nghệ:

• MIDI,
• đàn phát sáng,
• app học piano.

⸻

XI. HƯỚNG ĐÀO TẠO PHÙ HỢP VỚI BEE MUSIC

Mô hình của BEE MUSIC rất phù hợp vì:

• đàn phát sáng giúp thao tác trực quan,
• trẻ dễ học tập thể,
• giáo viên không cần trình độ biểu diễn cao,
• phù hợp đào tạo nhanh giáo viên,
• hỗ trợ lớp đông,
• phù hợp giáo dục đại trà.

Đặc biệt:

“phím sáng hai màu”

rất phù hợp cho:

• mô hình nhóm xanh – nhóm đỏ,
• tay trái – tay phải,
• học luân phiên tập thể.

⸻

XII. KẾT LUẬN

Muốn đào tạo giáo viên dạy piano cho trẻ tiểu học theo hướng hiện đại thì phải chuyển từ:

“dạy đàn cá nhân”

→ sang:

“tổ chức hoạt động âm nhạc tập thể bằng piano”.

Giáo viên cần được đào tạo:

• kỹ năng tổ chức lớp,
• kỹ năng chỉ huy,
• kỹ năng chia bước thao tác,
• kỹ năng ensemble,
• kỹ năng đệm hát đơn giản,
• kỹ năng tạo hoạt động cho mọi trẻ cùng tham gia.

Đây chính là hướng:

• thực tiễn,
• chi phí thấp,
• dễ nhân rộng,
• phù hợp trường học,
• và phù hợp xu hướng giáo dục âm nhạc hiện đại trên thế giới.