tháng 10 23, 2025
Hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày với cấp phổ thông được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành trước năm học mới đang khiến các trường bối rối, phụ huynh thì nhiều tâm tư.
Tìm hiểu về thiên văn là một hoạt động trải nghiệm có thể đưa vào buổi 2 trong hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo - Ảnh: V.H.
Khá nhiều trường cấp trung học ở Hà Nội hiện đang thực hiện dạy học 2 buổi/ngày theo cách giãn số tiết học chính khóa. Việc này chỉ có ý nghĩa giảm tải khối lượng dạy học vào một buổi và bố trí được cho học sinh nghỉ học trọn vẹn hai ngày cuối tuần.
Phụ huynh nói trường "lách luật" thu tiền
Bà Nguyễn Thị Thu Hà - hiệu trưởng Trường THCS Trưng Vương (Hà Nội) - cho biết thời lượng chương trình của khối 6 và 7 hiện nay là 29 tiết/tuần, còn khối 8 và 9 hiện là 29,5 tiết/tuần.
Để sắp xếp thời khóa biểu cho dạy học 2 buổi/ngày, ban giám hiệu phải đưa vấn đề này ra cấp ủy, liên tịch và họp với đại diện cha mẹ học sinh từ đầu năm học để sắp xếp lịch học hợp lý. Theo đó học sinh chỉ học năm ngày/tuần (được nghỉ thứ Bảy, Chủ nhật).
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, đây cũng là cách làm khá phổ biến ở các trường cấp trung học ở Hà Nội. Nhưng việc này đã dẫn tới một bất cập lớn. Học sinh học buổi 2 tan học vào tầm
14h30-15h.
Theo phản ảnh của phụ huynh Trường THCS Trưng Vương, thay vào việc bố trí các nội dung học tăng cường ngôn ngữ, trải nghiệm, giáo dục STEM, dạy năng khiếu vào buổi 2 để trẻ có thể tan học vào cuối giờ chiều thuận lợi cho phụ huynh đón con, trường đã tách các nội dung lẽ ra đưa vào "buổi 2" vào câu lạc bộ do trường tổ chức riêng, phụ huynh phải đóng tiền.
Bức xúc, phụ huynh này cho rằng trường đang "lách luật" để thu tiền.
Trao đổi với phóng viên, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết sau khi triển khai dạy học 2 buổi/ngày và học sinh có buổi tan học vào tầm hơn 15h, nhiều phụ huynh mong muốn trường tổ chức dạy học, hoạt động để học sinh ở trường trọn vẹn hai buổi, thuận lợi việc đưa đón.
Nhưng quy định hiện hành về việc dạy học 2 buổi/ngày không cho phép nhà trường thực hiện như vậy.
Trước bất cập về giờ đón con của phụ huynh và kiến nghị của số đông phụ huynh, trường đã mở hình thức câu lạc bộ.
Hoạt động của câu lạc bộ độc lập với việc dạy học 2 buổi/ngày và tổ chức theo tình huống tự nguyện.
"Chúng tôi đã thông báo và nói rõ phụ huynh có nhu cầu thực sự do không đón con sớm được hoặc muốn con được tham gia các nội dung câu lạc bộ thì hãy đăng ký. Chúng tôi có 16 câu lạc bộ dạy các nội dung kỹ năng sống, giáo dục STEM, ngôn ngữ, nghệ thuật, thể thao.
Trong đó có câu lạc bộ hiện có rất ít học sinh đăng ký. Trường cũng chưa ấn định mức thu vì chưa chốt số lượng học sinh tham gia nhưng tinh thần sẽ căn cứ vào quy định pháp lý hiện hành", bà Hà chia sẻ.
Ông Nguyễn Văn Tiệp, đại diện phụ huynh khối 6 của trường, cho biết: Đúng là nhu cầu tiếp tục gửi con đến cuối buổi chiều của phụ huynh trường tôi là có. Nhiều người không thể đón con vào thời gian giữa trưa.
Với nhiều người, cách tổ chức của nhà trường là vì phụ huynh, vì học sinh. Vì trong khi không đón được con sớm, nhiều người cũng lo lắng vì con không có người quản lý trong khoảng thời gian sau giờ học khi tình trạng bắt cóc online và nhiều tệ nạn khác ở ngoài cổng trường. Những phụ huynh không có nhu cầu thì không tham gia.
Hình thức "câu lạc bộ" này cũng phổ biến ở nhiều trường hiện nay. Ở cấp tiểu học không tổ chức câu lạc bộ thì có dịch vụ trông trẻ sau giờ học, với giá 100.000 - 120.000 đồng/tháng hoặc có thể tính theo giờ.
Mắc kẹt trong quy định
Sâu xa của vấn đề trên nằm ở những vướng mắc trong việc điều chỉnh các quy định liên quan tới dạy học hai buổi/ngày trong trường phổ thông hiện nay. Việc không thu tiền phụ huynh cho việc tổ chức dạy hai buổi/ngày là chủ trương nhân văn được áp dụng trong năm học mới này.
Nhưng hiện nay Hà Nội và một số địa phương chưa có hướng dẫn cụ thể, đặc biệt là chưa rõ về giải pháp tài chính bù đắp cho việc "không thu tiền phụ huynh" khi triển khai dạy học 2 buổi/ngày.
Trong khi theo nghị quyết của HĐND TP Hà Nội trước đó, mức thu dịch vụ dạy học 2 buổi/ngày là 235.000 đồng/học sinh/tháng (cấp THCS). Bối cảnh mới khiến nhiều nhà trường phải thu hẹp nội dung "buổi 2" trong dạy học 2 buổi/ngày.
Một điểm "kẹt" nữa trong việc thực hiện dạy học hai buổi/ngày là quy định "không dạy quá bảy tiết/ngày". Với quy định này, các trường khó có thể mở ra dạy thêm nhiều nội dung "buổi 2" kể trên, kể cả trong trường hợp huy động được nguồn kinh phí chi trả.
"Nếu muốn mở ra các hoạt động giáo dục đa dạng nhưng gói trong bảy tiết/ngày thì các trường phải cho học sinh học cả ngày thứ Bảy", một hiệu trưởng ở Hà Nội cho biết.
Một số địa phương đã hướng dẫn học 2 buổi/ngày
Việc quy định cứng nội dung "buổi 1" và "buổi 2" trong hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng làm giảm tính tự chủ, linh hoạt khi các cơ sở xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường. Hiện tại một số địa phương như Nghệ An, Bắc Giang, Quảng Ninh… đã ban hành hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày trên cơ sở hướng dẫn của bộ.
Nhưng hướng dẫn của các địa phương cũng chỉ mang tính nguyên tắc như đảm bảo đủ điều kiện về giáo viên, cơ sở vật chất, nhu cầu của phụ huynh học sinh, không gây quá tải cho học sinh, không bố trí xen kẽ nội dung chính khóa và ngoại khóa vào một buổi, không thu phí của cha mẹ học sinh…
Nhưng việc huy động nguồn lực như thế nào từ ngân sách và việc xã hội hóa thì vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể.
