Học để dùng

23/09/2019 07:40 - Hồ Ngọc Đại

Tôi dùng triết lý này để thiết kế các môn khoa học theo ba nguyên tắc: Phát triển - Chuẩn mực - Tối thiểu.

GS Hồ Ngọc Đại, ảnh: Hoàng Nam. 

Thời nào học cũng để dùng.
Biết dùng mà không cần học ở trường thì cách học này có lịch sử lâu đời nhất, từ thời a-míp đến thời đười ươi. Thời mông muội, Người hoang dã chỉ học ngay trong cuộc sống bầy đàn. Thời văn minh, cách đây mấy ngàn năm, Người còn có thêm học ở trường, tính từ khi Thầy Khổng Tử mở trường tư. Qua mấy thế hệ học trò, Thầy Khổng Tử mới có được một trò Mạnh Tử cùng mình lập ra một triết lí mang tên Khổng Mạnh- Triết lý phục tùng.
Dân phục tùng vua.
Trò phục tùng Thầy.
Con phục tùng Cha.
Vợ phục tùng Chồng.
Hegel đưa ra một nhận định:
Cái gì có lí thì có thật.
Cái gì có thật thì có lí
Mối liên hệ biện chứng giữa cái có lý và cái có thật luôn luôn tác động qua lại với nhau trên mỗi chặng đường phát triển lịch sử và triết học.
Thời nào học cũng để dùng.
Tiên học lễ, hậu học văn.
Nhất tự vi sư, bán tự vi sư.
Mấy ngàn năm, ở nước ta, nhà trường vẫn là nhà trường Khổng Mạnh, với những Tiên học lễ, hậu học văn/ Nhất tự vi sư, bán tự vi sư…
Ngày nay, học để dùng được cụ thể hóa bằng cách học và bằng cách dùng. Nền giáo dục hiện đại triển khai Học và Dùng trong ba lĩnh vực tinh thần (theo sự phân loại của Hegel): Khoa học; Nghệ thuật; Tôn giáo.
+) Khoa học: với một Đối tượng, mọi người cùng hiểu như nhau, cùng dùng như nhau.
Cùng tìm ra Tổng như nhau: 3+2=5
Cùng tìm ra Tích như nhau: 3x2=6
+) Nghệ thuật. Nghe hát quan họ: 
Yêu nhau cởi áo cho nhau
Về nhà mẹ hỏi qua cầu gió bay
Tôi chưa nghe ai cãi lí theo kiểu: 
Áo con trai, con gái mặc sao được? 
Áo mặc trong người, gió trên cầu cuốn mà bay đi được, mẹ nào lại tin cái chuyện vô lí ấy.
Ờ thì “vô lí”, nhưng người đời vẫn đắm đuối nghe, xúc động. Sao vậy?
Nghệ thuật là thế đấy!
+) Tôn giáo: Đức mẹ Ma-ri-a đồng trinh mà có thai, sinh ra Chúa.
Tin là tin, tin tuyệt đối. Nếu còn vương chút ngờ ngợ, chỉ tin 99,99% thì không phải là tin, không có Đức tin.
Tôi không cãi lí với Hegel, nhưng với giáo dục thì tôi tìm giải pháp riêng cho mỗi vùng tinh thần.
Khoa học, ở vương quốc khoa học của Hegel, mọi chuyện đều công khai, minh bạch, đồng loạt với mọi người, không có bất cứ ưu đãi nào.
Trong giáo dục tiểu học, tôi biết chắc hai môn học khoa học: Toán và Tiếng Việt, và tôi chỉ phân biệt: Khoa học/ Kinh nghiệm.
Kinh nghiệm là thành tựu có lịch sử lâu dài nhất, tính từ thời a-mip, đến thời vượn người, đến Người nguyên thủy, đến Người hiện đại, luôn luôn đi cùng lịch sử. Kinh nghiệm sinh ra cùng lịch sử, lớn lên cùng lịch sử. Mãi về sau lịch sử mới có thêm kẻ hậu sinh khoa học.
Trong giáo dục, chủ yếu dùng kinh nghiệm thì có một Thầy Khổng Tử.
Nhà trường hôm nay vẫn treo khẩu hiệu “khai thác vốn sống của Trẻ em”. Vốn kinh nghiệm ấy tích lũy trong 6 năm đầu đời của Trẻ thì có được bao lăm để khai thác, may ra có thể dùng kinh nghiệm ấy để “làm ra” cái mới vượt qua  tầm kinh nghiệm.
Mỗi ngày đến trường, ngày nào cũng làm ra cái mới thì: Mỗi ngày đến trường náo nức một ngày vui! Đi học là hạnh phúc!
Dùng cái có sẵn/ Dùng cái làm ra là hai cách dùng ở hai tầm phát triển lịch sử khác nhau, gắn với bản chất triết học của cái để dùng, ví dụ: chiếc gậy khều.
Bọn động vật chỉ biết nhặt cành cây khô làm gậy khều (để khều quả trên cao) thì cho đến nay, động vật vẫn là động vật.
Người biết chặt một cành cây tươi làm gậy khều thì nay có nền văn minh hiện đại.
Hai cách cư xử này, triết học gọi là cách cư xử trực tiếp (của động vật) và cách cư xử gián tiếp (của Người).
Bước tiến có giá trị triết học xứng đáng nhất là bước nhảy lịch sử từ cách cư xử trực tiếp sang cách cư xử gián tiếp - bước nhảy từ dùng cái có sẵn sang làm ra cái mới để dùng.
Bước tiến lịch sử ấy gợi cho ý thức triết học nhận ra sự khác biệt cơ bản giữa hai trình độ phát triển giáo dục, thuộc hai nguyên lý khác nhau.
Một – Đưa đến cho trẻ em cái có sẵn và dạy cách dùng cái ấy. (Ngôn ngữ sư phạm là dạy kiến thức- vận dụng kiến thức).
Hai- Dạy cho trẻ em làm ra cái mới để dùng, dùng để:
- Học tiếp môn đó (làm ra cái mới cùng loại).
- Học cái mới thuộc loại khác (môn học khác).
- Dùng cho cuộc sống thực mỗi khi có thể.
Mỗi cái mới lịch sử đều ngang tầm triết học của thời đại mình.
Có thể dùng cày chìa vôi làm biểu trưng cho cả lịch sử lẫn triết học của nền giáo dục do Thầy Khổng Tử đề xướng, thực thi hàng ngàn năm, truyền lại cho đến nay.
Tôi dùng Công nghệ giáo dục (CNGD) để nói lý thuyết và để làm ra sản phẩm có thực, đặc trưng cho nền giáo dục hiện đại.
Trong mấy ngàn năm, các nhà viết sử lấy các triều đại làm mốc. Với mỗi triều đai, lịch sử chỉ thay vật liệu, vẫn nguyên vẹn một chất liệu ấy.
Tôi coi công cụ / máy móc sản xuất là các nhân tố vật chất làm biến đổi lịch sử, đặc trưng cho lịch sử.
Cuộc cách mạng đầu tiên, lịch sử thay cày chìa vôi bằng máy hơi nước, mang một giá trị triết học vĩ đại là thay sức mạnh cơ bắp bằng sức mạnh trí óc, thay kinh nghiệm bằng khoa học.

Sự sống, sức sống, lẽ sống… của Nghiệp vụ sư phạm CNGD là tổ chức quá trình thực tiễn cho mỗi em tự mình chiếm lĩnh Đối tượng, biến nó thành tài sản riêng của bản thân mình.

Cuộc cách mạng 1.0 này cấp sức mạnh vật chất lich sử dứt khoát vượt bỏ quá khứ động vật – phạm trù con, chuyển hẳn sang phạm trù Người.
Người, phạm trù Người, nhanh chóng vượt bỏ những gì do mình đã xác lập, sáng tạo ra cái mới – cái chưa hề có.
2.0 . Thay máy hơi nước bằng máy nổ.
3.0 . Thay máy nổ bằng máy tính.
4.0 . Thay máy tính bằng máy nghĩ (trí tuệ nhân tạo).
Môn học cho nền giáo dục hiện đại phải là một giải pháp nghiệp vụ có giá trị triết học đặc trưng cho lịch sử hiện đại.
Mỗi môn học cho một Đối tượng (hiểu là Đối tượng thuần khiết). 
Đối tượng sinh thành, tồn tại, vận động, phát triển bằng chất liệu của nó, vật thể hóa nguyên lý triết học của thời đại.
Thiết kế môn học tôi dùng nguyên tắc phát triển, hiểu là thuận theo sự phát triển của Đối tượng, bắt đầu từ điểm xuất phát của trừu tượng.
Mỗi bước phát triển về sau vận động theo hướng cụ thể hơn.
Năng lượng cấp cho mỗi bước phát triển của Đối tượng cung cấp cho một bước phát triển của Trẻ em.
Sự phát triển của Đối tượng được CNGD triển khai một cách vật chất bằng một quá trình thực tiễn, có thể tổ chức và kiểm soát được bên ngoài đầu óc cá nhân.
Tư duy hiện đại có “cốt thép” vững chắc làm bằng khái niệm khoa học.
Mỗi khái niệm khoa học có cấu trúc tường minh: 
- Các thành phần cấu thành, để tồn tại.
- Mỗi thành phần ở một vị trí xác định, đảm nhận một chức năng cụ thể, để vận hành.
Về toán học, ngàn đời nay, lịch sử chỉ có duy nhất trong kinh nghiệm của tuyệt đại đa số dân cư: 
2+3=5
Học sinh lớp Hai trường Thực nghiệm còn có thêm cái – chưa-hề-có:
2+3=10; 2+3=11
Cả ba giải pháp đều đúng!
Tư duy giáo dục cổ truyền nếu chấp nhận một ngày đúng, thì một ngày kia sai!
Môn Tiếng Việt cổ truyền thường chịu một hậu quả truyền kiếp: Cuộc cải cách giáo dục 1985 có 650.000 học sinh lớp Một lưu ban.
Ngày nay, học sinh lớp 12 còn viết sai câu, tốt nghiệp đại học viết đơn xin việc sai ngữ pháp. Để chữa thẹn, thầy phao tin đồn: 
Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam! 
Ngày nay, học sinh lớp Một, không phân biệt được em sinh sống ở vùng đất nào, có đi mẫu giáo hay không, có ra khỏi thôn bản hay không, có nói được tiếng Việt hay không… miễn là 6 tuổi đến trường học Môn Tiếng Việt lớp Một CNGD thì cuối năm học, em đọc thông viết thạo, viết đúng chính tả và không thể tái mù.
Học hết lớp Hai, em viết thành câu.
Học hết lớp Ba, em không bao giờ còn viết sai câu.
Giáo dục hiện đại làm ra sản phẩm tất yếu thì cũng như nền sản xuất hiện đại làm ra sản phẩm tất yếu bằng công nghệ thực thi.
Công nghệ giáo dục là một công nghệ như một Công nghệ sản xuất, làm ra sản phẩm tất yếu.
Sự sống, sức sống, lẽ sống… của Nghiệp vụ sư phạm CNGD là tổ chức quá trình thực tiễn cho mỗi em tự mình chiếm lĩnh Đối tượng, biến nó thành tài sản riêng của bản thân mình.
Đối tượng có năng lượng nhiều nhất cấp cho phát triển là khái niệm khoa học hiện đại (khái niệm khoa học đã phát triển đến trình độ hiện đại).
CNGD xác định một Đối tượng Môn Tiếng Việt lớp Một theo Chất liệu/ Vật liệu của nó.
Chất liệu thì hữu hạn.
Vật liệu thì vô hạn. □

Read more »

Đức trở thành thánh địa của âm nhạc cổ điển như thế nào

14/01/2020 07:30 -

Với khoảng 100 dàn nhạc do nhà nước đầu tư, hơn 80 đoàn opera và hàng tỉ kinh phí đầu tư, Đức là một vùng đất lý tưởng vô song được tạo ra để cho âm nhạc cổ điển toàn cầu.

Với sự đóng góp của những người như Goethe, Schiller, Kant và Schopenhauer, Đức đã trở thành “một đất nước của thi ca và tư tưởng”. Tương tự, các nhà soạn nhạc như Bach, Haydn, Beethoven và Brahms đã trao danh tiếng “những người khổng lồ âm nhạc” cho mảnh đất quê hương.

Giữa những tên tuổi đó, có thể cho rằng Ludwig van Beethoven là một nhà soạn nhạc cổ điển nổi tiếng bậc nhất thế giới. Với lễ kỷ niệm 250 năm ngày sinh vào năm 2020, các dàn nhạc trên khắp thế giới và ở riêng Đức sẽ trình diễn tác phẩm của ông, đặc biệt là ở thành phố nơi ông sinh ra, Bonn. 

Việc Đức trở thành một thánh địa âm nhạc cổ điển cũng một phần nhờ vào số lượng lớn các dàn nhạc, nhà hát, dàn hợp xướng đang nhận được sự hỗ trợ vô cùng tốt của lĩnh vực công.

Christian Höppner, tổng thư ký Hội đồng Âm nhạc Đức, cho biết: “Càng đi ra ngoài nước Đức, tôi càng cảm thấy kính phục đất nước này. Ví dụ tại Brazil, người ta biết về Đức, một vùng đất của âm nhạc, còn rõ hơn,  sâu hơn là biết về các quốc gia láng giềng”.

Trong vai trò là tổ chức quản lý đời sống âm nhạc Đức, Hội đồng Âm nhạc Đức có 14 triệu hội viên là các nghệ sĩ.

Vùng đất độc nhất vô nhị của các dàn nhạc và đoàn opera

Theo thống kê của Hội các dàn nhạc Đức, năm 2018 trên khắp đất nước có 129 dàn nhạc với khoảng 10.000 nhạc công được nhà nước đầu tư kinh phí hoạt động. Các dàn nhạc như Berlin Philharmoniker, Sächsische Staatskapelle Dresden hay Gewandhausorchester Leipzig đều thuộc danh sách những dàn nhạc xuất sắc nhất thế giới.

Trong khi đó, danh sách này còn chưa bao gồm cả các dàn nhạc thính phòng nổi tiếng, các dàn hợp xướng đặc biệt cho cả thứ âm nhạc truyền thống và mới như Kammerphilharmonie Bremen, Concerto Köln hay Ensemble Modern và những dàn nhạc trẻ như Dàn nhạc Trẻ liên bang, Junge Deutsche Philharmonie.

Bên cạnh đó, Đức còn dẫn đầu về sân khấu: trên 80 đoàn opera, nhiều hơn những phần còn lại của thế giới cộng lại. Để hiểu thêm về vấn đề này, chúng ta phải biết rằng phần lớn trong khoảng 560 nhà hát opera trên thế giới đang vận hành một hệ thống mang tên stagione system – nghĩa là họ không có các đoàn hát cố định mà thường đi thuê các nghệ sĩ hoặc thuê toàn bộ các vở opera được dàn dựng sẵn trong một khoảng thời gian nhất định.

Các nhà phê bình thường xuyên hỏi liệu Đức có cần hỗ trợ nhiều dàn nhạc và nhà hát opera như vậy không. Nhưng Christina Höppner cho rằng, “số lượng này chưa bao giờ là đủ”, đồng thời lưu ý cần khuyến khích sự đa dạng về văn hóa, trong đó mỗi dàn nhạc và nhà hát là một tổ chức âm nhạc độc nhất vô nhị.

Sự hỗ trợ của chính quyền liên bang

Để có thể đạt được mục tiêu đa dạng về văn hóa đòi hỏi sự hỗ trợ về tài chính. Lĩnh vực công của Đức hỗ trợ nhiều hơn bất cứ các quốc gia nào trên thế giới. Trong năm 2019, hơn 10 tỷ euron (11 tỷ USD) được đầu tư cho các tổ chức  văn hóa, trong đó có 3 tỷ euro cho các dàn nhạc và các nhà hát.

Ngân sách dành cho văn hóa của chính phủ Đức là 1,6 tỷ euro năm 2019, đây chỉ là 15% trong tổng số đầu tư cho cho văn hóa, phần còn lại đến từ các chính quyền bang và chính quyền các thành phố. Khoảng 50% ngân sách công do chính quyền địa phương chi trả, còn lại là từ Hội đồng châu Âu và lĩnh vực tư, bao gồm các cá nhân và các quỹ.

Tại Mỹ, phần lớn các nguồn đầu tư trong văn hóa đều từ lĩnh vực tư còn tại Anh, lĩnh vực đầu tư công chiếm 30 đến 50% trong tổng số đầu tư.

“Với chúng tôi, giáo dục và văn hóa là những dịch vụ công, do đó nó nhận được sự đầu tư nhiều nhất từ nhà nước”, Höppner giải thích. “Các khoản đầu tư tư nhân luôn luôn đi kèm với lợi ích,"  ông cho biết thêm khi chỉ ra những nhà tài trợ giàu có ở Mỹ thường có tiếng nói nhất định trong các chương trình văn hóa. Tại Đức, Quốc hội kiểm soát nguồn ngân sách đầu tư nhưng không hề kiểm soát nội dung.

Một cảnh đa dạng về các liên hoan âm nhạc

Một đặc điểm đặc biệt khác của âm nhạc Đức là có nhiều festival. Chỉ trong ba thập kỷ, từ 1980 đến 2010, số lượng các đã tăng lên gấp bốn, theo Trung tâm thông tin âm nhạc Đức (MIZ) ở Bonn. Hiện nay có trên 500 festival ở Đức.

Khoảng một phần ba các festival âm nhạc cổ điển tập trung vào âm nhạc đương đại Festival Donaueschingen (được thành lập năm 1921), Festival piano Ruhr hay festival âm nhạc thính phòng Spannungen Heimbach của vùng Eifel. 44 festival được dành cho các nhà hát khắp nước Đức – từ những festival quy mô lớn như Opera Munich hay Ruhrtriennale đến Festival Rossini, sự kiện dành riêng cho bel canto ở Bad Wildbad thuộc khu vực Rừng Đen.

Các vị khách trên toàn thế giới

Các festival cổ truyền và mới đang ngày một phổ biến hơn, bằng chứng là 73.000 vị khách từ châu Âu và nhiều nơi khác đến Leipzig Festival Bach trong năm 2019. Liên hoan Bayreuth, vốn dành riêng cho các tác phẩm của Richard Wagner, thu hút trên 62.000 khán giả mỗi năm – nhiều người hâm mộ Wagner chờ đợi nhiều năm trước khi nhận được vé tham dự sự kiện này. Liên hoan âm nhạc Rheingau và liên hoan Schleswig-Holstein là những sự kiện âm nhạc cổ điển quan trọng nhất ở miền Bắc Đức.

Với lễ kỷ niệm 250 năm ngày sinh Ludwig van Beethoven, Beethovenfest ở Bonn sẽ được tổ chức hai lần trong năm 2020, trong mùa xuân và mùa thu. BTHVN2020, nơi phụ trách năm kỷ niệm ngày sinh Beethoven và quản lý ngân sách 30 triệu euro, sẽ hỗ trợ 250 dự án âm nhạc trên khắp đất nước.

Đức là quốc gia yêu nhạc cổ điển?

Nước Đức yêu âm nhạc cổ điển, theo số liệu thống kê: có khoảng 83 triệu người yêu thích âm nhạc cổ điển, khoảng 14 triệu người chơi một nhạc cụ hoặc hát trong một dàn hợp xướng. Một phần sáu gia đình Đức chơi ít nhất một nhạc cụ.

Theo Hiệp hội các trường âm nhạc Đức, có khoảng 1000 trường nhạc công trên khắp quốc gia, thu hút khoảng 1,5 triệu trẻ em đến học.

Về tổng thể, người Đức thường có thói quen thưởng thức âm nhạc. Theo Hội đồng Âm nhạc Đức, 33% người Đức nghe nhạc cổ điển trong khi theo các cuộc điều tra, chỉ có 10 đến 17% dân số Mĩ và khoảng 15% ở Anh nghe nhạc cổ điển. Trên thế giới, chỉ có Nga và Nhật Bản là có thể so sánh về số lượng người yêu nhạc cổ điển với Đức.

Tô Vân dịch

Nguồn: https://www.dw.com/en/how-germany-became-a-classical-music-mecca/a-51660889

Read more »

“Cánh Diều” – bộ sách giáo khoa xã hội hóa đầu tiên

11/01/2020 07:30 - Anh Thư

Dựa trên quan điểm: "Mang cuộc sống vào bài học – Đưa bài học vào cuộc sống", bộ SGK “Cánh Diều” được biên soạn với kỳ vọng sẽ giúp học sinh có điều kiện tốt hơn để phát triển năng lực và phẩm chất theo các yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018.

NXB Đại học Sư phạm, NXB Đại học Sư phạm TP HCM và Công ty Đầu tư Xuất bản - Thiết bị giáo dục Việt Nam (VEPIC) ra mắt bộ sách giáo khoa (SGK) lớp 1 mới mang tên “Cánh Diều”.

Đây là một trong năm bộ SGK lớp 1 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt để sử dụng trong Chương trình Giáo dục Phổ thông (GDPT) mới từ năm 2020 và cũng là bộ SGK xã hội hóa đầu tiên thực hiện theo Nghị quyết số 88/2014 của Quốc hội về Đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông với mong muốn đảm bảo mỗi môn học sẽ có một hoặc một số sách giáo khoa trở lên.

Đây là bộ sách duy nhất hiện nay có đầy đủ SGK dành cho tất cả các môn học (Toán 1, Tiếng Việt 1, Tự nhiên và Xã hội 1, Đạo đức 1, Âm nhạc 1, Mĩ thuật 1, Giáo dục thể chất 1) và hoạt động giáo dục bắt buộc (Hoạt động trải nghiệm 1) của lớp 1 theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Bộ sách này quy tụ 41/56 thành viên Ban Phát triển Chương trình GDPT 2018, trong đó có Tổng chủ biên Chương trình GDPT 2018, Chủ biên Chương trình các môn Ngữ văn, Toán, Vật lí, Địa lí, Hóa học, Khoa học tự nhiên, Tin học, Âm nhạc, Mĩ thuật, Giáo dục thể chất, tham gia biên soạn SGK. Đây cũng là bộ sách có 100% bản mẫu được các hội đồng thẩm định quốc gia thông qua với tỉ lệ phiếu đồng thuận tuyệt đối.

Các tác giả của bộ sách cho rằng, nhờ hiểu nhất về tư tưởng cốt lõi của Chương trình GDPT mới nên có khả năng hiện thực hóa, cụ thể hóa những yêu cầu cần đạt của Chương trình vào từng bài học trong SGK lớp 1. “Đây chính là điểm thành công lớn nhất của bộ SGK ‘Cánh Diều’. Bởi chúng tôi ‘đẻ’ ra chương trình môn Toán, nên chúng tôi hiểu rõ ‘đứa con’ của mình, và hiểu rõ những chỗ nào là những chỗ cần xử lý để đảm bảo đúng tinh thần của chương trình mới” – GS.TSKH Đỗ Đức Thái – Tổng chủ biên chương trình môn Toán mới, Tổng chủ biên sách giáo khoa Toán "Cánh Diều" cho biết.

Dựa trên quan điểm: "Mang cuộc sống vào bài học – Đưa bài học vào cuộc sống", bộ SGK “Cánh Diều” được biên soạn với kỳ vọng sẽ giúp học sinh có điều kiện tốt hơn để phát triển năng lực và phẩm chất theo các yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018.

GS.TS Nguyễn Minh Thuyết – Tổng chủ biên Chương trình GDPT 2018 kiêm chủ biên sách Tiếng Việt 1 – trao đổi rõ hơn về những phẩm chất, năng lực sẽ được đưa vào bộ sách: “Chúng ta nên đặt câu hỏi rằng, học xong chương trình này thì học sinh có thể làm được gì. Chúng tôi đã cố gắng để thể hiện trung thành mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực của người học. Bộ SGK tiếng Việt lớp 1 tập trung phát triển các năng lực đặc thù, chủ yếu là năng lực ngôn ngữ, và phát triển cố định những kỹ năng đọc – viết – nói – nghe. Thứ hai là phát triển các năng lực chung, bao gồm năng lực tự chủ, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. Và cuối cùng, tất cả các môn đều góp phần phát triển năm phẩm chất chủ yếu của học sinh, bao gồm: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.”

Để có thể soạn thảo được một bộ SGK đáp ứng được những yêu cầu đó, nhóm biên soạn đã đến các trường thực nghiệm để dự giờ tất cả giờ dạy, đơn cử như môn tiếng Việt là 420 tiết/năm để lắng nghe phản ánh từ giáo viên, ghi chép phản ứng của học sinh. Chính những góp ý của giáo viên và khó khăn của học sinh là những yếu tố quan trọng để góp phần hoàn thiện bộ sách này.

“Trong quá trình thực nghiệm, tôi luôn nói với các thầy cô dạy thực nghiệm rằng ‘Các thầy cô là thầy của tôi đấy, chính các thầy cô là người dạy cho tôi là cần phải viết thế nào’.” – GS.TSKH Đỗ Đức Thái chia sẻ. “Bộ sách này không phải được viết từ năm 2016 hay 2017, nó được viết lần đầu tiên vào năm 2015, và được thực nghiệm rất nhiều lần. Chúng tôi rất tự tin rằng mình đã viết ra được một quyển SGK với tất cả tâm huyết của mình, và chắc chắn, nó sẽ góp phần thực hiện đúng mục tiêu mà chương trình môn Toán mới mong muốn.”   

Read more »

Cách bà mẹ Mỹ nuôi dạy hai thần đồng âm nhạc

Khác với nhiều phụ huynh, Naomi Aldort không mời giáo viên về dạy cho các con ở những năm đầu đời mà để con được thỏa sức khám phá bản thân.

Naomi Aldort sống tại thành phố Bellingham, bang Washington, Mỹ, là tác giả cuốn sách "Raising Our Children, Raising Ourselves", mẹ của hai thần đồng âm nhạc, Lennon Aldort và Oliver Aldort. Chia sẻ về cách nuôi dạy con, bà nói: "Chúng tôi nuôi dạy con ngoài đời thực, không trường học. Tôi không bắt các con phải trở thành những người thành công. Tôi muốn chúng tự tìm ra và đạt được những thành tựu của riêng mình".

Khi một tuổi rưỡi, con trai thứ hai Lennon Aldort thường ngồi trên đùi Naomi, yêu cầu mẹ chơi những bản nhạc kinh điển của Mozart, Beethoven... Cậu bé thích lật những trang sách âm nhạc, chỉ vào bản nhạc muốn nghe và đòi mẹ chơi. Nếu Naomi chơi bản khác, cậu bé sẽ kéo áo mẹ, liên tục chỉ tay vào bản nhạc muốn nghe. Cậu bé thường yêu cầu Naomi chơi một bản nhạc đến 20 lần.

Sau một thời gian, Lennon không yêu cầu Naomi chơi đàn cho nghe nữa nên bà mẹ cũng không chú ý. Đến năm 3 tuổi rưỡi, Lennon tự ngồi đàn một bản nhạc nổi tiếng của Mozart. Không cần đọc tài liệu hay được dạy từ trước, Lennon có thể thành thục chơi nhạc bằng hai tay, vặn ngược tay hoặc chuyển tay. Naomi không nói lên lời, nhận ra mình đang nuôi dưỡng thần đồng âm nhạc.

Lennon được phép phát triển tài năng theo hướng riêng bằng cách xem, nghe nhiều các chương trình piano. Naomi không ép con phải liên tục trau dồi khả năng và tin rằng nếu ép con khuôn khổ, tài năng của con sẽ dừng lại.

Lennon Aldort (29 tuổi) là nghệ sĩ piano và là nhà soạn nhạc chuyên nghiệp nổi tiếng tại Mỹ. Ảnh: Vito's.

Khi Lennon đến tuổi đi học, Naomi quyết định cho con học tại nhà. Cô khuyến khích con theo đuổi đam mê và sở thích riêng. Đối với những môn phổ thông, Naomi sẽ tự dạy hoặc thuê giáo viên ngoài dạy con. Với môn âm nhạc, đặc biệt là piano, Lennon có thể tự do khám phá bằng các tài liệu.

Năm Lennon 4 tuổi, Naomi mang thai người con thứ ba. Cô tự nhủ sẽ không có hai thần đồng trong một gia đình và hy vọng người con trai út Oliver sẽ là đứa trẻ khỏe mạnh, bình thường như anh cả. Tuy nhiên, giống như anh hai, Oliver bộc lộ tài năng vào năm 3 tuổi rưỡi.

Sau khi nghe mẹ và anh trai đánh piano, Oliver có thể nhớ và lặp lại chính xác những gì hai người vừa thực hiện. Ban đầu, Oliver chơi những bản nhạc của các nhà soạn nhạc nổi tiếng, sau đó không ngừng biến tấu và sáng tạo sản phẩm của riêng mình. Năm 4 tuổi, Oliver tham gia chương trình tài năng dành cho thiếu nhi và bị mời rời khỏi sân khấu vì đắm chìm trong âm nhạc quá thời gian quy định.

Giống như khi nuôi dạy Lennon, Naomi không đề xuất bài học hay nhiệm vụ cho Oliver mà để cậu bé tự tìm kiếm và khám phá sở thích của mình. Naomi nhận xét Oliver có khả năng tự định hướng rất tốt. Cậu bé không đến trường, không xem TV và tự đề xuất được theo đuổi con đường biểu diễn cello chuyên nghiệp.

Để kiểm chứng niềm đam mê của con trai, khi Oliver xin phép học cello, Naomi đã không đồng ý. Bà mẹ tin rằng việc ngay lập tức thỏa hiệp với con sẽ khiến chúng cảm thấy quá dễ dàng để đạt được điều mình muốn. Trong thời gian dài, Oliver phải nằn nì, kiên nhẫn thuyết phục mẹ và tìm cách chứng minh cho mẹ thấy khả năng của mình.

Qua đó, cậu bé nhận ra theo đuổi con đường âm nhạc không hề đơn giản và Naomi cũng tin tưởng cello chính là niềm đam mê thực thụ của con.

Oliver Aldort, 25 tuổi, hiện là nghệ sĩ cello. Ảnh: Collagenewmusic.

Khác với nhiều phụ huynh nuôi dạy trẻ tài năng, Naomi không mời giáo viên về dạy cho các con ở những năm đầu. Cô tin rằng đó là khoảng thời gian trẻ nên được đắm chìm, ra sức khám phá những khía cạnh của bản thân. Việc thuê giáo viên sẽ định hình phong cách dạy và học cho trẻ, hạn chế khả năng cảm thụ và sáng tạo.

Trong thời gian trẻ tự khám phá tài năng, Naomi khuyên rằng phụ huynh nên tận dụng triệt để ích lợi của mạng Internet vì trên đó có rất nhiều tài nguyên giúp khai phóng và định hướng cho trẻ.

Sau khi các con đã tìm được định hướng cụ thể, Naomi trực tiếp cho các con đăng ký vào các trường nhạc viện nổi tiếng vì tin rằng đây là nơi có thể trau dồi tối đa khả năng và mở ra cơ hội tiếp xúc với con đường nghệ thuật chính thống.

Trong hàng chục năm nuôi dạy thần đồng, Naomi luôn đi theo phương châm "tin vào khả năng của trẻ". Cô cho rằng trẻ em sẽ phát huy hết tài năng nếu không bị kiểm soát, được tự do làm chủ những kế hoạch của bản thân. Ngoài ra, bà mẹ 3 con luôn đặt mục tiêu dài hạn là tương lai của con lên trước những ích lợi nhất thời. Cô sẵn sàng chi trả khoản tiền lớn để hai con theo học Học viện Âm nhạc Vancouver và trường nhạc viện Victoria (Canada).

Naomi Aldort, mẹ của hai thần đồng âm nhạc. Ảnh: Diekleinebotin.

Naomi cũng luôn quan tâm đến đời sống tinh thần của các con. Bà mẹ chưa từng đòi hỏi các con sẽ đạt được thành tựu nổi bật hay danh hiệu xuất sắc nào. Tất cả cuộc thi đều do Lennon và Oliver tự quyết định. Mỗi khi rảnh, vợ chồng Naomi sẽ đưa các con đến nghe những buổi hòa nhạc, đi du lịch để thư giãn và không quên lưu ý đến cảm xúc của con trai cả, Yonatan, một chàng trai bình thường.

Naomi tin rằng thành công của Lennon và Oliver có được như ngày hôm nay là do chính các con thu hoạch được và cô chỉ đóng góp một phần rất nhỏ trên chặng đường ấy. Cô hy vọng mỗi đứa trẻ tài năng có thể được phát triển theo cách chúng muốn với sự ủng hộ vô điều kiện từ phía gia đình.

Hiện Lennon Aldort đã 29 tuổi, là nghệ sĩ piano, nhà soạn nhạc nổi tiếng. Năm 19 tuổi, Lennon lần đầu tiên biểu diễn bản giao hưởng do chính mình sáng tác tại sự kiện Nhạc thính phòng chuyên nghiệp, tổ chức tại Seattle, bang Washington.

Em trai của anh, Oliver Aldort, 25 tuổi, hiện là nghệ sĩ cello. Năm 2007, anh đã giành chiến thắng trong cuộc thi biểu diễn cello của Hiệp hội giáo viên âm nhạc quốc gia (MTNA). Năm 2008, anh được vinh danh tại Liên hoan âm nhạc nghệ sĩ trẻ Seattle (SYAMF) cho lứa tuổi 14-19.

Tú Anh (Theo Home Ed Directory, Homeschooling Teen)

Read more »

5 Cách giúp trẻ hứng thú với các bài học âm nhạc

Các chuyên gia giáo dục hàng đầu khuyến khích Phụ huynh và Giáo Viên bắt đầu dạy nhạc cho trẻ từ khi chúng còn rất nhỏ. Điều này giúp phát triển kỹ năng cảm nhận âm nhạc, xây dựng niềm đam mê và mang lại niềm vui cho cuộc sống của trẻ.

Tuy nhiên, một trong những vấn đề cố hữu khi chúng ta cho trẻ cảm thụ âm nhạc là làm sao để kích thích hứng thú và biến âm nhạc trở thành niềm đam mê của trẻ. Hãy để Global Academy gợi ý cho Ba Mẹ 5 cách giúp trẻ hứng thú với các bài học âm nhạc nhé.

Biểu diễn và ghi nhớ

Tăng cường biểu diễn giúp trẻ khơi dậy niềm đam mê và giúp trẻ ghi nhớ tốt hơn những giai điệu và bài hát

Các buổi biểu diễn luôn mang đến nhiều cảm xúc và sự hào hứng cho trẻ, chúng khơi dậy niềm đam mê và giúp trẻ ghi nhớ tốt hơn những giai điệu và bài hát.

Ngoài ra, bạn cũng có thể cho trẻ múa theo nhạc để chúng tự cảm nhận và thể hiện những động tác theo nhạc điệu bài hát. Ba Mẹ cũng nên hướng trẻ chú ý các tiết tấu của bài hát và hưởng ứng theo lời bài hát bằng một vài động tác mô phỏng. Ba Mẹ cũng cần động viên trẻ, giúp các bé tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động biểu diễn văn nghệ trước đám đông, vì biểu diễn cũng là các tốt để giúp trẻ ghi nhớ và hào hứng hơn với những bài học âm nhạc.

Khuyến khích trẻ tham gia các Câu lạc bộ Âm nhạc

Không có gì bí ẩn rằng hầu hết chúng ta sẽ chạy lâu hơn, đạp xe mạnh hơn và hoạt động tốt hơn khi chúng ta ở trong một môi trường xã hội. Trẻ cũng vậy, tham gia vào các Câu lạc bộ Âm nhạc sẽ giúp tái tạo năng lượng và tập trung sự chú ý của trẻ vào âm nhạc.

Các Câu lạc bộ âm nhạc dành cho bé được đánh giá là nơi lý tưởng để cho bé phát huy khả năng của mình và hòa nhập với những bạn nhỏ có chung niềm yêu thích với âm nhạc, ngoài ra, tại những Câu lạc bộ này, bé cũng có thêm nhiều cơ hội để được đứng trên sân khấu, biểu diễn trước đám đông.

Mục tiêu và phần thưởng

Động viên và có phần thưởng kịp thời là cách để con có thêm nhiều cảm hứng

Hãy luôn đặt ra mục tiêu cho mỗi hoạt động của con, điều này được coi như là một “liều thuốc” tích cực nhất để cổ vũ tinh thần của bé. Tuy nhiên, Ba Mẹ nên đặt những mục tiêu ngắn hạn, dể trẻ dễ thực hiện, và có thể nhìn thấy thành quả của chúng.

Trẻ nhỏ thường thích thú với những lời khen và lấy đó làm động lực để cố gắng. Vậy nên, Cha mẹ đừng tiếc những lời động viên để con có thêm cảm hứng cho niềm đam mê âm nhạc của chúng nhé.

Nhạc cụ mới

Ba Mẹ có thể dành tặng bé những bộ nhạc cụ mới thay vì bánh ngọt hay những món đồ chơi khác

Khơi nguồn cảm hứng với âm nhạc của trẻ bằng cách mua tặng con những bộ nhạc cụ mới, chắc chắn chúng sẽ hứng thú hơn rất nhiều và hăng say luyện tập hơn đấy nhé.

Vào những dịp đặc biệt hay khi trẻ có thành tích tốt trong học tập, Ba Mẹ có thể dành tặng bé những bộ nhạc cụ mới thay vì bánh ngọt hay những món đồ chơi khác.

Cải thiện không gian âm nhạc

Nhạc cụ mới là cách giúp trẻ hứng thú và nán lại phòng nhạc lâu hơn

Một chút sắp xếp lại cho không gian âm nhạc trở nên mới mẻ và nhiều cảm hứng hơn là cách giúp trẻ thích thú nán lại phòng nhạc lâu hơn và thỏa sức với niềm đam mê của mình mà không bao giờ có cảm giác nhàm chán.

Ngoài ra, Ba Mẹ cũng có thể bổ sung những loại nhạc cụ cần thiết, nên thường xuyên sử dụng đàn trong các hoạt động của trẻ giúp chuyển tiếp giữa các hoạt động nhẹ nhàng hơn; đồng thời còn giúp trẻ cảm thụ được giai điệu của bài hát và tạo sự hưng phấn cho trẻ khi nghe nhạc, từ đó trẻ sẽ có thói quen mỗi khi nghe nhạc thì sẽ hưởng ứng theo.

Read more »

Chuẩn bị cơ sở vật chất cho Chương trình giáo dục phổ thông mới

 22:12 11/12/2019

Ông Phạm Hùng Anh (Cục trưởng Cục Cơ sở Vật chất, Bộ GD&ĐT) cho biết, các sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT, trường tiểu học cần rà soát, chuẩn bị về cơ sở vật chất (CSVC) và thiết bị dạy học (TBDH) để triển khai Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới đối với cấp tiểu học (lớp 1).

 Cô và trò lớp 1 với sách giáo khoa năm học 2019 – 2020. Ảnh: Thanh Tuấn

Đảm bảo 1,25m2/HS

Trên thực tế hiện nay, phòng học được xây dựng qua nhiều thời kỳ với diện tích phòng học qua từng giai đoạn khác nhau. Do đó, Cục CSVC hướng dẫn: Tùy vào thực trạng phòng học của địa phương, cần bố trí không quá 35 HS/lớp, đồng thời bảo đảm đủ 1,25 m2/HS.

Chuẩn bị cho Chương trình GDPT mới, các địa phương thực hiện dồn dịch các điểm trường lẻ, sắp xếp lại các cơ sở giáo dục có quy mô nhỏ. Bảo đảm yêu cầu 1 lớp/phòng để học 2 buổi/ngày đối với lớp 1 và bố trí đủ bàn ghế 2 chỗ ngồi; có phòng học Âm nhạc, Mỹ thuật.

Được biết, dự thảo Thông tư ban hành Quy định về tiêu chuẩn cơ sở vật chất; quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng diện tích chuyên dùng trong các trường mầm non, tiểu học, THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học đã được lấy ý kiến góp ý rộng rãi, dự kiến ban hành vào 12/2019.

Theo ông Phạm Hùng Anh, trong tổ chức thực hiện yêu cầu về CSVC, các sở GD&ĐT cần: Xây dựng tiêu chuẩn, định mức sử dụng diện tích chuyên dùng trong các cơ sở GD theo quy định; Có giải pháp bổ sung những phòng học mang tính chất tạm thời cho những nơi còn thiếu;

Chỉ đạo các phòng GD&ĐT, các trường tiểu học tổ chức rà soát, bố trí, sắp xếp lại CSVC hiện có nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng, ưu tiên bố trí đủ 1 phòng/lớp cho lớp 1; Lập kế hoạch chi tiết cụ thể tăng cường CSVC trường, lớp học đáp ứng điều kiện tối thiểu để thực hiện chương trình giáo dục (ưu tiên bảo đảm 1 lớp/phòng cho cấp tiểu học và các phòng chức năng), từ đó đề xuất kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 – 2025.

Đối với phòng GD&ĐT, để chuẩn bị CSVC cho Chương trình giáo dục phổ thông mới với cấp tiểu học (lớp 1) phải tổ chức kiểm tra và chỉ đạo từng trường tiểu học trong việc rà soát CSVC của nhà trường, xây dựng phương án sử dụng có hiệu quả, tham mưu với UBND quận/huyện để có phương án bổ sung/cải tạo/sửa chữa CSVC cho từng trường.

Cục CSVC lưu ý, khi dồn dịch các điểm trường lẻ, sắp xếp các cơ sở giáo dục có quy mô nhỏ, các sở GD&ĐT cần chú ý: Ưu tiên bố trí lớp 3, lớp 4, lớp 5 học tại trường chính; Đảm bảo sĩ số học sinh/lớp theo quy định; Các cơ sở giáo dục thuộc diện dồn dịch điểm lẻ cần chuẩn bị đủ cơ sở vật chất (phòng học, phòng ở bán trú, các công trình bếp, nhà ăn, nhà vệ sinh, hệ thống điện nước…), đặc biệt đối với các trường bán trú.

Ảnh minh họa/ INT

Rà soát thực trạng thiết bị dạy học

Theo ông Phạm Hùng Anh, Chương trình giáo dục phổ thông mới lần này là có 1 chương trình thống nhất và nhiều bộ sách giáo khoa. Danh mục thiết bị dạy học do Bộ GD&ĐT ban hành, dựa theo yêu cầu tối thiểu để thực hiện chương trình môn học và sử dụng thống nhất.

Yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới là nâng cao kỹ năng thực hành cho học sinh, do đó, ít nhất cần trang bị đủ thiết bị dạy học tối thiểu. Có thể mua sắm thêm các thiết bị ngoài danh mục nhằm đổi mới phương pháp dạy học.

Để chuẩn bị về TBDH, các sở GD&ĐT được Bộ yêu cầu chỉ đạo các phòng GD&ĐT và trường tiểu học rà soát thực trạng TBDH và phân loại theo 3 nhóm: Còn sử dụng được; Hư hỏng nhưng có thể cải tạo, sửa chữa được; Hư hỏng hoàn toàn. Căn cứ kết quả rà soát xây dựng Kế hoạch đầu tư, mua sắm bổ sung (có chọn lọc), ưu tiên bàn ghế 2 chỗ ngồi và thiết bị dạy học tối thiểu cho lớp 1.

Đồng thời các trường tiểu học phải lập kế hoạch mua sắp bổ sung thiết bị dạy học trình UBND tỉnh/thành phố. Xây dựng tiêu chuẩn, định mức thiết bị chuyên dùng sử dụng trong các CSGD trình UBND cấp tỉnh ban hành. Tổ chức mua sắm, trang bị đủ thiết bị dạy học cho các trường.

Theo Cục CSVC, để tổ chức thực hiện yêu cầu về TBDH, các sở GD&ĐT cần chỉ đạo các trường tự làm các thiết bị dạy học đơn giản bằng những vật liệu có sẵn; Chỉ đạo các cơ sở giáo dục sắp xếp, quản lý và đưa vào khai thác sử dụng, phục vụ dạy và học bảo đảm hiệu quả.

Các phòng GD&ĐT kiểm tra và chỉ đạo từng trường tiểu học trong việc rà soát thực trạng TBDH; chỉ đạo công tác tự làm thiết bị dạy học; chỉ đạo việc sử dụng thiết bị trong dạy học. Trong khi đó, các trường tiểu học phải tổ chức rà soát thực trạng TBDH, xây dựng phương án sửa chữa những thiết bị hỏng, đề xuất mua sắm bổ sung thiết bị còn thiếu, tổ chức cho giáo viên và học sinh tự làm thiết bị dạy học, quản lý và sử dụng hiệu quả thiết bị được trang bị.

Theo Thanh Tuấn

Read more »

Tập đoàn giáo dục Nguyễn Hoàng

MỘT TUẦN TRƯỚC NGÀY TỰU TRƯỜNG, hai cánh cổng lớn vào Thành phố Giáo dục Quốc tế (IEC) ở phường Nghĩa Lộ, thành phố Quảng Ngãi mở rộng cửa đón phụ huynh học sinh. Trong khoảng sân rộng rãi, hàng trăm bé trong độ tuổi học mầm non và mẫu giáo với sự hướng dẫn của người thân có ngày đầu làm quen với không gian ngôi trường mới. Không khí bỡ ngỡ ban đầu từ từ tan biến khi các bé tham gia các hoạt động như vẽ, tô màu, chơi trò chơi.

Sau 9 giờ sáng, phần lớn các học sinh vào lớp, trong khoảng sân lác đác một vài phụ huynh nán lại quan sát sự hòa nhập của con em trong ngày đầu tới trường. Trường mầm non quốc tế Saigon Academy là cơ sở đầu tiên trong bốn trường thuộc IEC Quảng Ngãi mới xây xong đi vào hoạt động.

Trong khuôn viên rộng 10 héc ta, bốn tòa nhà mới xây gắn với tòa nhà điều hành chính, bếp ăn chung và cụm sân vận động, hai hồ bơi chuẩn Olympic, hai sân tennis và một nhà thi đấu thể thao. Trong tòa nhà điều hành, có một thư viện, một phòng chiếu phim 80 chỗ và một hội trường sức chứa 500 người. 

IEC là mô hình đầu tiên được doanh nghiệp Nguyễn Hoàng triển khai ở Quảng Ngãi có tổng mức đầu tư 1.000 tỉ đồng. Năm học mới, bên cạnh trường mầm non Saigon Academy, hai trường phổ thông mang thương hiệu iSchool và UK Academy cũng đi vào hoạt động, với tổng số học sinh tại đây là gần 1.000 học sinh, theo thông tin từ Nguyễn Hoàng công bố. 

Sau 20 năm hoạt động, Nguyễn Hoàng Group là doanh nghiệp tư nhân được xem là quy mô nhất trong lĩnh vực giáo dục tại Việt Nam. Doanh thu năm 2018 là 4.000 tỉ đồng, theo thông tin tự bạch. Nguyễn Hoàng đang vận hành 50 cơ sở giáo dục ở 18 tỉnh, thành phố, đáp ứng nhu cầu học tập của khoảng 50.000 người học, từ bậc mầm non tới đào tạo sau đại học.

Tính đến tháng 7.2019, bốn trường đại học thuộc Nguyễn Hoàng Group gồm Bà Rịa – Vũng Tàu, Hồng Bàng, Gia Định, Hoa Sen thu hút gần 50.000 sinh viên theo học.

Hệ thống giáo dục phổ thông gồm ba thương hiệu iSchool, UK Academy và SNA đang đáp ứng nhu cầu học tập của hơn 15.000 học sinh, trong đó 70% theo học tại 34 cơ sở ở 18 tỉnh, thành phố. Tám cơ sở của Saigon Academy thu hút 1.500 bé trong độ tuổi học mầm non.

Khoảng 5 năm trở lại đây, Nguyễn Hoàng tham gia nhiều thương vụ M&A trong giáo dục. Năm 2015, họ mua lại cổ phần đại học quốc tế Hồng Bàng. Năm 2018, họ mua lại đại học Gia Định, và sau đó là đại học Hoa Sen.

Nguyễn Hoàng là doanh nghiệp tiên phong đưa ra mô hình thành phố giáo dục, nơi tập trung đủ các dạng trường từ mầm non, phổ thông. “Trong 5 năm tới, Nguyễn Hoàng đặt mục tiêu sở hữu trên 150 cơ sở trường, 10 thành phố giáo dục, tiếp tục là người dẫn đầu thị trường giáo dục tư thục Việt Nam,” bà Hoàng Nguyễn Thu Thảo, tổng giám đốc Nguyễn Hoàng Group bày tỏ tham vọng.

Theo các số liệu thống kê, giữa năm 2019 có 2.955 cơ sở giáo dục ngoài công lập đang hoạt động trên cả nước. Xét về số lượng, giáo dục ngoài công lập chỉ chiếm 6,68%. Sự phát triển mất cân đối giữa loại hình công lập và tư thục có nguồn gốc từ lý do lịch sử.

Những năm 1980, hệ thống giáo dục tại Việt Nam gần như toàn bộ là khối trường công lập. Bước sang thập niên 1990, hệ thống giáo dục có thêm khái niệm trường ngoài công lập. Loại hình phổ biến nhất của trường ngoài công lập là trường bán công do trường được địa phương giao đất, hoặc cho thuê lại cơ sở vật chất với giá mang tính tượng trưng, trường được thu học phí của người học.

Phát triển tiếp trong giai đoạn hơn 10 năm, nhà nước có chủ trương xóa bỏ trường bán công, thực hiện giáo dục phổ cập bắt buộc đến cấp trung học cơ sở. Do vậy loại hình bán công đứng trước sức ép thay đổi, với hai sự lựa chọn: hoặc trở thành trường công, hoặc chuyển đổi sang loại hình tư thục

Bà Hoàng Nguyễn Thu Thảo, tổng giám đốc Nguyễn Hoàng Group. Ảnh: Danny Bach 

TỪ CHỖ ĐÁP ỨNG NHU CẦU người không đủ điều kiện theo học trường công lập, khối các trường tư thục bắt đầu thu hút sự quan tâm của gia đình học sinh khi đưa ra nhiều lựa chọn đáp ứng nhu cầu người học. Một trong các sức hút nổi bật của khối trường tư thục là chú trọng đào tạo toàn diện như tăng cường học tiếng Anh, các môn học ngoại khóa như nhạc, họa, thể thao cho học sinh. 

Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, các trường tư thục còn mạnh dạn áp dụng chương trình song ngữ tiếng Anh, vừa học theo khung chương trình quy định của bộ Giáo dục – Đào tạo, vừa học thêm các môn dạy bằng tiếng Anh như toán, khoa học, lịch sử, xã hội. 

“Theo chương trình của bộ Giáo dục – Đào tạo nhưng tinh giản và du nhập chương trình đào tạo từ nước ngoài, chú trọng phát triển thể chất toàn diện,” thầy Phạm Nghi, phó tổng hiệu trưởng phụ trách chuyên môn của IEC Quảng Ngãi mô tả. 

“Trong 20 năm qua, Nguyễn Hoàng đã thử bước vào rất nhiều con đường khác nhau, từ công nghệ thông tin, đến đặt một chân vào con đường tài chính hay bất động sản. Tuy nhiên, những con đường đó đều không thuộc về mình. Giờ đây, niềm hạnh phúc nhất của bản thân tôi và lãnh đạo tập đoàn là tìm ra được con đường của mình: con đường làm giáo dục,” ông Hoàng Quốc Việt, chủ tịch Nguyễn Hoàng chia sẻ. 

TỪ MẦM NON ĐẾN SAU ĐẠI HỌCBẮT ĐẦU HỌC Ở BẬC MẦM NON, HỌC VIÊN CÓ THỂ HỌC TỚI SAU ĐẠI HỌC TRONG HỆ THỐNG NGUYỄN HOÀNG.

Thành lập năm 1999, ban đầu Nguyễn Hoàng là công ty kinh doanh phân phối máy tính, là đơn vị đầu tiên đưa ra mô hình bệnh viện máy tính ở TP.HCM. Để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho dịch vụ sửa chữa, kinh doanh máy tính, họ lập trường nghề i-Space, sau này nâng cấp thành cao đẳng nghề i-Space. 

Bước rẽ sang giáo dục của doanh nghiệp này vào năm 2008 với việc mở trường đầu tiên mang tên trường hội nhập quốc tế iSchool tại Rạch Giá, Kiên Giang. Chữ “I” trong tên trường vừa mang nghĩa quốc tế (International), vừa là dấu chỉ lịch sử của doanh nghiệp ngành công nghệ thông tin. 

Lúc đó, các trường song ngữ chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM, Cần Thơ, nên iSchool xuất hiện ở tỉnh miền Tây như Kiên Giang cung cấp thêm lựa chọn cho con em gia đình khá giả ở địa phương. Từ cơ sở đầu tiên ở Rạch Giá, iSchool mở rộng ra các tỉnh lân cận như Long Xuyên – An Giang (năm 2008), Long An, Quy Nhơn – Bình Định (năm 2009), Nha Trang – Khánh Hòa (năm 2010)... 

Các nhà đầu tư tư nhân giáo dục như Nguyễn Hoàng phát triển đúng nhịp với chủ trương xã hội hóa giáo dục: giao đất miễn tiền sử dụng đất ở các địa phương, ưu đãi thuế 22% so với 28% (hiện nay là 10%, bằng một nửa so với lĩnh vực kinh doanh khác). “Tùy vào mỗi tỉnh có chính sách ưu đãi khác như cho vay không lãi suất, hoặc vay với lãi suất thấp,” bà Hoàng Nguyễn Thu Thảo nói. 

Xuất thân từ kinh doanh mở rộng sang lĩnh vực giáo dục, doanh nghiệp tư nhân có nhiều cách để giải quyết bài toán tài chính cho đầu tư xây dựng cơ bản. Ở TP.HCM có trường quốc tế từng đưa ra gói tài chính thu trước của phụ huynh 50.000 USD cho một học sinh, sau 12 năm sẽ được hoàn trả số tiền ban đầu. Sau khi hoàn thiện xây dựng cơ sở vật chất, họ ngưng gói tài chính này, cho dù nhiều phụ huynh tiếp tục hỏi để tham gia. 

Hiện tại, ở Quảng Ngãi, IEC cũng có các gói giải pháp tài chính dài hạn để thu hút học sinh. Năm 2011, sau ba năm phát triển hệ thống iSchool ở các địa phương, Nguyễn Hoàng đưa vào vận hành trường mầm non Quốc tế Saigon Academy tại TP.HCM.

Năm 2015, sau bảy năm “vừa làm giáo dục, vừa tìm hiểu, vừa học về giáo dục,” Nguyễn Hoàng thực sự “xác lập con đường phát triển bằng giáo dục,” vì “càng đi sâu vào giáo dục, càng thấy phù hợp với tố chất của mình,” ông Việt mô tả về sự thay đổi mang tính bước ngoặt. 

Nguyễn Hoàng nhanh chóng mở rộng cơ sở ở các tỉnh, thành phố. Tùy theo nhu cầu, điều kiện kinh tế – xã hội ở địa phương, Nguyễn Hoàng đầu tư mô hình khác nhau, chẳng hạn iSchool có giá tương đối phù hợp với số đông, cao hơn là UK Academy, hệ thống trường quốc tế song ngữ ra đời năm 2016, hoặc cao hơn nữa là trường Quốc tế Bắc Mỹ (SNA). 

Nếu như UK Academy là thương hiệu do Nguyễn Hoàng lập ra, theo định hướng giáo dục hệ Anh, thì SNA – trường ra đời từ năm 2005 – do họ mua lại năm 2016 – được hiệp hội các trường cao đẳng và đại học miền Tây Hoa Kỳ kiểm định và là thành viên hội đồng Các trường quốc tế (CIS); ứng viên giảng dạy chương trình IB toàn phần. 

Ngôi trường UK Academy ở IEC Quảng Ngãi. Ảnh: Quốc Khánh

Mở rộng hệ thống thông qua phương thức mua bán, sáp nhập (M&A) là cách Nguyễn Hoàng Group tăng tốc đầu tư vào giáo dục trong khoảng năm năm qua. Cuối năm 2015, Nguyễn Hoàng tiếp quản đại học Quốc tế Hồng Bàng, trường đại học thành lập vào năm 1997.

Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, nguyên hiệu trưởng đại học Hồng Bàng kể lại, việc thương lượng, chuyển giao quyền điều hành đại học do ông sáng lập “diễn ra nhanh chóng trong vòng vài ngày.” Cũng theo phương thức này, lần lượt sau đó các trường đại học Gia Định, trường đại học Hoa Sen xuất hiện trong danh mục trực thuộc Nguyễn Hoàng Group.

HOẠT ĐỘNG TRÊN DIỆN RỘNG và sở hữu đa dạng các bậc đào tạo, Nguyễn Hoàng quản lý ra sao? “Tôi chỉ dừng ở trước cổng trường,” chủ tịch Nguyễn Hoàng nói một cách hình tượng về việc phân quyền.

Ban lãnh đạo Nguyễn Hoàng đưa ra định hướng phát triển, mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể cho các trường. Về chuyên môn họ thành lập hội đồng chuyên môn chung. Các trường, cụm trường như mô hình IEC có ban điều hành riêng và hội đồng chuyên môn riêng.

Hội đồng chuyên môn chịu trách nhiệm xây dựng chương trình tương thích với quy định của cơ quan quản lý nhà nước, cũng như xây dựng các môn học, chương trình ngoại khóa phù hợp với định phướng phát triển “hệ sinh thái giáo dục,” như cách dùng từ của ông Việt. 

Bên cạnh học tập kiến thức truyền thống, trước đòi hỏi phát triển kỹ năng toàn diện, Nguyễn Hoàng cũng đổi mới đưa các chương trình kỹ năng sống, âm nhạc, tài chính, giáo dục thể chất, STEAM… vào trường học. Họ chọn cách hợp tác với các đơn vị trong và ngoài nước để cùng phát triển, chẳng hạn với Junior Achievement Worldwide (JA) để triển khai 10 chương trình tài chính – khởi nghiệp. 

Mới đây Nguyễn Hoàng mời huấn luyện viên của CV9, học viện của cầu thủ bóng đá Công Vinh để đưa bóng đá vào học đường. “Tôi tin rằng với nỗ lực không mệt mỏi của tôi cùng học viện bóng đá CV9, với sự đầu tư vì con người của Nguyễn Hoàng Group, chương trình này sẽ mang lại giá trị to lớn cho học sinh, mà còn cho cộng đồng và xã hội,” cựu cầu thủ Công Vinh nói.

Nguyễn Hoàng Group hợp tác với học viện bóng đá của cựu cầu thủ Công Vinh phát triển chương trình bóng đá học đường. Ảnh: Nguyễn Hoàng cung cấp

Để đào tạo học sinh, sinh viên có đủ kỹ năng để hội nhập quốc tế, theo lời thầy Nguyễn Tân Cảnh, phó tổng hiệu trưởng thường trực IEC Quảng Ngãi, giáo viên cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn, kỹ năng của thời hội nhập như ngoại ngữ, phương pháp giảng dạy. Dựa trên bộ khung là các nhà quản lý giáo dục nhiều năm kinh nghiệm, đội ngũ giáo viên được tuyển chọn kỹ từ những người trẻ. 

Thầy Phạm Nghi cho biết trong đợt đầu tuyển chọn giáo viên cho IEC Quảng Ngãi, 600 hồ sơ, họ tuyển được 30 người. Ba tố chất chính được xác định trong quy trình tuyển chọn gồm: sáng tạo, mong muốn học hỏi và tư duy phản biện. 

Thầy Nguyễn Tấn Cảnh bổ sung thêm: “Bản thân giáo viên phải tự đào tạo là chính. Tổ chức có nhiệm vụ tạo động lực, định hướng phát triển rõ ràng để giáo viên có thể gắn bó lâu dài.”

Trong những năm gần đây, các trường đại học của Việt Nam bắt đầu thực hiện việc kiểm định chương trình, kiểm định trường của bộ và của khu vực. Ở khối giáo dục phổ thông, ngoài một số trường tư đào tạo, cấp văn bằng được quốc tế công nhận nên phải qua kiểm định, một số trường cũng chuẩn bị làm quen với các quy chuẩn quốc tế, tiến tới kiểm định chương trình, kiểm định trường. 

Cũng như các đơn vị giáo dục khác Nguyễn Hoàng đứng trước thử thách chung khi thị trường lao động – nơi tiếp nhận các sản phẩm của hệ thống giáo dục – mở cửa cho lao động trong cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). 

Trong năm học 2019-2020, Việt Nam có khoảng 23,5 triệu học sinh, sinh viên. Trong hình dung của ông Hoàng Quốc Việt, năm nay 48 tuổi và có hơn 10 năm gắn bó với giáo dục, các trường dưới sự điều hành của ông sẽ phát triển nhờ khả năng đáp ứng nhu cầu, điều kiện kinh tế – xã hội của các địa phương hay các ngành mà cơ sở giáo dục có lợi thế, như đại học quốc tế Hồng Bàng có các lợi thế đào tạo một số ngành nghề như chăm sóc sức khỏe, kinh tế.

Đại học Hoa Sen mạnh về quản trị nhà hàng, du lịch… còn đại học Bà Rịa – Vũng Tàu đáp ứng nhu cầu của địa phương. “Xét theo khả năng tài chính, có những trường hoàn toàn theo chương trình Việt Nam, học phí vừa phải, có trường hoàn toàn quốc tế, học phí cao,” ông Việt nói.

Nguyễn Hoàng đặt mục tiêu trong giai đoạn 2019 – 2024 sẽ sở hữu và vận hành 150 cơ sở giáo dục. Mô hình IEC sẽ tiếp tục nhân rộng ra các tỉnh, thành phố khác. “Chúng tôi đang triển khai IEC Đắk Lắk vào cuối năm nay,” ông Việt nói. 

Nguồn lực nào để Nguyễn Hoàng có thể phát triển các dự án quy mô hàng chục héc ta như vậy? Đầu tiên phải nhắc tới nguồn vốn tích lũy của tập đoàn, khi các cổ đông chính chiếm hơn 90% cổ phần doanh nghiệp có vốn điều lệ 3.000 tỉ đồng này, gần như 10 năm qua chấp nhận không được chia cổ tức và kế hoạch 10 năm tới cũng không chia cổ tức, theo ông Việt. 

Trên thực tế, Nguyễn Hoàng triển khai nhanh việc đầu tư xây dựng cơ bản. Sau khi tiếp quản Hồng Bàng, công trình xây dựng tòa nhà đại học Hồng Bàng trên đường Điện Biên Phủ, quận Bình Thạnh được đẩy nhanh tiến độ và đi vào hoạt động tháng 4.2017. “Đây là giấc mơ thời xa xưa mà tôi không thực hiện được,” nguyên hiệu trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nói với Forbes Việt Nam trong dịp khánh thành tòa nhà 21 tầng được thiết kế theo hình dáng con tàu. 

Một yếu tố khác là sự gắn bó lâu dài của phụ huynh học sinh. Ngoài việc tích lũy thì Nguyễn Hoàng Group còn đưa ra nhiều gói đầu tư học phí cho phụ huynh với nhiều chính sách ưu đãi (trả trước học phí 5 năm, 6 năm và 12 năm). Theo chủ tịch của Nguyễn Hoàng Group, vẫn có gia đình sẵn sàng tham gia các gói sản phẩm tài chính 12 năm hay 17 năm, nếu học từ mầm non.

“Muốn làm được như vậy, quan trọng là xây dựng được niềm tin với người học, với phụ huynh,” ông Đỗ Mạnh Cường, phó tổng giám đốc phụ trách hệ thống K-12 của Nguyễn Hoàng Group nói.

(*) Tựa theo báo in "Con tàu tri thức", tạp chí Forbes Việt Nam, số 76, tháng 9.2019

Read more »