Những tiết dự giờ được chuẩn bị quá kỹ, vậy có nên tiếp tục duy trì?

 sinh.

06/02/2024 15:47

 Phan Tuyết

Theo dõi trên

GDVN- Tiết dự giờ trở nên hoàn hảo nhưng vì quá hoàn hảo nên thầy cô khác cũng khó học tập được nhiều kinh nghiệm giảng dạy cho mình.

TIN LIÊN QUAN

• Sứ mệnh lịch sử của việc dự giờ đã hết, nên thực hiện nghiêm quy định của Bộ GD
• Kiểm tra hồ sơ sổ sách, dự giờ là “bảo bối” để "hành" cấp dưới của 1 số cấp trên
• Không thể tin nổi "có những tiết dự giờ đột xuất dập cho chết đồng nghiệp"

Dự giờ là hoạt động giảng dạy trong đó các giáo viên đồng nghiệp và cán bộ lãnh đạo tham gia để góp ý và đánh giá chất lượng tiết dạy của giáo viên. Đồng thời, giúp giáo viên có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm và ý kiến của mình để cùng nhau nâng cao chất lượng giáo dục.

Ngoài ra, việc dự giờ còn giúp các nhà quản lý nhận biết được những khó khăn, thách thức mà các giáo viên đang gặp phải, từ đó hỗ trợ và định hướng để thầy cô hoạt động hiệu quả hơn trong công tác giảng dạy và rèn luyện kỹ năng cho học sinh.

Ý nghĩa tích cực của hoạt động dự giờ là vậy. Tuy nhiên, ở không ít trường học, việc dự giờ trở nên áp lực không chỉ cho giáo viên mà cả họcẢnh minh họa: Doãn Nhàn

Nhiều tiết dự giờ đã trở thành “sàn đấu” khi một người dạy, có tới mấy chục người dự và có đến vài chục góp ý nhận xét khiến cho người dạy thấy rối và cảm thấy mệt mỏi.

Vì thế, để chuẩn bị một tiết dự giờ tránh tình trạng bị soi xét, giáo viên thường bỏ thời gian công sức để chuẩn bị nên các tiết dự giờ trở thành những tiết dạy “diễn”.

Quy định nào về việc dự giờ của giáo viên tiểu học?

Cho tới thời điểm hiện tại, trong ngành giáo dục vẫn không có bất kỳ văn bản nào quy định về các hoạt động dự giờ của giáo viên, chuyên môn nhà trường về các tiết thao giảng, hội giảng như trước đây.

Hiện tại, cũng không có quy định về hoạt động dự giờ. Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Trường tiểu học chỉ còn quy định loại sổ sách giáo viên cần phải có trong đó có sổ dự giờ đối với giáo viên tiểu học.

Cụ thể, tại Điểm b, Khoản 2, Điều 21, Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Trường tiểu học quy định về hồ sơ quản lý hoạt động giáo dục đối với giáo viên tiểu học gồm: Kế hoạch bài dạy; Sổ ghi chép sinh hoạt chuyên môn, dự giờ và theo dõi đánh giá kết quả học tập của học sinh; Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên chủ nhiệm); Sổ công tác Đội (đối với Tổng phụ trách Đội).

Trong hồ sơ sổ sách giáo viên vẫn còn sổ dự giờ, nên ai cũng hiểu hoạt động dự giờ của giáo viên tiểu học vẫn còn duy trì.

Có nhất thiết phải tổ chức giáo viên dự giờ giữa các trường như Cụm 4 làm? 

Giáo viên tiểu học sử dụng sổ dự giờ khi nào? 

Tại Điểm a, Khoản 2, Điều 29, Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường tiểu học quy định về quyền của giáo viên, nhân viên nêu rõ: “Giáo viên chủ nhiệm có quyền được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp do mình làm chủ nhiệm.”

Như vậy, giáo viên chủ nhiệm ở bậc tiểu học có quyền được tham gia dự giờ với lớp mà mình làm công tác chủ nhiệm.

Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, không ít địa phương trong năm học liên tục tổ chức các hoạt động dự giờ từ cấp tổ đến cấp trường, rồi cấp cụm trường đến cấp huyện, thị xã, thành phố. Điều này đã tạo đã nhiều áp lực cho người dạy và cho chính trường học sẽ đăng cai các tiết dạy hội giảng.

Vừa qua, một số giáo viên tại Thành phố Hồ Chí Minh đã phản ánh đến Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam: cụm chuyên môn 4 (gồm các trường trung học phổ thông công lập, ngoài công lập có bậc học cao nhất là trung học phổ thông ở tại quận 6,11, Bình Tân và Bình Chánh) vẫn tồn tại việc dự giờ, thăm lớp đối với giáo viên.

Giáo viên trường này đến trường kia dự giờ, đi xa hàng chục km. Có khi giáo viên dự giờ xong, trở về đến nhà thì đã trưa, không ai nấu cơm cho con cái ăn đi học. Giáo viên cũng không kịp đến trường.[1]

Cũng theo phản ánh của giáo viên nơi đây: việc dự giờ thăm lớp này là ít hiệu quả, do giáo viên và học sinh phần lớn đều đã được chuẩn bị bài từ trước. "Nói thẳng ra là giáo viên và học sinh biểu diễn cho đồng nghiệp trường bạn xem.

Sau tiết dạy này thì giáo viên trong cụm họp rút kinh nghiệm, đa số là đều khen nhau rồi ai về trường người ấy. [2]

Thực tế, một số địa phương cũng đang duy trì việc tổ chức thao giảng, hội giảng giữa các cụm trường (gồm nhiều trường học được xếp chung cùng nhóm), hội giảng cấp huyện, thị xã (tất cả các trường trong huyện, thị).

Có những đợt giáo viên phải di chuyển đến vài chục cây số chỉ để dự giờ xong một tiết rồi về. Thực tế, đa số giáo viên để chuẩn bị cho những tiết dạy dự giờ đã phải tốn khá nhiều thời gian, công sức cho khâu chuẩn bị.

Chúng tôi hay gọi đó là những tiết dạy được chuẩn bị từ “chân đến răng”. Vì được chuẩn bị quá kỹ nên cũng không có nhiều vấn đề để trao đổi, thảo luận và rút kinh nghiệm sau tiết dạy này. Một số đồng nghiệp của người viết cũng thành thực chia sẻ, góp ý chủ yếu là khen nhau, khen học sinh năng động, tự tin, học tốt và đạt được mục tiêu đề ra. Đồng thời, đồng nghiệp, các nhà quản lý khen giáo viên áp dụng phương pháp phù hợp, phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinh.

Tiết dự giờ trở nên hoàn hảo nhưng vì quá hoàn hảo nên thầy cô khác cũng khó học tập được nhiều kinh nghiệm giảng dạy cho mình. Bởi, tiết dạy trong thực tế diễn ra hoàn toàn khác. Nếu giáo viên cứ bê nguyên si khuôn mẫu tiết dạy dự giờ vào giảng dạy thực tế thì hiệu quả hay cách thức tổ chức khó có thể triển khai được.

Chúng ta đang thực hiện đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo. Theo người viết, có lẽ đến lúc cần tính toán đến việc có nên duy trì các tiết dự giờ như cách thức hiện nay đang làm?

Tài liệu tham khảo:

[1], [2] https://giaoduc.net.vn/tphcm-cum-4-to-chuc-du-gio-giua-cac-truong-gv-than-phien-cum-truong-noi-gi-post240579.gd

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

Phan Tuyết 

Read more »

 

tạo

+4

Việc dự giờ và thao giảng thường biến thành "màn trình diễn" công phu, tạo áp lực giả tạo khi chạy theo chỉ tiêu thi đua, biến giáo viên thành diễn viên và học sinh thành khán giả

. Để khắc phục "bệnh thành tích" này, cần thay đổi tư duy đánh giá, hướng tới thực chất, giảm áp lực sổ sách và tập trung vào sự tiến bộ của học sinh thay vì điểm số tiết dạy. 

Thực trạng "Bệnh thành tích" trong dự giờ, thao giảng:

• Dạy "diễn": Giáo viên chuẩn bị kịch bản kỹ lưỡng, tập luyện nhiều lần, học sinh được chọn kỹ, thậm chí "nhắc bài" để có một tiết dạy hoàn hảo.
• Áp lực thi đua: Quy định số lượng cứng (ví dụ: 10 tiết/học kỳ) khiến giáo viên "chạy chỉ tiêu", thậm chí "dự giờ bằng tưởng tượng" (không dự thực tế).
• Đánh giá thiếu khách quan: Người dự giờ có thể "soi lỗi" hoặc chấm điểm dựa trên mối quan hệ cá nhân thay vì chất lượng chuyên môn. 

Giải pháp hướng tới thực chất:

• Thay đổi mục đích dự giờ: Chuyển từ "kiểm tra, đánh giá" sang "học hỏi, chia sẻ, hỗ trợ chuyên môn".
• Bỏ chỉ tiêu cứng: Giảm bớt áp lực con số tiết dự giờ, tập trung vào chất lượng các tiết dự đột xuất hoặc trao đổi chuyên môn thường xuyên.
• Đánh giá dựa trên học sinh: Tập trung vào việc học sinh học được gì, tương tác ra sao thay vì giáo viên biểu diễn như thế nào.
• Chống "diễn" trong dạy học: Khuyến khích giáo viên dạy tự nhiên, trung thực, phản ánh đúng thực trạng lớp học. 

Việc loại bỏ "bệnh thành tích" cần sự thay đổi từ tư duy của nhà quản lý đến sự trung thực của giáo viên, đảm bảo giáo dục đi vào thực chất và hiệu quả. 

Read more »

Áp lực của giáo viên cốt cán khi đi tập huấn, dự thao giảng, họp chuyên đề

25/11/2025 15:41

 LÊ VĂN MINH

Theo dõi trên

0:00/ 5:05

0:00

GDVN - Mỗi lần đi công tác, có thầy cô lo ngay ngáy để căn thời gian, đến đúng địa điểm nhưng vẫn có người đến trễ vì đường xa và không thông thạo địa bàn.

TIN LIÊN QUAN

• Giáo viên đi tập huấn coi hoàn thành định mức, thầy cô dạy thay thừa giờ chưa chắc được tính
• Đừng để tiết dự giờ, dạy thao giảng trở thành "bệnh thành tích"
• Ban giám hiệu trường THCS, THPT có cần quy định số tiết dự giờ cho giáo viên?

Bước vào năm học 2025-2026, hoạt động chuyên môn của các trường phổ thông thuộc một số tỉnh mới thực hiện sáp nhập thêm phần áp lực cho nhiều thầy cô đang kiêm nhiệm tổ trưởng chuyên môn, thầy cô là giáo viên cốt cán các môn học. Bởi, nhiều khi những thầy cô này được triệu tập để tham dự hội nghị triển khai chuyên môn, dự thao giảng chuyên đề, làm giám khảo hội thi… với một quãng đường lên đến trên dưới 100 km.

Không ít thầy cô trước khi đi phải hỏi thăm đường rất kỹ, có giáo viên nữ phải nhờ chồng chở đi vì không thông thuộc đường xá ở địa bàn mới. Việc di chuyển đến một trường học ở địa bàn xa lạ (thuộc tỉnh khác trước khi sáp nhập) đang khiến không ít thầy cô ngại.

Mỗi lần đi công tác, có những thầy cô lo ngay ngáy để căn thời gian cho kịp giờ, đến đúng địa điểm. Nhưng, vẫn không ít thầy cô phải đến trễ vì quãng đường quá xa và không thông thạo đườngẢnh minh họa: Doãn Nhàn/ giaoduc.net.vn. 

Giáo viên đi công tác trên 100 km đã là chuyện bình thường

Một giáo viên cấp trung học cơ sở đang công tác tại một tỉnh phía Nam chia sẻ: "Năm học này, tôi được phân công là thành viên cốt cán cấp tỉnh nên chuyện phải đi công tác xa nhà khá thường xuyên.

Trước đây, bản thân cũng thường xuyên đi dự họp hội đồng cốt cán, chấm thi, chấm giáo viên giỏi nhưng địa bàn tỉnh cũ thì xa nhất cũng chưa 60-70 cây số. Giờ đây, khi sáp nhập tỉnh, cơ quan hành chính của tỉnh cũ đã được chuyển về địa bàn mới nên quãng đường xa thêm rất nhiều.

Nếu họp ở sở giáo dục thì xa thêm 60 km nhưng thỉnh thoảng đi cơ sở họp, dự thao giảng chuyên đề thì nhiều khi còn xa hơn. Chuyện phải di chuyển từ nhà đến địa điểm họp, dự thao giảng chuyên đề cấp tỉnh có khi lên đến 150km.

Khổ nhất là những giáo viên nữ, chạy xe máy hàng trăm km như vậy không dễ chịu chút nào. Trời tạnh ráo thì còn đỡ, trời mưa gió thì khá vất vả.

Lịch tập huấn, hội họp, dự chuyên đề thường dày đặc hơn do các sở giáo dục cần thống nhất về hoạt động, hồ sơ, cách vận hành mới. Nhiều giáo viên phải di chuyển xa hơn so với trước đây vì địa điểm tập huấn thay đổi theo cơ quan quản lý mới, dẫn đến những áp lực về thời gian, công việc tại trường.

Bên cạnh đó, giáo viên luôn phải tiếp cận nhanh với các quy định, văn bản, hướng dẫn mới. Việc thống nhất xây dựng các kế hoạch giữa các đơn vị sau sáp nhập cũng làm giáo viên lúng túng, mất nhiều thời gian tự tìm hiểu để đảm bảo không sai sót khi thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và hồ sơ.

Mỗi đợt đi tập huấn hay họp hành khiến việc chuẩn bị bài giảng, chấm chữa, hỗ trợ học sinh bị dồn lại. Giáo viên phải làm việc vào buổi tối hoặc cuối tuần để bù lại khối lượng công việc, từ đó dẫn đến căng thẳng, mệt mỏi.

Trong bối cảnh đó, nỗi vất vả của giáo viên cốt cán không chỉ là công việc nhiều lên, thời gian khan hiếm hơn, mà còn là áp lực phải thích ứng nhanh, chính xác, đồng bộ với hệ thống mới. Điều này đòi hỏi sự thấu hiểu, chia sẻ và hỗ trợ kịp thời từ các cấp quản lý để giáo viên yên tâm công tác, giữ vững chất lượng dạy và học.

Bên cạnh những áp lực của một bộ phận thầy cô là giáo viên cốt cán đi công tác thì nhà trường cũng khá áp lực khi phải chi chế độ công tác phí nhiều hơn trước đây. Chuyện trong trường phải chi tiền công tác phí giáo viên đi dự thao giảng chuyên đề, đi tập huấn chuyên môn, hoặc tham dự hội nghị triển khai chuyên môn trong một ngày lên đến trên dưới 500.000 đồng là chuyện bình thường.

Những thầy cô đi công tác dài ngày như chấm thi giáo viên giỏi cấp tỉnh được tổ chức tại một điểm thi, hoặc tới đây là chấm thi, gác thi tuyển sinh 10, thi tốt nghiệp trung học phổ thông thì số tiền công tác phí mà các nhà trường phải chi lớn hơn.

Giải pháp nào để bớt những áp lực?

Thực tế cho thấy, sau khi thực hiện sáp nhập tỉnh, địa bàn của nhiều tỉnh thành hiện nay khá rộng. Khoảng cách của nhiều trường học với sở giáo dục lên đến hàng trăm km. Vì thế, việc một số tỉnh hiện nay đã chia thành các cụm chuyên môn nên tổ chức sinh hoạt chuyên môn trực tiếp theo cụm sẽ hợp lý hơn.

Đối với việc tập huấn nên tổ chức theo khu vực, theo cụm sẽ giúp cho giáo viên không phải di chuyển xa. Sở có thể cử báo cáo viên về từng cụm để giảm áp lực thời gian, chi phí và sức khỏe cho giáo viên ở các trường học. Hoặc, các cụm trưởng đi tập huấn, sau đó phổ biến lại cho tổ/nhóm chuyên môn tại các đơn vị thuộc địa bàn cụm đã được phân chia. 

Việc thao giảng cũng cần thực hiện linh hoạt, các tiết thao giảng chuyên đề cấp tỉnh cũng chỉ cần triệu tập các cụm trưởng, không nên mời mỗi xã một giáo viên tham dự vì cho dù tổ chức ở trường học nào thì vẫn luôn có rất nhiều thầy cô phải đi hàng trăm km đến dự 1 tiết thao giảng vì địa bàn tỉnh, thành hiện nay rất rộng.

Việc thao giảng tập trung có thể chia theo từng cụm phụ trách và tổ chức trong phạm vi các xã lân cận với nhau để giảm áp lực cho giáo viên. Bộ phận chuyên môn của sở giáo dục có thể yêu cầu các cụm ghi hình các tiết thao giảng. Sau đó, tạo kho bài giảng mẫu bằng video để chia sẻ đến các trường học, bộ môn của mình.

Thực ra, việc thao giảng chuyên đề hiện nay đang có sự trùng lặp giữa cấp tỉnh, cụm, trường, tổ chuyên môn nên một năm học, nhiều thầy cô tổ trưởng dự đến hàng chục chuyên đề khác nhau là chưa thực sự cần thiết.

Tóm lại, để giảm tải cho đội ngũ giáo viên cốt cán phải thường xuyên di chuyển trên quãng đường xa, sở giáo dục cần chọn lọc nội dung tập huấn, thao giảng chuyên đề, triển khai chuyên môn để tiến hành thực hiện trực tiếp.

Những công việc có thể tổ chức trực tuyến được thì tăng cường trực tuyến, chia sẻ nội bộ các file chuyên môn, video bài giảng để giảm tải cho những thầy cô đang là giáo viên cốt cán của tỉnh, xã và các nhà trường.

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

LÊ VĂN MINH 

Read more »

Giáo viên than có quá nhiều cuộc tập huấn, bồi dưỡng trực tuyến kém hiệu quả

 sở.

05/12/2025 15:59

 Mỹ Tiên

Theo dõi trên

0:00/ 7:00

0:00

GDVN - Chỉ cần ban hành văn bản rõ ràng, đơn giản thì giáo viên có thể thực hiện ngay không cần tốn quá nhiều buổi tập huấn trực tuyến thiếu hiệu quả.

TIN LIÊN QUAN

• Áp lực của giáo viên cốt cán khi đi tập huấn, dự thao giảng, họp chuyên đề 
• Tập huấn online cho giáo viên còn nhiều băn khoăn
• Giáo viên đi tập huấn coi hoàn thành định mức, thầy cô dạy thay thừa giờ chưa chắc được tính

Trong bối cảnh sắp xếp, sáp nhập, tinh gọn bộ máy quản lý giáo dục thời gian gần đây, nhiều địa phương đã chuyển phần lớn công tác tập huấn, bồi dưỡng và họp hành sang hình thức trực tuyến nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí và kịp thời số hóa thông tin.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy một lượng lớn các cuộc họp, tập huấn trực tuyến đang dần bộc lộ nhiều bất cập: tốn thời gian, chồng chéo nội dung, ít thực chất với thực tiễn nhà trường và giáo viên, thậm chí làm tăng thêm gánh nặng hành chính cho đội ngũ quản lý và giáo viên cơẢnh minh họa.

Hơn 3 tháng sau khi bắt đầu năm học mới đã có hàng chục buổi họp, tập huấn, bồi dưỡng trực tuyến 

Năm học này, khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, do địa bàn tỉnh rộng nên nhiều Sở Giáo dục và Đào tạo đã lựa chọn triển khai phần lớn các hoạt động tập huấn, hướng dẫn chuyên môn qua nền tảng trực tuyến.

Lý do được nêu ra thường xuyên là tiết kiệm chi phí đi lại, rút ngắn thời gian triển khai trên diện rộng, thuận tiện cho sự tham gia của số đông cán bộ quản lý và giáo viên trên địa bàn rộng lớn. Hình thức này thỏa mãn yêu cầu về mặt thời gian và tính đồng bộ khi cần truyền tải văn bản, quy định và hướng dẫn mới đến các cơ sở.

Tại địa phương người viết, đến thời điểm này chỉ sau hơn 3 tháng khi bắt đầu vào năm học mới đã có hàng chục cuộc tập huấn trực tuyến nào là trực tuyến triển khai nhiệm vụ năm học, phòng chống bạo lực, về Stem, kỹ năng số, năng lực số, tích hợp giáo dục quốc phòng an ninh, viết sáng kiến kinh nghiệm, bồi dưỡng thường xuyên, hồ sơ sổ sách điện tử, kiểm tra, đánh giá các môn học,….

Cán bộ quản lý, giáo viên có ngày phải tập huấn trực tuyến đến 2,3 lần không có thời gian để quản lý, giảng dạy, bỏ lớp để tập huấn, nhiều buổi tập huấn, bồi dưỡng trực tuyến diễn ra vào cuối tuần (thứ Bảy, chủ Nhật) ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi, gây áp lực lên giáo viên.

Nhiều lý do các cuộc họp, tập huấn, bồi dưỡng trực tuyến kém hiệu quả

Dù trực tuyến có nhiều lợi thế, nhưng hàng loạt cuộc thực nghiệm cho thấy một loạt nguyên nhân khiến tập huấn, bồi dưỡng và họp trực tuyến đang bị lãng phí nguồn lực, chất lượng chưa cao.

Nhiều cuộc tập huấn trực tuyến trên thực tế chỉ là phiên công bố văn bản, thông báo quy định mới dưới dạng “một chiều”: báo cáo viên trình chiếu, học viên lắng nghe, thời gian hỏi đáp hạn chế hoặc không có.

Khi bồi dưỡng chuyên môn (phương pháp dạy học, thiết kế bài giảng, đánh giá năng lực học sinh), nếu không có hoạt động tương tác, thảo luận nhóm, minh họa qua video giảng dạy, hoặc thực hành có hướng dẫn, người học rất khó chuyển hóa lý thuyết thành hành động cụ thể tại lớp học, mất thời gian của giáo viên.

Sau sắp xếp tổ chức, nhiều đầu mối ra văn bản, yêu cầu tập huấn; mỗi văn bản lại kèm theo một lớp hướng dẫn hoặc hội nghị trực tuyến. Khi đó, giáo viên, cán bộ quản lý phải tham gia nhiều cuộc họp với nội dung tương tự hoặc trùng lặp, gây lãng phí thời gian và phân tán sự tập trung. Việc lập lịch không hài hòa giữa các cấp khiến một cá nhân có thể phải tham dự cùng lúc nhiều yêu cầu trực tuyến, hoặc không có thời gian để thực hiện công việc chuyên môn khác.

Tại nhiều vùng nông thôn, miền núi và những điểm trường vừa sáp nhập, hạ tầng Internet, trang thiết bị cho giáo viên còn thiếu hoặc kém ổn định. Thậm chí ở một số cơ sở, giáo viên phải dùng điện thoại cá nhân, chia ca tập huấn, hoặc sử dụng mạng di động có băng thông thấp; điều này làm giảm chất lượng tiếp thu và tương tác. Ngoài ra, không phải tất cả giáo viên đều có năng lực sử dụng các nền tảng trực tuyến, phần mềm quản lý học tập hay thiết kế tài nguyên điện tử điều khiến hiệu quả tập huấn giảm đáng kể.

Nhiều buổi tập huấn, bồi dưỡng trực tuyến chỉ đưa ra lý thuyết chung chung về quy trình, văn bản, mà không giải quyết những vấn đề cụ thể như phân công tiết dạy, ghép lớp, quản lý học sinh, sử dụng nhân lực dôi dư. Thiếu các tình huống mẫu, hướng dẫn xử lý vấn đề thực tế dẫn tới giáo viên và hiệu trưởng sau khi “tham gia” vẫn bối rối khi triển khai.

Giáo viên là những người có áp lực công việc cao: bộn bề chuẩn bị tiết dạy, chấm bài, sinh hoạt chuyên môn, phụ đạo học sinh yếu… Khi thời gian dành cho tập huấn trùng với thời gian lên lớp hoặc tổng kết, giáo viên phải hy sinh buổi nghiên cứu hoặc nghỉ bù. Kết quả là họ tham dự một cách cầm chừng, vừa theo dõi vừa xử lý công việc tồn động, nên hiệu quả tiếp thu giảm sút.

Các buổi tập huấn trực tuyến thường không đầy đủ giáo viên tham gia do vương công tác giảng dạy, khi tham gia thì không đầy đủ, có giáo viên sử dụng laptop để thực hành, có giáo viên ngồi bấm điện thoại, có giáo viên bỏ ra ngoài, thậm chí có giáo viên ngủ trong phòng tập huấn,…đa số thiếu giám sát, hiệu quả.

Nhiều cuộc tập huấn, bồi dưỡng trực tuyến mời các chuyên gia trình bày những nội dung mang tính định hướng, gợi ý trong khi đó để có cơ sở thực hiện phải dựa trên những văn bản pháp lý từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo nên sau khi tập huấn tốn thời gian xong vẫn phải chờ văn bản để thực hiện. Nhiều nội dung xa rời thực tiễn do đặc thù từng địa phương.

Nên tập trung ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện thay cho tập huấn trực tuyến

Một trong những giải pháp khả thi nên được cân nhắc ở nhiều địa phương là: khi nội dung cần truyền đạt chủ yếu là quy định, quy trình, thủ tục hoặc thay đổi pháp lý, thay vì tổ chức hàng loạt cuộc tập huấn trực tuyến có tính chất một chiều, cơ quan quản lý nên đầu tư soạn thảo và phổ biến văn bản hướng dẫn thực hiện ngắn gọn, rõ ràng kèm theo bộ câu hỏi thường gặp, mẫu thực hiện và video minh họa ngắn hướng dẫn triển khai để các cơ sở giáo dục thực hiện.

Đối với nội dung chuyên môn cần thay đổi phương pháp hoặc nâng cao năng lực, sử dụng mô hình bồi dưỡng kết hợp kết hợp một số phiên trực tiếp quy mô nhỏ, thực hành có hướng dẫn, với các module trực tuyến tự học sẽ hiệu quả hơn.

Văn bản hướng dẫn ngắn gọn, có cấu trúc rõ ràng, nêu trách nhiệm, trình tự thực hiện, mẫu biểu kèm theo sẽ giúp cán bộ cơ sở thực hiện công việc nhanh chóng mà không cần tham gia buổi tập huấn dài dòng.

Các văn bản do các cơ quan có trách nhiệm soạn thảo, ban hành, có đóng dấu, chữ ký của người có trách nhiệm có giá trị pháp lý và bắt buộc cơ sở giáo dục, giáo viên thực hiện thay vì các buổi tập huấn, bồi dưỡng mang tính gợi ý, định hướng.

Trình độ của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên ngày càng nâng cao, chỉ cần ban hành văn bản rõ ràng, đơn giản thì giáo viên có thể thực hiện ngay không cần tốn quá nhiều buổi tập huấn trực tuyến thiếu hiệu quả.

Nếu cần hình thức truyền thông trực quan, nên đầu tư làm các đoạn video ngắn (5–10 phút) tóm tắt nội dung cốt lõi kèm minh họa, các bài mẫu, hoặc các hướng dẫn thao tác trên phần mềm. Những video này có thể lưu trong thư viện tài liệu để giáo viên xem bất cứ khi nào. So với một buổi trực tiếp dài 2–3 giờ, video ngắn cho phép người xem tạm dừng, tua lại, áp dụng ngay vào hoàn cảnh cụ thể.

Những nội dung mang tính nâng cao năng lực sư phạm, đổi mới phương pháp dạy học, đánh giá học sinh nên triển khai theo nhóm nhỏ, thậm chí theo cụm trường để thực hành, quan sát tiết dạy mẫu, phản hồi có hướng. Mỗi cụm có thể tổ chức các buổi chuyên đề ngắn, có mục tiêu rõ ràng và sản phẩm đầu ra bắt buộc (ví dụ: kế hoạch bài dạy, video minh họa, bộ câu hỏi đánh giá học sinh). Hình thức này tốn công tổ chức hơn một buổi trực tuyến đại trà, nhưng bù lại tạo ra sản phẩm thực chất, khả năng chuyển giao tốt hơn.

Việc chuyển nhiều hoạt động tập huấn, bồi dưỡng và họp hành sang hình thức trực tuyến sau sáp nhập là một xu hướng tất yếu và có nhiều lợi thế: tiết kiệm chi phí, truyền tải nhanh trên diện rộng và phù hợp với hoàn cảnh dịch bệnh, thiên tai,…

Tuy nhiên, khi triển khai ồ ạt mà thiếu chiến lược, thiếu đảm bảo hạ tầng và phương pháp sư phạm phù hợp, hình thức trực tuyến có thể trở thành nguồn lãng phí lớn tốn thời gian của giáo viên, không tạo ra năng lực thực tế và làm gia tăng gánh nặng hành chính.

Việc tập huấn, bồi dưỡng trực tuyến vẫn là phương tiện hữu ích nhưng chỉ nên tổ chức khi thật sự cần thiết và có phải có công cụ chấm điểm, kiểm tra, giám sát, đánh giá cụ thể, không nên lạm dụng.

Read more »